LIVE UPDATES
Bota

Gara e miliarderëve, pse dështoi Jeff Bezos të dominonte udhëtimet në hapësirë

17 Tetor 2021, 13:45 Nga DOSJA
Gara e miliarderëve, pse dështoi Jeff Bezos të dominonte

SHBA– Gara e miliarderëve për udhëtimet në hapësirë duket se është e tillë vetëm me fjalë. Realisht, në garë është SpaceX – dhe gjithë të tjerët. Vetëm kompania e themeluar nga Elon Musk, rreth dy dekada më parë, dërgoi një raketë në orbitë dhe e riktheu prapë në tokë krejt të sigurtë. Vetëm SpaceX ka ulur një raketë të madhësisë së një ndërtese 15-katëshe në një anije më dornë në mes të oqeanit, ka transportuar astronautët e NASA-s dhe qytetarë privatë në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës. SpaceX vijon të jetë i vetmi që prodhon mijëra satelitë të tijët çdo vit dhe po lançon prototipe të raketave më të mëdha dhe më të fuqishme të krijuara ndonjëherë, të cilat janë destinuara të dërgojnë njerëzit në Hënë.

Sot ka më shumë risi në sektorin e hapësirës komerciale sesa çdo kohë tjetër në histori dhe sektori i shërbimeve të nisjes është veçanërisht konkurrues. Relativity Space po ndërton raketën e parë 3D në botë dhe po planifikon ndërtmin e raketave në Mars nga robotët. Virgin Orbit po vendos satelitë në orbitë duke nisur raketat nga krahu i një avioni. Kompania si-motër, Virgin galactic po dërgon gjithashtu njerëz në hapësirë nga një avion hapësinor, i cili lëshohet nga ajri. RocketLab ka zhvilluar motorin e parë raketor të ushqyer me një pompë elektrike. Dhe pastaj është Blue Origin , e cila dominoi mediat botërore për ditë të tëra këtë javë me lançimin e aktorit të Star Trek, William Shatner në hapësirë.

Kompania, që pritej të ishte në të njëjtin nivel me arritjet e SpaceX, sigurisht është Blue Origin, e themeluar nga Jeff Bezos në vitin 2000. Në vitin 2015, Blue Origin u bë kompania e parë që dërgoi një raketë mbi Linjën Kármán, kufiri i njohur ndërkombëtarisht i hapësirës, dhe e uli përsëri. Përderisa kjo nuk është aq sfiduese sa kthimi i një rakete nga orbita, ishte akoma një arritje e madhe në historinë e eksplorimit të hapësirës private. Bezos ëndërron të zhvendosë industrinë e rëndë jashtë Tokës dhe në hapësirë për të zvogëluar emetimet e gazrave serrë. Ai dëshiron të hedhë themelet për një ekonomi jashtëtokësore ku mijëra njerëz jetojnë dhe punojnë në hapësirë. Kompania e tij po ndërton një raketë aq të fuqishme sa ajo që transportoi astronautët Apollo në Hënë dhe ka bashkëpunuar me kontraktorët kryesorë të mbrojtjes, përfshirë Lockheed Martin, Northrop Grumman dhe Draper për të zhvilluar një anije hënore që mund t’i kthejë njerëzit në sipërfaqen hënore. Ajo ka projektuar dhe ndërtuar një nga motorët më të fuqishëm të raketave të bërë ndonjëherë dhe ka nënshkruar kontrata me Aleancën e Lëshimit të Bashkuar për të furnizuar motorin për raketën e saj të gjeneratës së ardhshme Vulcan.

Nuk ka dyshim se Bezos ka shumë vision, por pse njeriu më i pasur në botë nuk po arrin t’i realizojë këto qëllime?

NASA i dha këtë vit kontratën e uljes hënore SpaceX, duke lënë Blue Origin në baltë, për të cilin Bezos ka hedhur në gjyq qeverinë e SHBA në lidhje më çmimin e dhënë. Pas humbjes së kontratës, një sërë inxhinierësh të rëndësishëm u larguan nga kompania. Blue Origin ka hasur probleme për të prodhuar motorin e tij të fuqishëm të raketave BE-4 dhe si rezultat nisja e parë e raketës Vulcan të ULA-së është shtyrë në fund të vitit 2022., plot 5 vite pas planifikimit.

Ally Abrams, ish-kryetarja e komunikimeve të punonjësve të Blue Origin, tha se telashet e Blue Origin kanë një dimension teknik dhe kulturor. Nga ana teknike, Abrams tha se kompania vuan nga një sasi e madhe e borxheve teknike dhe një përqendrimi të pamëshirshëm në shpejtësinë që nënvlerësoi aftësinë e tij për të adresuar siç duhet problemet me automjetet e lëshimit.

Blue Origin u përball me më shumë sesa thjesht vështirësi inxhinierike. Në esenë e saj, Abrams përshkroi një kompani ku drejtuesit tregojnë sjellje “vazhdimisht të papërshtatshme” ndaj grave. Sipas saj, problemet kulturore të Blue Origin filluan në krye dhe rrodhën poshtë në të gjithë kompaninë. Ajo tha se CEO i Blue Origin, Bob Smith, i cili u përdor nga Bezos për të udhëhequr kompaninë në 2017, në mënyrë të përsëritur nuk arriti të dëgjojë shqetësimet e punonjësve të tij në lidhje me sigurinë e automjeteve të kompanisë dhe kulturën e saj toksike të punës. Eseja e Abrams u nënshkrua nga 20 punonjës anonim të Blue Origin. Shumë nga akuzat e saj u mohuan nga kompania.

Duke parë të ardhmen, pyetja për Blue Origin është nëse mund të rishikojë kulturën e tij për të kryer misionin e dëshiruar. Shumë vëzhgues, përfshirë Abrams, janë skeptikë. Por ndoshta një ndryshim është i afërt. Në fillim të këtij viti, Bezos u tërhoq nga roli i tij si CEO i Amazon dhe u angazhua vetëm në Blue Origin. Nëse Bezos mund të ringjallë kulturën e kompanisë me vizionin e tij të madh për eksplorimin e hapësirës dhe një ndjenjë të qëllimit të përbashkët, kjo mbetet për t’u parë. E vetmja gjë që është e sigurt është se Bezos nuk do t’i ketë kurrë kolonitë e tij në hapësirë nëse nuk mund të ndërtojë raketa për të arritur atje, problem ky që asnjë sasi parash nuk mund ta zgjidhë.

Përshtatur nga The Guardian

(i.d.Dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota bota blue origin elon musk gara per udhetimet ne hapesire jeff bezos sapce x blue origin elon musk gara per udhetimet ne hapesire jeff bezos sapce x

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj