LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Historia 900-vjeçare e vodkës: Si u bë eliksiri mesjetar dollia e Hollivudit

10 Dhjetor 2021, 17:51 Nga DOSJA
Historia 900-vjeçare e vodkës: Si u bë eliksiri mesjetar dollia

Kur mendoni për vodkën, çfarë ju vjen në mendje? Festa nëpër lokale dhe “zvarritje” për pak qejf fundjavave, apo ndoshta mbrëmje të sofistikuara koktejlesh dhe netë të gjata vere duke pirë martini me fruta pasioni?

Vodka ka qenë “e plotësuar” në çdo kuptim të fjalës gjatë historisë së saj 900-vjeçare, nga fuqia te seksi dhe sofistikimi. Më shumë se një pije e thjeshtë, ajo është e rrënjosur në mjekimet popullore, kulturën popullore, traditat dhe ritualet festive. Nuk duhet të habiteni, pra, që vodka ka një histori të gjatë, magjepsëse dhe ndërkombëtare që është po aq e larmishme sa edhe ata që e pinë…

Nga Rusia, me dashuri

Thuhet se Vodka e ka nisur jetën si një eliksir i fuqishëm medicinal i prodhuar nga murgjit mesjetarë në Rusi (ose, disa argumentojnë, Poloni). Në vitet 1470, Princi i Madh Rus Ivan III, duke parë potencialin e SAJ, krijoi monopolin e parë shtetëror të vodkës dhe ajo u bë një gjeneruese jetike e të ardhurave për arkën kombëtare. Nipi i tij, Ivani i Tmerrshëm, i dha forcës së tij të policisë vrasëse, Oprichniki, akses ekskluziv në tavernat në Moskë ku shërbehej vodka me bollëk.

Dy shekuj më vonë, Katerina e Madhe e njohu fuqinë e vodkës dhe e mbajti kontrollin e distilimit të vodkës në mënyrë solide në duart e aristokratëve. Fisnikët rusë e gëzonin këtë privilegj për më shumë se 100 vjet.

Efekti i Hollivudit

Për shekuj me radhë, Evropa Lindore mbeti zemra e vodkës, por më në fund pushtoi “zemrën” e Amerikës, për ironi, falë ndalimit. Banakierët që u larguan për të gjetur punë në Evropë në vitet 1920, hasën në vodka dhe, duke u kthyer në shtëpi në vitet 1930, përhapën fjalën. Për yjet e Hollivudit që nuk donin të shiheshin duke pirë, shija delikate dhe mungesa e erës së vodkës ishte një ndihmë, dhe shpikja e viteve 1940 e koktejlit në Moskë, me birrë xhenxhefil dhe (fillimisht) limon, ndihmoi në zgjerimin e tërheqjes ndaj saj.

E përqafuar nga Hollyëood-i, pija i magjepsi shpejt dhe në vitin 1947 Joan Craëford thuhet se organizoi një festë ku shërbeu vetëm vodka dhe shampanjë, duke vulosur statusin elegant të saj. Pikërisht në këtë kohë po shfaqej koktejli martini, me recetën e parë të botuar që u shfaq në librin e recetave të David Embury të vitit 1948, The Fine Art of Mixing Drinks.

Vodka martini, siç u bë e famshme nga James Bond

Në vitin 1954, shitjet e vodkës arritën në 1.1 milion në mbarë botën, nga 40,000 vetëm katër vjet më parë,  duke sinjalizuar një rritje të jashtëzakonshme të kërkesës. Pati një shpërthim edhe në popullaritetin e koktejeve të vodkës: nga “blody mary ” në vitet 1930, te flaka e dashurisë në vitet ’70 dhe kokteji i martinit me ekspres në vitet ’80, secili solli vodka në audienca të reja, duke zgjeruar gamën.

Një variant i martinit të thatë u bë i famshëm për herë të parë me përfshirjen e tij në romanin Casino Royale të Ian Fleming të vitit 1953, kur Bond i jep udhëzime të sakta një banakieri kazinoje, duke këshilluar se pija do të bëhej më mirë me vodka.

Bond pinte koktejle të tjera, por martini i tij me vodka u bë epik në ekran. Kur, në filmin Goldfinger të vitit 1964, Bond tha “të tundur, jo të trazuar”, ai konfirmoi vodka martinin si një klasik të përjetshëm që ngjall tërheqje sensuale. Nuk janë vetëm agjentët specialë dhe yjet e Hollivudit që kanë popullarizuar vodkën. Në fund të viteve 1990, pamja e Carrie Bradshaë nga Sex and the City me koktejin e saj kozmopolitan, nxiti një brez të grave të pavarura, që të fillonin të pinin koktejle pa e çarë kokën.

Vodka është alkooli më delikat, kështu që kërkon kohë për të gjetur dhe vlerësuar notat dhe karakteristikat e saj dominuese. Por kërkoni dhe do të gjeni. Siç na pëlqen të themi: Nga thjeshtësia vjen kompleksiteti

Marrë nga The Guardian

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

kulture kulture james bondi koktejlet ronapreve pijet alkoolike rusia vodka james bondi koktejlet ronapreve pijet alkoolike rusia vodka

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë