Komiteti ‘ia vë fajin’ të rinjve/ Mjeku nxjerr studimin e Kanadasë: Mosha 20-30 vjeç është MË PAK e rrezikshme për t

27 Shkurt 2021, 16:06 Nga DOSJA

TIRANË- Mjeku epidemiolog, Ilir Alimehmeti, ka publikuar studimin e fundit të Kanadasë, lidhur me disa indikatorë të rëndësishëm. 

Në një postim që ka bërë në rrjetet sociale, ai shkruan se në vendin tonë, të rinjtë janë grupmosha e cila është më pak e përgjegjshme dhe më e rrezikshme për të transmetuar virusin tek të tjerët, sidomos në familje. Ndër të tjera mbështetur në studimin kanadez ai shkruan se grupmosha 20-30 vjeç janë më asimptomatikët. Kjo kategori pra asimptomatikët sipas studimit janë kategoria më pak e rrezikshme në përçimin e virusit. Pyetjes “A janë të rinjtë risku më i madh për familjen?”, studimi i përgjigjet me “JO”.

POSTIMI: 

Në situatën tonë epidemiologjike miqtë e mi, 71.7%* e vatrave janë vatra familjare (*Ministria e Shëndetësisë, 11.02.2021).

Shqetësimi është i ndryshëm sipas moshës dhe, me të drejtë, më të rinjtë shqetësohen më shumë të mos e fusin në shtëpi virusin, ndërsa më të moshuarit shqetësohen të mos i vijë fare virusi në shtëpi.

Por çfarë ndodh realisht brenda shtëpive me të infektuar nuk kemi informacion të saktë, përveç atij të referuar me gojë në bazë eksperiencash personale apo profesionale.

Shpjegim i disa termave teknikë:

Rasti indeks (index case) është rasti i parë që ndodh në familje, pra kush e fut virusin në shtëpi.

Rastet sekondare (secondary case) janë rastet që ndodhin si rrjedhojë e infektimit nga rasti indeks.

SAR (secondary attack rate – raporti i infektimit sekondar) është mundësia që një infeksion të ndodhë ndër persona brenda një grupi specifik (në këtë rast brenda familjes).

SAR ka aftësinë të ofrojë një indikator për të vlerësuar se si ndërveprimet sociale lidhen me riskun e transmetimit. (Liu et al. The Lancet 2020)

Këta indikatorë i ka studiuar siç duhet Instituti i Shëndetit Publik të Ontarios (Kanada), dega e Mbrojtjes së Shëndetit, dhe mund të na ndihmojë të kuptojmë disa pika kyçe shumë aktuale edhe në Shqipëri.

A janë të rinjtë risku më i madh për familjen?

A transmetojnë më pak personat pa simptoma?

A luan rol vonesa e testimit të rastit të parë në familje?

Instituti i Shëndetit Publik të Ontarios (Kanada) studioi:

29.352 familje, me

84.125 kontakte familjare dhe

16.404 raste sekondare.

Le t’i marrim me rradhë pyetjet më lart!

A janë të rinjtë risku më i madh për familjen? (Tabela 1)

Mosha më pak e rrezikshme për transmetimin sekondar është grupmosha 20-30 vjeç.

Në detaj, SAR sipas grupmoshës së rastit të parë në familje:

0-10 vjeç: SAR = 18.9%

10-20 vjeç: SAR = 17.7%

20-30 vjeç: SAR = 16.5%

30-40 vjeç: SAR = 18.0%

40-50 vjeç: SAR = 19.9%

50-60 vjeç: SAR = 23.3%

60-70 vjeç: SAR = 24.2%

70-80 vjeç: SAR = 25.9%

>80 vjeç: SAR = 34.6%

A transmetojnë më pak personat pa simptoma? (Tabela 1)

Asimptomatikët: SAR = 6.2%

Përpara simptomave: SAR = 8.2%

Simptomatikë: SAR = 22.1%

A luan rol vonesa e testimit të rastit të parë në familje?

Shpjegim:

Vonesa e testimit është vonesa (në ditë) ndërmjet shfaqjes së simptomave të rastit të parë në familje dhe marrjes së kampionit për testim nga profesionistët shëndetësorë.

Në detaj:

Pa simptoma (referencë): SAR 6.2%

<0 ditë (para shfaqjes së shenjave): SAR 8.2%

0 ditë vonesë (dita e shfaqjes së shenjave): SAR 13.0%

1 ditë vonesë: SAR 18.5%

2 ditë vonesë: SAR 21.8%

3 ditë vonesë: SAR 21.5%

4 ditë vonesë: SAR 23.8%

≥5 ditë vonesë: SAR 28.9%

Këto të dhëna flasin për faktin se të rinjtë janë relativisht më asimptomatikë ose të sëmurë më lehtë e, si rrjedhojë, edhe risku për të infektuar të tjerë është më i ulët.

Autorët dalin në përfundimin se:

Risku më i lartë për infektime sekondare është më i lartë në familjet ku:

rasti i parë ka vonesën më të lartë ndërmjet shfaqjes së simptomave dhe testimit,

rasti i parë ka moshën më të lartë,

rasti i parë është simptomatik, dhe

familjet që janë më të mëdha në numër.

GJETJET TONA PROPOZOJNË KRYERJEN E TESTIMEVE TË MENJËHERSHME SI METODË PËR TË REDUKTUAR TRANSMETIMIN FAMILJAR DHE INCIDENCËN E COVID-19.

Pra, miqtë e mi, çfarë përfundimesh nxjerrim, duke marrë parasysh se Shqipëria nuk është Kanada?

Së pari, mos t’i anatemizojmë të rinjtë tanë pasi risku prej tyre është i njëjtë (ndoshta edhe më i ulët) në krahasim me moshat e tjera.

Së dyti, vonesa/mungesa e testimeve është shtysa më e lartë e rritjes së transmetueshmërisë!

Pra, le të pranojmë që kemi një problem testimesh dhe jo një problem rinie!

Ndërkohë vazhdojmë të zbatojmë të gjitha masat minimale që na kërkohen, të ruajmë veten dhe të tjerët.

Dr. Shk. Ilir Alimehmeti

Epidemiolog Klinik

Fakulteti i Mjekësisë, UMT

(a.k.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet koronavirusi ne shqiperi koronavirusi ne shqiperi

Galeria fotografike (

)

Në përputhje me standarded JTI

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 15:07

Shtohen rastet e infeksioneve me COVID në Elbasan, REVOLTOHEN qytetarët: Të mbyllen lokalet se po marrin në qafë këtë pop

ELBASAN- Teksa numri i infeksioneve me Covid-19 po rritet, qyetarët në Elbasan janë shprehur të shqetësuar. Qytetarët të cilët i shqetëson ky fakt shprehen se n...

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 14:33

Aksidenti në Vorë, humb jetën 80-vjeçari, plagosen rëndë një tjetër 

TIRANË- Një 80-vjeçar ka ndërruar jetë ditën e sotme si pasojë e një aksidenti që ka ndodhur pak më parë në fshatin Gjokaj, Vorë. Policia bën me dij...

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 14:20

Ishin premtuar 300 po dorëzohen vetëm 100 doza në Berat/ Përjashtohen nga lista për të marrë vaksinën shoferët e ambula

BERAT- Edhe pse procesi i vaksninimit supozohet se ka nisur edhe në qytetin e Beratit, burime bëjnë me dije për Faxweb.al, se në këtë qytet kanë mbërritur vetëm...

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 13:58

Manastirliu ‘vë në rresht’ mjekët e spitalit Covid 3: Të hënën vijnë rreth 15 mijë vaksina Pfizer

TIRANË– Ministrja e Shëndetësisë Ogerta Manastirliu vizitoi sot spitalin Covid 3 ku u prit nga të gjithë mjekët e këtij institucioni shëndetësor. Në videon...

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 13:51

E RËNDË në spitalin e Fierit, burri kap me shkelma dhe dhunon të shoqen, gruaja: More qen, do të të gjuaj me gurë

FIER– Një skenë e frikshme dhunë është regjistruar mesditën e sotme në oborrin e spitalit të Fierit. Siç shihet edhe në pamjet e publikuara nga JOQ, një ...

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 13:45

“Më mori dhe më pyeti nëse doja ta bëja vaksinën,”/ I moshuari tregon bisedën me mjeken: Më tha se duhet të isha mbi

FIER– Skënder Bejko 80 vjeç, me sëmundje bashkëshoqeruese, probleme me sytë dhe me mushkëritë denoncon në Fax News mashtrimin që po bëhet me vaksin...

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 13:29

I vunë pistoletën në kokë që t’i ndihmonte të arratiseshin, shoferi i taksisë të transportoi atentatorët e shqiptarit

GREQI– Shoferi i taksisë që transportoi dy atentatorët e shqiptarit, ngjarje e ndodhur një natë më parë në Athinë, ka pësuar një krizë paniku. Mediat grek...

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 12:54

VIDEO/ Arrestimi i Gjergj Cukalit, Operacionalja shtrin në tokë  “të fortin” e Myslym Shyrit, momentet para “Game Over

TIRANE- Dosja.al sjell për herë të parë pamjet ekskluzive të arrestimit të Gjergji Cukalit, një nga emrat më aktivë në vitet e fundit në botën e krimit shqiptar...

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 11:35

Sherr për vendin e parkimit, 18-vjeçari qëllon me armë zjarri në Kukës, arrestohet

KUKËS– Një 18-vjeçar me inicialet G.Sh., është vënë në pranga pasi ka qëlluar me armë zjarri në ajër. Mësohet se ngjarja ka ndodhur paraditen ...

Aktualitet 27 Shkurt 2021, 11:29

E rëndë në Tiranë! Babai plagos me thikë të birin, vihet në pranga

TIRANË– Një 63-vjeçar është vënë në pranga pasi ka plagosur me thikë djalin e tij. Ngjarja ka ndodhur ditën e djeshme, pas një konflikti mes 6...

MË SHUMË