LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Historia 900-vjeçare e vodkës: Si u bë eliksiri mesjetar dollia e Hollivudit

10 Dhjetor 2021, 17:51 Nga DOSJA
Historia 900-vjeçare e vodkës: Si u bë eliksiri mesjetar dollia

Kur mendoni për vodkën, çfarë ju vjen në mendje? Festa nëpër lokale dhe “zvarritje” për pak qejf fundjavave, apo ndoshta mbrëmje të sofistikuara koktejlesh dhe netë të gjata vere duke pirë martini me fruta pasioni?

Vodka ka qenë “e plotësuar” në çdo kuptim të fjalës gjatë historisë së saj 900-vjeçare, nga fuqia te seksi dhe sofistikimi. Më shumë se një pije e thjeshtë, ajo është e rrënjosur në mjekimet popullore, kulturën popullore, traditat dhe ritualet festive. Nuk duhet të habiteni, pra, që vodka ka një histori të gjatë, magjepsëse dhe ndërkombëtare që është po aq e larmishme sa edhe ata që e pinë…

Nga Rusia, me dashuri

Thuhet se Vodka e ka nisur jetën si një eliksir i fuqishëm medicinal i prodhuar nga murgjit mesjetarë në Rusi (ose, disa argumentojnë, Poloni). Në vitet 1470, Princi i Madh Rus Ivan III, duke parë potencialin e SAJ, krijoi monopolin e parë shtetëror të vodkës dhe ajo u bë një gjeneruese jetike e të ardhurave për arkën kombëtare. Nipi i tij, Ivani i Tmerrshëm, i dha forcës së tij të policisë vrasëse, Oprichniki, akses ekskluziv në tavernat në Moskë ku shërbehej vodka me bollëk.

Dy shekuj më vonë, Katerina e Madhe e njohu fuqinë e vodkës dhe e mbajti kontrollin e distilimit të vodkës në mënyrë solide në duart e aristokratëve. Fisnikët rusë e gëzonin këtë privilegj për më shumë se 100 vjet.

Efekti i Hollivudit

Për shekuj me radhë, Evropa Lindore mbeti zemra e vodkës, por më në fund pushtoi “zemrën” e Amerikës, për ironi, falë ndalimit. Banakierët që u larguan për të gjetur punë në Evropë në vitet 1920, hasën në vodka dhe, duke u kthyer në shtëpi në vitet 1930, përhapën fjalën. Për yjet e Hollivudit që nuk donin të shiheshin duke pirë, shija delikate dhe mungesa e erës së vodkës ishte një ndihmë, dhe shpikja e viteve 1940 e koktejlit në Moskë, me birrë xhenxhefil dhe (fillimisht) limon, ndihmoi në zgjerimin e tërheqjes ndaj saj.

E përqafuar nga Hollyëood-i, pija i magjepsi shpejt dhe në vitin 1947 Joan Craëford thuhet se organizoi një festë ku shërbeu vetëm vodka dhe shampanjë, duke vulosur statusin elegant të saj. Pikërisht në këtë kohë po shfaqej koktejli martini, me recetën e parë të botuar që u shfaq në librin e recetave të David Embury të vitit 1948, The Fine Art of Mixing Drinks.

Vodka martini, siç u bë e famshme nga James Bond

Në vitin 1954, shitjet e vodkës arritën në 1.1 milion në mbarë botën, nga 40,000 vetëm katër vjet më parë,  duke sinjalizuar një rritje të jashtëzakonshme të kërkesës. Pati një shpërthim edhe në popullaritetin e koktejeve të vodkës: nga “blody mary ” në vitet 1930, te flaka e dashurisë në vitet ’70 dhe kokteji i martinit me ekspres në vitet ’80, secili solli vodka në audienca të reja, duke zgjeruar gamën.

Një variant i martinit të thatë u bë i famshëm për herë të parë me përfshirjen e tij në romanin Casino Royale të Ian Fleming të vitit 1953, kur Bond i jep udhëzime të sakta një banakieri kazinoje, duke këshilluar se pija do të bëhej më mirë me vodka.

Bond pinte koktejle të tjera, por martini i tij me vodka u bë epik në ekran. Kur, në filmin Goldfinger të vitit 1964, Bond tha “të tundur, jo të trazuar”, ai konfirmoi vodka martinin si një klasik të përjetshëm që ngjall tërheqje sensuale. Nuk janë vetëm agjentët specialë dhe yjet e Hollivudit që kanë popullarizuar vodkën. Në fund të viteve 1990, pamja e Carrie Bradshaë nga Sex and the City me koktejin e saj kozmopolitan, nxiti një brez të grave të pavarura, që të fillonin të pinin koktejle pa e çarë kokën.

Vodka është alkooli më delikat, kështu që kërkon kohë për të gjetur dhe vlerësuar notat dhe karakteristikat e saj dominuese. Por kërkoni dhe do të gjeni. Siç na pëlqen të themi: Nga thjeshtësia vjen kompleksiteti

Marrë nga The Guardian

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

kulture kulture james bondi koktejlet ronapreve pijet alkoolike rusia vodka james bondi koktejlet ronapreve pijet alkoolike rusia vodka

Sondazh

Poll

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje