LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Historia 900-vjeçare e vodkës: Si u bë eliksiri mesjetar dollia e Hollivudit

10 Dhjetor 2021, 17:51 Nga DOSJA
Historia 900-vjeçare e vodkës: Si u bë eliksiri mesjetar dollia

Kur mendoni për vodkën, çfarë ju vjen në mendje? Festa nëpër lokale dhe “zvarritje” për pak qejf fundjavave, apo ndoshta mbrëmje të sofistikuara koktejlesh dhe netë të gjata vere duke pirë martini me fruta pasioni?

Vodka ka qenë “e plotësuar” në çdo kuptim të fjalës gjatë historisë së saj 900-vjeçare, nga fuqia te seksi dhe sofistikimi. Më shumë se një pije e thjeshtë, ajo është e rrënjosur në mjekimet popullore, kulturën popullore, traditat dhe ritualet festive. Nuk duhet të habiteni, pra, që vodka ka një histori të gjatë, magjepsëse dhe ndërkombëtare që është po aq e larmishme sa edhe ata që e pinë…

Nga Rusia, me dashuri

Thuhet se Vodka e ka nisur jetën si një eliksir i fuqishëm medicinal i prodhuar nga murgjit mesjetarë në Rusi (ose, disa argumentojnë, Poloni). Në vitet 1470, Princi i Madh Rus Ivan III, duke parë potencialin e SAJ, krijoi monopolin e parë shtetëror të vodkës dhe ajo u bë një gjeneruese jetike e të ardhurave për arkën kombëtare. Nipi i tij, Ivani i Tmerrshëm, i dha forcës së tij të policisë vrasëse, Oprichniki, akses ekskluziv në tavernat në Moskë ku shërbehej vodka me bollëk.

Dy shekuj më vonë, Katerina e Madhe e njohu fuqinë e vodkës dhe e mbajti kontrollin e distilimit të vodkës në mënyrë solide në duart e aristokratëve. Fisnikët rusë e gëzonin këtë privilegj për më shumë se 100 vjet.

Efekti i Hollivudit

Për shekuj me radhë, Evropa Lindore mbeti zemra e vodkës, por më në fund pushtoi “zemrën” e Amerikës, për ironi, falë ndalimit. Banakierët që u larguan për të gjetur punë në Evropë në vitet 1920, hasën në vodka dhe, duke u kthyer në shtëpi në vitet 1930, përhapën fjalën. Për yjet e Hollivudit që nuk donin të shiheshin duke pirë, shija delikate dhe mungesa e erës së vodkës ishte një ndihmë, dhe shpikja e viteve 1940 e koktejlit në Moskë, me birrë xhenxhefil dhe (fillimisht) limon, ndihmoi në zgjerimin e tërheqjes ndaj saj.

E përqafuar nga Hollyëood-i, pija i magjepsi shpejt dhe në vitin 1947 Joan Craëford thuhet se organizoi një festë ku shërbeu vetëm vodka dhe shampanjë, duke vulosur statusin elegant të saj. Pikërisht në këtë kohë po shfaqej koktejli martini, me recetën e parë të botuar që u shfaq në librin e recetave të David Embury të vitit 1948, The Fine Art of Mixing Drinks.

Vodka martini, siç u bë e famshme nga James Bond

Në vitin 1954, shitjet e vodkës arritën në 1.1 milion në mbarë botën, nga 40,000 vetëm katër vjet më parë,  duke sinjalizuar një rritje të jashtëzakonshme të kërkesës. Pati një shpërthim edhe në popullaritetin e koktejeve të vodkës: nga “blody mary ” në vitet 1930, te flaka e dashurisë në vitet ’70 dhe kokteji i martinit me ekspres në vitet ’80, secili solli vodka në audienca të reja, duke zgjeruar gamën.

Një variant i martinit të thatë u bë i famshëm për herë të parë me përfshirjen e tij në romanin Casino Royale të Ian Fleming të vitit 1953, kur Bond i jep udhëzime të sakta një banakieri kazinoje, duke këshilluar se pija do të bëhej më mirë me vodka.

Bond pinte koktejle të tjera, por martini i tij me vodka u bë epik në ekran. Kur, në filmin Goldfinger të vitit 1964, Bond tha “të tundur, jo të trazuar”, ai konfirmoi vodka martinin si një klasik të përjetshëm që ngjall tërheqje sensuale. Nuk janë vetëm agjentët specialë dhe yjet e Hollivudit që kanë popullarizuar vodkën. Në fund të viteve 1990, pamja e Carrie Bradshaë nga Sex and the City me koktejin e saj kozmopolitan, nxiti një brez të grave të pavarura, që të fillonin të pinin koktejle pa e çarë kokën.

Vodka është alkooli më delikat, kështu që kërkon kohë për të gjetur dhe vlerësuar notat dhe karakteristikat e saj dominuese. Por kërkoni dhe do të gjeni. Siç na pëlqen të themi: Nga thjeshtësia vjen kompleksiteti

Marrë nga The Guardian

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

kulture kulture james bondi koktejlet ronapreve pijet alkoolike rusia vodka james bondi koktejlet ronapreve pijet alkoolike rusia vodka

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj