LIVE UPDATES
Bota

Kriza e Ukrainës! ‘DW’: Kthesë në Antalja?

10 Mars 2022, 07:24 Nga DOSJA
Kriza e Ukrainës! ‘DW’: Kthesë në Antalja?

Është një sukses për diplomacinë turke: Dy javë pas fillimit të sulmit ndaj Ukrainës do të zhvillohen bisedimet e para në nivel qeveritar mes Rusisë dhe Ukrainës. Takimi i ministrave të jashtëm Sergej Lavrov dhe Dmytro Kuleba është planifikuar për të enjten (10.03) në prani të ministrit të Jashtëm turk, Mevlyt Çavusoglu në kuadër të të ashtuquajturit forumi i diplomacisë në rajonin turistik Antalja. Në forumin, që zhvillohet rregullisht, mblidhen politikanë, diplomatë dhe ekspertë nga fusha të ndryshme për të diskutuar bashkarisht.

Takimit të top-diplomatëve i kanë paraprirë përpjeket e zellshme diplomatike të Ankarasë. Në fundjavë presidenti turk Rexhep Tayyip Erdogan në një bisedë telefonike rreth një orë me kreun e Kremlinit Vladimir Putin përsëriti kërkesën e tij për armëpushim dhe në radhë të parë u angazhua për “korridore humanitare” dhe nënshkrimin e një marrëveshje paqeje. Erdogan më parë pati telefonuar edhe me presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyj.

Interesat turke për një zgjidhje paqësore të konfliktit janë të mëdha. Turqia si anëtare e NATO-s mban marrëdhënie të ngushta me të dy vendet.

Lidhje historike dhe ekonomike me Ukrainën

Me Ukrainën Turqinë e lidh një histori e përbashkët: Deri në fund të shekullit të 18 Krimeja ishte pjesë e Perandorisë Osmane. Rreth pesë milionë tatarë kryesisht sunitë të Krimesë jetojnë në Truqinë e sotme. Aktualisht me financime turke ndërtohen ndër të tjera në Kiev shtëpi për tatarët e Krimesë, të cilët pas aneksimit të gadishullit më 2014 nga Rusia janë zhvendosur në pjesën kontinentale ukrainase.

Që nga viti 2017 qytetaret dhe qytetarët e të dyja vendeve mund të udhëtojnë pa viza. Kryesisht sa u përket marrëdhënieve ekonomike Ankaraja dhe Kievi pak para invazionit rus hapën një kapitull të ri në marrëdhëniet mes tyre. Në fillim të shkurtit qeveritë ranë dakord për një marrëveshje për tregtinë e lirë, me të cilën volumi i tregtisë dyfishohet. Më 2021 Turqia ishte investitori më i madh me një volum prej 4,1 miliardë eurosh në Ukrainë.

Për shkak të furnizimeve me armatime në Kiev, Ankaraja është indirekt pjesëmarrëse edhe në zhvillimet e luftës këto ditë. Qeveria ukrainase ditët e fundit ka publikuar herë pas here në rrjetet sociale video për aksione “të suksshme” kundër trupave ruse me dronët turq. Krahas dronëve Ukraina ka porositur edhe anije luftarake prodhim turk, të cilat duhet të përfrocojnë dukshëm praninë në Detin e Zi dhe në Deti Azov.

Influencë e kufizuar nga Moska

Presidenti Erdogan nuk e ka përvetësuar narrativën ruse me “operacion special”, por ka dënuar në mënyrë të përsëritur invazionin si “luftë”. Ai ka bllokuar pjesërisht kalimin në Bosfor për anijet luftarake rusedhe ka refuzuar njohjen e të ashtuquajturave republika popullore Donjeck dhe Luhansk nga Moska.

Por qeveria në Ankara nuk mund të bëjë më shumë se sa angazhimi për një zgjidhje diplomatike të konfliktit, sepse varësia nga Moska është shumë e madhe. Volumi tregtar me Rusinë është gjashtë herë më i lartë se sa me Ukrainën. Më shumë se një e treta e nevojave për gaz Turqia i merr nga Rusia, centrali i parë atomik turk është ndërtuar nga firma shtetërore ruse Rosatom. Për sipërmarrjet turke të ndërtimit Rusia është tregu më i rëndësishëm jashtë vendit dhe turistët rusë përbëjnë grupin më të madh në Turqi.

Gjithashtu Turqia dhe Rusia janë të ndërlidhura ngushtë mes tyre në një sërë konfliktesh rajonale. Dy shembuj janë patrullat e përbashkëta ushtarake në Siri dhe një qendër të përbashkët për vrojtimin e armëpushimit në luftën mes Armenisë dhe Azerbajxhanit në Nagorni-Karabah.

Që për Turqinë prishja me Moskën mund të jetë shumë e dhimbshme, për këtë Ankaraja kujtohet mirë. Pas goditjes së një avioni luftarak rus dimrin e vitit 2015, pasi ai depërtoi në hapësirën ajrore turke, Rusia i pezulloi marrëdhëniet ekonomike për muaj të tërë. Pas disa muajsh qeveria turke u gjunjëzua, presidenti Erdogan shkoi në Shën Peterburg për t’i kërkuar falje Putinit.

Në sfondin e krizës së rëndë ekonomike dhe financiare dhe rënies së popullaritetit në sondazhe, udhëheqja turke nuk mund ta përballojë një bojkotim në ekonomi dhe turizëm.

Shpresa turke për “kthesë”

Ngajshëm si në konfliktin me Ankaranë para disa vjetësh tregohet tani udhëheqja ruse në prag të bisedimeve në Antalja. Kërkesat nga Moska në drejtim të Kievit janë të forta: Ukraina duhet të ndryshojë kushtetutën duke hequr dorë nga dëshira për anëtarësim në NATO. Në vend të kësaj duhet të përcaktohet neutraliteti i vendit. Gjithashtu Kievi duhet të njohë gadishullin e aneksuar të Krimesë si pjesë të Federatës Ruse si dhe dy rajonet separatiste Donjeck dhe Luhansk si shtete të pavarura. Të gjitha këto kërkesa Kievi i hedh poshtë.

Në sfondin e pozicioneve të ngrira në fillim të kësaj jave ishte befasues vlerësimi i ministrit të Jashtëm turk. I pyetur se çfarë pret nga ky takim, Mevlyt Çavusoglu u shpreh optimist. Ai tha, se shpreson që bisedimet të enjten do të jenë një “kthesë” për luftën në Ukrainë./DW

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota lufta ukraine-rusi takimi lavrov-kuleba lufta ukraine-rusi takimi lavrov-kuleba

Sondazh

Poll
Bota 10 Mars 2022, 06:55

Amazon ndalon dërgesat në Rusi dhe Bjellorusi

SHBA– Amazon është kompania e fundit që tërhiqet nga Rusia dhe Bjellorusia. Ajo po ndalon dërgesat e mallrave në ato vende, si dhe po ndalon regjistrimet ...

Bota 10 Mars 2022, 11:11

Presidenti i Finlandës do të flasë me Putinin

FINLANDË- Presidenti i Finlandës Sauli Niinisto ka thën për gazetarët se do të telefonojë presidentin Vladimir Putin. Aljazeera shkruan se Niistton nuk dha...

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Deleted video

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci