LIVE UPDATES
Art&Argëtim

FOTOT e panjohura të Ramiz Alisë gjatë Luftës që s’u publikuan kurrë në regjimin komunist

9 Dhjetor 2019, 10:53 Nga DOSJA
FOTOT e panjohura të Ramiz Alisë gjatë Luftës që

TIRANË- Ashtu siç kishte bërë kreu komunist i Bashkimit Sovjetik, Josif Visarjanoviç Stalini në vëndin e tij që nga periudha e Luftës dhe më pas sa ishte gjallë, duke ngritur dhe propaganduar me të madhe “kultin e individit” dhe “rolin e tij udhëheqës dhe vendimtar” si në Luftën e Dytë Botërore dhe më pas në ndërtimin socialist të vëndit, pikë për pikë e kopjuan atë dhe bënë të njëjtën gjë edhe pjesa më e madhe e udhëheqësve komunistë të vëndeve të Europës Lindore që ishin dhe mbetën satellite e vasalë besnik të Bashkimit Sovjetik dhe Stalinit.

Një prej tyre ishte edhe Enver Hoxha i cili menjëherë pas mbarimit të Luftës në nëntorin e vitit 1944, (pasi kishte marrë gradën gjeneral-kolonel në Kongresin e Përmetit), dhe gjatë gjithë jetës së tij deri sa vdiq në prillin e vitit 1985, u kujdes që të rregullonte imazhin e tij. Kjo gjë ndodhte jo vetëm në librat dhe tekstet shkollore të historiografisë zyrtare ku shkruhej “jeta dhe lufta e tij”, por edhe kudo ku paraqitej imazhi i tij me foto të ndryshme në këto tekste dhe albume apo në mjetet e propagandës masive si Televizionin Shqiptar, Kinostudion “Shqipëria e Re”, e kudo ku shfaqej e propagandoheshin fotot, imazhet dhe portreti i tij.

Kështu një rëndësie të madhe iu kushtua kryesisht fotove dhe imazheve të Enverit gjatë periudhës së Luftës që publikoheshin dhe propagandoheshin në albumet e ndryshme që botoheshin dhe dilnin në raste përvjetorësh jubilarë të “Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare”, ku shumë foto të tij i nënshtroheshin retushimit, pasi që nga viti 1944 e në vijim deri sa ai ishte gjallë, pothuaj çdo vit dilnin “grupe të ndryshme armiqësore” dhe pothuaj pjesa më e madhe e bashkëluftëtarëve të tij që nga periudha e Luftës dhe më pas “në ndërtimin socialist të vëndit”, u hoqën nga këto libra e albume duke u retushuar, apo duke mos u vënë fare në ribotimet e tyre.

Lista e bashkëpunëtorëve që Enveri i eliminoi është shumë e gjatë, por krahas atyre bashkëpunëtorëve të Enverit që fotot e tyre retushoheshin e hiqeshin nga librat dhe albumet, edhe ata bashkëpunëtorë të ngushtë të tij nga udhëheqja më e lartë e PPSH-së që nuk u shpallën “armiq, agjentë  e tradhëtarë”, duke filluar nga Hysni Kapo, Ramiz Alia, Manush Myftiu, Adil Çarçani, Spiro Koleka, Haxhi Lleshi, Myslym Peza, e gjithë të tjerët, nuk i shpëtuan çensurës?!

Kështu në të gjithë botimet zyrtare që janë bërë në libra, tekste shkollore dhe albume të ndryshme që nga viti 1945 e deri në shëmbjen e regjimit komunist të Enver Hoxhës, fotot e tyre, kryesisht ato të periudhës së “Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare” (1939-1944) ishin mjaft të pakta, edhe pse në fondin e fotove në arkivin e Komitetit Qëndror të PPSH-së ndodheshin e ruheshin me qindra  foto të periudhës së Luftës. (Një pjesë e madhe e tyre janë bërë nga Mandi Koçi, fotograf pranë Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë, i dënuar më pas me burg politik kur punonte si operator në Kinostudion “Shqipëria e re”).

Kështu, p.sh. për Hysni Kapon nuk ka më shumë se dy tre foto të periudhës së Luftës të botuara në libra, tekste shkollore dhe albume të ndryshme, ku më kryesorja është ajo ku ka dalë me Baba Fejzon dhe Shefqet Peçin, si dhe dy a tre të tjera ku ai ka dalë me shtabin e Brigadës së V-të Sulmuese. Por dhe ato nuk janë fotot më të mira të Hysni Kapos, për të mos thënë se janë fotot më të këqija të tij si imazhe. Po kështu edhe për Ramiz Alinë ka vetëm dy tre foto: njërën që ka dalë me një grup të madh partizanësh të Brigadës së VII-të Sulmuese ku ndodhet dhe Adil Çarçani, tjetra në Kongresin e Rinisë në Helmës të Skraparit, dhe e treta ajo që Ramizi ka dalë diku në rrethin e Mirditës në vitin 1944 me Bilbil Klosin, Zihni Sakon dhe Josif Pashkon. Po përse ndodhte kjo gjë, pra fakti që për dy nga bashkëpunëtorët më të ngushtë të Enver Hoxhës, siç ishin Hysni Kapo dhe Ramiz Alia, botoheshin aq pak foto që u përkiste aktivitetit dhe veprimtarisë së tyre gjatë Luftës, ndërsa për Enverin botoheshin dhe publikoheshin me dhjetra e dhjetra foto?!

Kjo është fare e thjeshtë pasi e gjitha bëhej në funksion të rritjes së kultit të individit të Enver Hoxhës pasi sa më shumë që botoheshin e publikoheshin foto dhe imazhe të tij, aq më shumë krijoheshin iluzione në popull dhe besoheshin ato që shkruheshin për të në libra dhe tekstet të historiografisë zyrtare, pra: “roli i tij udhëheqës dhe vendimtar në Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare”, dhe e kundërta ndodhte me bashkëpunëtorët e ngushtë të tij, si p.sh. Hysni Kapo dhe Ramiz Alia, ku duke mos u publikuar imazhet e fotove të tyre, ai rol normalisht zvogëlohej.

Pra nga sa më sipër cituam, fotot e Luftës për bashkëpunëtorët e ngushtë të Enverit, jo vetëm që ishin të pakta, por dhe ato ishin fotot më të papërshtatëshme të tyre jo vetëm nga cilësia. Dhe e gjitha kjo, pra publikimi i këtyre librave, albumeve dhe teksteve të historiografisë zyrtare (ku ruhej, kurohej dhe propagandohej imazhi i Enver Hoxhës) bëhej me një vendim të Komitetit Qëndror të PPSH-së, dhe për zbatimin e tyre ngarkohej Instituti i Studimeve Marksiste-Leniniste që drejtohej nga Nexhmije Hoxha, ose nga institucione të tjera siç ishte Shtëpia Botuese “8 Nëntori” e Librit Politik, etj., që lejen për botim duhet ta merrnin nga Komiteti Qëndror i PPSH-së. Pra, thënë më qartë atë që vendoste Enveri e zbatonte dhe e kishte “merak” Nexhmija.

Por Hysni Kapo dhe Ramiz Alia ishin vetëm “preja e rrradhës” për sa i përket publikimit të fotove dhe imazheve të tyre që përkisnin periudhës së Luftës, pasi kjo kishte filluar që me bashkëpunëtorët e tjerë më të ngushtë të Enverit, si p.sh. Koçi Xoxen, Sejfulla Malëshovën, Tuk Jakovën, Omer Nishanin, e të tjerë, për të përfunduar me Beqir Ballukun, Petrit Dumen, Abdyl Këllezin, Koço Theodhosin, Mehmet Shehun e Kadri Hazbiun. Kjo gjë shikohet qartë duke krahasur fotot e tyre të publikuara dhe botuara para dhe pas viteve ‘90-të. Sa më sipër dhe në këtë kontekst, Memorie.al po publikon në këtë shkrim disa foto të rralla të Ramiz Alisë dhe Hysni Kapos, foto të cilat i përkasin periudhës së Luftës dhe dy tre vjet më pas, ku disa prej tyre publikohen për herë të parë. Në ato foto, Ramizi ka pozuar me Hysni Kapon, apo me Rrahman Parllakun e Gjin Markun, dy komandanët e tij të Luftës që ai i la në burg edhe pas vdekjes së Enverit, ku gjeneral-major Gjin Marku edhe vdiq. Po kështu një tjetër foto është ajo ku Ramizi ka dalë me tre nga bashkëpunëtorët dhe miqtë e ngushtë të tij, si Nako Spiro e Liri Belishova (që i ka pasur dhe epror të tij), si dhe Fadil Paçrami, ku të tre patën fund tragjik edhe për shkak të Ramizit.

Marrë nga Memorie.al 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

dikur dikur enver hoxha hysni kapo komiteti qëndror i ppsh-së ramiz alia enver hoxha hysni kapo komiteti qëndror i ppsh-së ramiz alia


Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj