LIVE UPDATES
Bota

Gjithë ç’duhet të dini për luftën Rusi-Ukrainë! SHPJEGIMET me harta dhe grafika (DETAJET)

9 Mars 2022, 09:22 Nga DOSJA

UKRAINË- Ku po ndodhin luftimet mes Rusisë dhe Ukrainën dhe si arritëm deri këtu? Cilat janë të dhënat më të fundit? Ukrainasit janë  janë larguar nga Sumy dhe Irpin, ndërsa po bëhen përpjekje të reja për të evakuuar civilët nga zonat e shkatërruara në ditën e 14-të të pushtimit rus. Në jug, Ukraina ka akuzuar Rusinë për shkeljen e armëpushimit duke bombarduar një korridor humanitar në Mariupol.

Rusia ka shtuar bombardimet në Sumy, ku 21 persona, duke përfshirë dy fëmijë, u vranë gjatë natës, sipas zyrtarëve lokalë. Pamjet me video tregonin njerëzit që largoheshin nga qyteti të martën. Bombardimet u shtuan gjithashtu kundër Chernihiv në veri dhe Mykolaiv në jug-perëndim. Zyrtarët kanë paralajmëruar se situata humanitare në Mariupol, qytet që ka mbetur pa energji, ujë dhe ngrohje që nga e premtja, është e rëndë. Shërbimi inteligjent i Ukrainës pretendoi se forcat e tyre kishin vrarë komandantin e lartë të ushtrisë ruse, gjeneralmajorin Vitaly Gerasimov, jashtë Kharkiv. OKB tha se numri i refugjatëve që ikën nga Ukraina kishte kaluar 2 milionë.

Çfarë ka ndodhur që kur Rusia pushtoi?

Të enjten, më 24 shkurt, Rusia sulmoi Ukrainënduke i dhënë fund katastrofave javësh të përpjekjeve të pafrytshme diplomatike të liderëve perëndimorë për të shmangur luftën. Forcat ruse gjithashtu u drejtuan në veri dhe lindje nga Krimea. Të premten më 25 shkurt, forcat ruse arritën në periferi të Kievit dhe kryen një sulm amfib nga Deti Azov afër Mariupolit. Forma e inkursionit rus u bë më e qartë:

Të shtunën më 26 shkurt, forcat ruse në kontrollin e territorit në veriperëndim të Kievit vazhduan sulmin e tyre në kryeqytet. Diku tjetër, luftime të rënda u raportuan në dhe rreth Kharkiv dhe pati kundërsulme ukrainase në disa vende të pretenduara më parë nga forcat ruse. Të hënën më 28 shkurt, sulmet me raketa ruse vranë dhjetëra njerëz në Kharkiv. Shpërthime para agimit u dëgjuan përsëri në Kiev dhe në Mariupol, i cili ishte i rrethuar nga forcat ruse. Të martën më 1 mars, forcat ruse bombarduan selinë e qeverisë në Kharkiv dhe kolona e blinduar vazhdoi të shkonte drejt kryeqytetit.

Të mërkurën 2, forcat e Moskës morën portin dhe stacionin e trenit në qytetin strategjik të rëndësishëm të Khersonit, në Detin e Zi. Parashutistët rusë zbarkuan në Kharkiv gjatë natës, pas disa ditësh bombardimesh të ashpra që vranë ose plagosën dhjetëra civilë. Kievi u vu nën granatime më të rënda ndërsa forcat ruse rritën ofensivën e tyre dhe iu afruan kryeqytetit në një përpjekje të dukshme për ta rrethuar. Një javë pas pushtimit rus, të enjten më 3 mars, porti Kherson i Detit të Zi u bë objektivi i parë i madh ukrainas që ra nën kontrollin de fakto të forcave të Moskës. Të premten 4, centrali bërthamor Zaporizhzhia u pushtua nga forcat ushtarake ruse. Të shtunën më 5, një marrëveshje për evakuimin e civilëve nga qyteti i rrethuar i Mariupolit dhe qyteti i afërt i Volnovakha u prish, ndërsa banorët në Kherson dhe Melitopol të pushtuara morën pjesë në demonstratat anti-ruse. Të dielën 6 civilë u vranë  teksa u përpoqën të largoheshin nga zonat e pushtuara në Irpin. Të hënën më 7 Ukraina i hodhi poshtë si të pamoralshme dhe të papranueshme propozimet ruse për evakuimin e civilëve përgjatë rrugëve drejt Rusisë ose Bjellorusisë.

Si arritëm këtu?

Gjatë disa muajve të mëparshëm Rusia kishte vendosur qindra tanke, artileri vetëlëvizëse dhe raketa balistike me rreze të shkurtër veprimi nga Siberia deri në rrezen e goditjes së Ukrainës.

Retorika e Moskës u bë më luftarake. Vladimir Putin kërkoi garanci ligjore që Ukraina nuk do të bashkohej kurrë me NATO-n. Një stuhi e aktivitetit diplomatik bëri pak për të lehtësuar tensionet. Gjysma e dytë e shkurtit u pa si periudha më e mundshme për një ofensivë të mundshme. Ushtarët rusë qëndruan në Bjellorusi përtej përfundimit të stërvitjeve të planifikuara ushtarake dhe Lojërat Olimpike Dimërore, të organizuara nga aleati i Rusisë, Kina, përfunduan. Pushtimi u parapri më 22 shkurt nga Putini duke thënë se Rusia do të njihte pavarësinë territoriale të republikave të vetëshpallura në Luhansk dhe Donetsk. Ai kishte urdhëruar tashmë futjen forcat e tij në territorin e kontrolluar nga Rusia në Ukrainë.

Çfarë dimë për vendosjet e ushtrisë së Rusisë?

Shumë grupe taktike batalionesh – njësia më e vogël operacionale në ushtrinë ruse, e përbërë nga rreth 800-1000 trupa – u vendosën pranë kufijve të Ukrainës në Rusi dhe më vonë në Bjellorusi përpara pushtimit. Që nga 18 shkurti, SHBA vlerësoi se Rusia kishte midis 169,000 dhe 190,000 trua në dhe rreth Ukrainës. Rreth 32,000 forca separatiste po vepronin tashmë në zonat e Donetskut dhe Luhanskit. Shumë nga armët e rënda të stacionuara pranë Ukrainës mbërritën që në pranverën e vitit 2021. Gjatë vitit të ri Rusia gjithashtu filloi të lëvizte tanke, artileri, sisteme të mbrojtjes ajrore dhe avionë luftarakë në Bjellorusi për stërvitje të përbashkëta. Kjo vendosje më pas u rrit.

Këto përbërje të imazheve satelitore tregojnë grumbullimin e trupave në Yelnya dhe Pogonovo gjatë vitit të ri.

Fotografitë satelitore treguan gjithashtu rritje të trupave në Novoozernoye, në Krimenë perëndimore.

SHBA vlerëson se 10,000 trupa u zhvendosën në Krime në fund të janarit dhe në fillim të shkurtit. Imazhet satelitore të marra më 20 shkurt treguan se trupat dhe pajisjet po zhvendoseshin nga zonat e qëndrimit në vendet e mundshme të nisjes.

Si krahasohen ushtarakët?

Pushtimi i Rusisë vendos ushtrinë e madhe, të modernizuar kundër një kundërshtari që përdor kryesisht versione më të vjetra të pajisjeve të njëjta ose të ngjashme, që datojnë që nga epoka sovjetike. Rusia ka avantazhe të konsiderueshme numerike në tokë dhe veçanërisht në ajër dhe në det, megjithëse ukrainasit po mbrojnë atdheun e tyre.

Cili është konteksti historik?

Në vitin 2014 Putin dërgoi trupa për të aneksuar Krimenë, një rajon kryesisht rusisht-folës i Ukrainës. Rusia gjithashtu nxiti një kryengritje separatiste në juglindje të Ukrainës, duke dërguar në mënyrë klandestine ushtarë dhe armë për të provokuar një konflikt që u shndërrua në një luftë të plotë. Një marrëveshje paqeje e vitit 2015 krijoi një vijë demarkacioni dhe u bëri thirrje të dyja palëve të bënin lëshime. Pas kësaj, luftimet e nivelit të ulët vazhduan përgjatë frontit dhe secila palë akuzoi tjetrën për shkelje të marrëveshjes.

Rusia ka kundërshtuar prej kohësh çdo përpjekje të Ukrainës për të “lëvizur” drejt BE-së dhe NATO-s. Një nga kërkesat e përsëritura shpesh të Putinit ishte një garanci që Ukraina të mos bashkohet kurrë me NATO-n, aleancën e 30 vendeve që është zgjeruar drejt lindjes që nga fundi i Luftës së Ftohtë.

Cili është roli i Nord Stream 2?

Më 22 shkurt, kancelari gjerman, Olaf Scholz, ndaloi procesin e certifikimit për gazsjellësin Nord Stream 2 në përgjigje të njohjes nga Rusia të dy republikave të vetëshpallura. I shpallur për herë të parë në vitin 2015, tubacioni prej 11 miliardë dollarësh (8.3 miliardë £) në pronësi të firmës energjetike ruse të mbështetur nga shteti, Gazprom, u ndërtua për të transportuar gaz nga Siberia perëndimore në Lubmin në verilindje të Gjermanisë, duke dyfishuar kapacitetin ekzistues të gazsjellësit Nord Stream 1 dhe duke mbajtur ngrohtë 26 milion shtëpi gjermane me një çmim të përballueshëm.

Nord Stream 2, projekti energjetik më përçarës i Evropës, anashkaloi kombin tradicional të tranzitit të gazit të Ukrainës duke ecur përgjatë shtratit të Detit Baltik. Por u përball me rezistencë brenda BE-së dhe nga SHBA-ja, por edhe nga Ukraina, me arsyetimin se rriti varësinë energjetike të Evropës nga Rusia.

Marrë dhe përshtatur nga The Guardian

(k.m/dosja.al)

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota lufta ukraine-rusi lufta ukraine-rusi


Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj