LIVE UPDATES
Bota

Gjithë ç’duhet të dini për luftën Rusi-Ukrainë! SHPJEGIMET me harta dhe grafika (DETAJET)

9 Mars 2022, 09:22 Nga DOSJA

UKRAINË- Ku po ndodhin luftimet mes Rusisë dhe Ukrainën dhe si arritëm deri këtu? Cilat janë të dhënat më të fundit? Ukrainasit janë  janë larguar nga Sumy dhe Irpin, ndërsa po bëhen përpjekje të reja për të evakuuar civilët nga zonat e shkatërruara në ditën e 14-të të pushtimit rus. Në jug, Ukraina ka akuzuar Rusinë për shkeljen e armëpushimit duke bombarduar një korridor humanitar në Mariupol.

Rusia ka shtuar bombardimet në Sumy, ku 21 persona, duke përfshirë dy fëmijë, u vranë gjatë natës, sipas zyrtarëve lokalë. Pamjet me video tregonin njerëzit që largoheshin nga qyteti të martën. Bombardimet u shtuan gjithashtu kundër Chernihiv në veri dhe Mykolaiv në jug-perëndim. Zyrtarët kanë paralajmëruar se situata humanitare në Mariupol, qytet që ka mbetur pa energji, ujë dhe ngrohje që nga e premtja, është e rëndë. Shërbimi inteligjent i Ukrainës pretendoi se forcat e tyre kishin vrarë komandantin e lartë të ushtrisë ruse, gjeneralmajorin Vitaly Gerasimov, jashtë Kharkiv. OKB tha se numri i refugjatëve që ikën nga Ukraina kishte kaluar 2 milionë.

Çfarë ka ndodhur që kur Rusia pushtoi?

Të enjten, më 24 shkurt, Rusia sulmoi Ukrainënduke i dhënë fund katastrofave javësh të përpjekjeve të pafrytshme diplomatike të liderëve perëndimorë për të shmangur luftën. Forcat ruse gjithashtu u drejtuan në veri dhe lindje nga Krimea. Të premten më 25 shkurt, forcat ruse arritën në periferi të Kievit dhe kryen një sulm amfib nga Deti Azov afër Mariupolit. Forma e inkursionit rus u bë më e qartë:

Të shtunën më 26 shkurt, forcat ruse në kontrollin e territorit në veriperëndim të Kievit vazhduan sulmin e tyre në kryeqytet. Diku tjetër, luftime të rënda u raportuan në dhe rreth Kharkiv dhe pati kundërsulme ukrainase në disa vende të pretenduara më parë nga forcat ruse. Të hënën më 28 shkurt, sulmet me raketa ruse vranë dhjetëra njerëz në Kharkiv. Shpërthime para agimit u dëgjuan përsëri në Kiev dhe në Mariupol, i cili ishte i rrethuar nga forcat ruse. Të martën më 1 mars, forcat ruse bombarduan selinë e qeverisë në Kharkiv dhe kolona e blinduar vazhdoi të shkonte drejt kryeqytetit.

Të mërkurën 2, forcat e Moskës morën portin dhe stacionin e trenit në qytetin strategjik të rëndësishëm të Khersonit, në Detin e Zi. Parashutistët rusë zbarkuan në Kharkiv gjatë natës, pas disa ditësh bombardimesh të ashpra që vranë ose plagosën dhjetëra civilë. Kievi u vu nën granatime më të rënda ndërsa forcat ruse rritën ofensivën e tyre dhe iu afruan kryeqytetit në një përpjekje të dukshme për ta rrethuar. Një javë pas pushtimit rus, të enjten më 3 mars, porti Kherson i Detit të Zi u bë objektivi i parë i madh ukrainas që ra nën kontrollin de fakto të forcave të Moskës. Të premten 4, centrali bërthamor Zaporizhzhia u pushtua nga forcat ushtarake ruse. Të shtunën më 5, një marrëveshje për evakuimin e civilëve nga qyteti i rrethuar i Mariupolit dhe qyteti i afërt i Volnovakha u prish, ndërsa banorët në Kherson dhe Melitopol të pushtuara morën pjesë në demonstratat anti-ruse. Të dielën 6 civilë u vranë  teksa u përpoqën të largoheshin nga zonat e pushtuara në Irpin. Të hënën më 7 Ukraina i hodhi poshtë si të pamoralshme dhe të papranueshme propozimet ruse për evakuimin e civilëve përgjatë rrugëve drejt Rusisë ose Bjellorusisë.

Si arritëm këtu?

Gjatë disa muajve të mëparshëm Rusia kishte vendosur qindra tanke, artileri vetëlëvizëse dhe raketa balistike me rreze të shkurtër veprimi nga Siberia deri në rrezen e goditjes së Ukrainës.

Retorika e Moskës u bë më luftarake. Vladimir Putin kërkoi garanci ligjore që Ukraina nuk do të bashkohej kurrë me NATO-n. Një stuhi e aktivitetit diplomatik bëri pak për të lehtësuar tensionet. Gjysma e dytë e shkurtit u pa si periudha më e mundshme për një ofensivë të mundshme. Ushtarët rusë qëndruan në Bjellorusi përtej përfundimit të stërvitjeve të planifikuara ushtarake dhe Lojërat Olimpike Dimërore, të organizuara nga aleati i Rusisë, Kina, përfunduan. Pushtimi u parapri më 22 shkurt nga Putini duke thënë se Rusia do të njihte pavarësinë territoriale të republikave të vetëshpallura në Luhansk dhe Donetsk. Ai kishte urdhëruar tashmë futjen forcat e tij në territorin e kontrolluar nga Rusia në Ukrainë.

Çfarë dimë për vendosjet e ushtrisë së Rusisë?

Shumë grupe taktike batalionesh – njësia më e vogël operacionale në ushtrinë ruse, e përbërë nga rreth 800-1000 trupa – u vendosën pranë kufijve të Ukrainës në Rusi dhe më vonë në Bjellorusi përpara pushtimit. Që nga 18 shkurti, SHBA vlerësoi se Rusia kishte midis 169,000 dhe 190,000 trua në dhe rreth Ukrainës. Rreth 32,000 forca separatiste po vepronin tashmë në zonat e Donetskut dhe Luhanskit. Shumë nga armët e rënda të stacionuara pranë Ukrainës mbërritën që në pranverën e vitit 2021. Gjatë vitit të ri Rusia gjithashtu filloi të lëvizte tanke, artileri, sisteme të mbrojtjes ajrore dhe avionë luftarakë në Bjellorusi për stërvitje të përbashkëta. Kjo vendosje më pas u rrit.

Këto përbërje të imazheve satelitore tregojnë grumbullimin e trupave në Yelnya dhe Pogonovo gjatë vitit të ri.

Fotografitë satelitore treguan gjithashtu rritje të trupave në Novoozernoye, në Krimenë perëndimore.

SHBA vlerëson se 10,000 trupa u zhvendosën në Krime në fund të janarit dhe në fillim të shkurtit. Imazhet satelitore të marra më 20 shkurt treguan se trupat dhe pajisjet po zhvendoseshin nga zonat e qëndrimit në vendet e mundshme të nisjes.

Si krahasohen ushtarakët?

Pushtimi i Rusisë vendos ushtrinë e madhe, të modernizuar kundër një kundërshtari që përdor kryesisht versione më të vjetra të pajisjeve të njëjta ose të ngjashme, që datojnë që nga epoka sovjetike. Rusia ka avantazhe të konsiderueshme numerike në tokë dhe veçanërisht në ajër dhe në det, megjithëse ukrainasit po mbrojnë atdheun e tyre.

Cili është konteksti historik?

Në vitin 2014 Putin dërgoi trupa për të aneksuar Krimenë, një rajon kryesisht rusisht-folës i Ukrainës. Rusia gjithashtu nxiti një kryengritje separatiste në juglindje të Ukrainës, duke dërguar në mënyrë klandestine ushtarë dhe armë për të provokuar një konflikt që u shndërrua në një luftë të plotë. Një marrëveshje paqeje e vitit 2015 krijoi një vijë demarkacioni dhe u bëri thirrje të dyja palëve të bënin lëshime. Pas kësaj, luftimet e nivelit të ulët vazhduan përgjatë frontit dhe secila palë akuzoi tjetrën për shkelje të marrëveshjes.

Rusia ka kundërshtuar prej kohësh çdo përpjekje të Ukrainës për të “lëvizur” drejt BE-së dhe NATO-s. Një nga kërkesat e përsëritura shpesh të Putinit ishte një garanci që Ukraina të mos bashkohet kurrë me NATO-n, aleancën e 30 vendeve që është zgjeruar drejt lindjes që nga fundi i Luftës së Ftohtë.

Cili është roli i Nord Stream 2?

Më 22 shkurt, kancelari gjerman, Olaf Scholz, ndaloi procesin e certifikimit për gazsjellësin Nord Stream 2 në përgjigje të njohjes nga Rusia të dy republikave të vetëshpallura. I shpallur për herë të parë në vitin 2015, tubacioni prej 11 miliardë dollarësh (8.3 miliardë £) në pronësi të firmës energjetike ruse të mbështetur nga shteti, Gazprom, u ndërtua për të transportuar gaz nga Siberia perëndimore në Lubmin në verilindje të Gjermanisë, duke dyfishuar kapacitetin ekzistues të gazsjellësit Nord Stream 1 dhe duke mbajtur ngrohtë 26 milion shtëpi gjermane me një çmim të përballueshëm.

Nord Stream 2, projekti energjetik më përçarës i Evropës, anashkaloi kombin tradicional të tranzitit të gazit të Ukrainës duke ecur përgjatë shtratit të Detit Baltik. Por u përball me rezistencë brenda BE-së dhe nga SHBA-ja, por edhe nga Ukraina, me arsyetimin se rriti varësinë energjetike të Evropës nga Rusia.

Marrë dhe përshtatur nga The Guardian

(k.m/dosja.al)

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota lufta ukraine-rusi lufta ukraine-rusi


Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend