LIVE UPDATES
Ekonomi

Më shumë pasuri të paluajtshme, bujqësi e ndërtim: Si e ndryshoi pandemia strukturën e ekonomisë në 2020-n

19 Prill 2021, 05:47 Nga DOSJA
Më shumë pasuri të paluajtshme, bujqësi e ndërtim: Si e

Pandemia e vitit 2020 ndryshoi rrjedhën normale të ekonomisë. Karantina e plotë që zgjati gati tre muaj e më pas kufizimet në orare, udhëtime kanë dëmtuar disa sektorë kyç, si tregtia, akomodimi, transporti, baret e restorantet, agjencitë turistike, që nuk arritën të merrnin veten as në gjysmën e dytë të vitit.

Sektorë të tjerë nuk u prekën, siç është bujqësia, ndërsa pasuritë e paluajtshme kishin ecuri pozitive gjatë gjithë vitit, edhe në kohën e karantinës. Në 6-mujorin e dytë lulëzoi edhe ndërtimi.

Të dhënat paraprake të INSTAT, të përpunuara nga “Monitor”, tregojnë se struktura e Prodhimit të Brendshëm Bruto, sipas aktiviteteve ekonomike, ka pësuar ndryshime në 2020-n, si rrjedhojë e zhvillimeve të diktuara në pjesën më të madhe nga pandemia. Ekonomia në total ra me 3.3% në 2020-n, shifër më e ulët se pritshmëritë fillestare që varionin nga -4.5 në -9%.

-Bujqësia është sektori i madh në ekonomi dhe vetmi që nuk e ka përjetuar direkt krizën. Karantina nuk i ndikoi zonat rurale, puna vazhdoi normalisht, ndërsa kërkesa për produkte bujqësore u rrit, së bashku me eksportet. Në fund të 2020-s, pesha e bujqësisë ndaj totalit të ekonomisë arriti në 19.3% të Prodhimit të Brendshëm bruto (PBB), nga 18.4% në dy vitet e mëparshme. Ky është niveli më i lartë që nga viti 2014, kur ajo zinte gati 20% të PBB-së.

-Tregtia; transporti; aktivitetet e akomodimit dhe shërbimit ushqimor, i dyti më i madh në vend pas bujqësisë ishin më të goditurat nga pandemia. Ky aktivitet ra me 12.5% në 2020-n, duke humbur të paktën 270 milionë euro (të ardhura të munguara). Ky sektor, i lidhur direkt me konsumin, turizmin dhe udhëtimet, është dhe gjeneratori më i madh i punësimit privat në vend, me rreth 200 mijë të punësuar (nga të cilët 60 mijë janë në akomodim dhe shërbim ushqimor). Ai po shihte rritje deri në 2019-n, pas kthimit të Shqipërisë në një destinacion të preferuar turistik. Pesha e tij në PBB zbriti me 1.31 pikë përqindje, duke arritur në 15.6% të PBB-së në 2020-n, më e ulëta, të paktën që nga viti 2005, kur INSTAT raporton të dhënat. “Tregtia; transporti; aktivitetet e akomodimit dhe shërbimit ushqimor” është sektori me rënien më të lartë vjetore në peshën që zë në ekonomi.

-Pesha e “Administrata publike; Arsimi; Shëndetësia, puna sociale”, e treta më e larta, u rrit me 0.7 pikë përqindje, në 12.4%, pas shtimit së shpenzimeve buxhetore për të përballuar pandeminë dhe tërmetin.

-Industria, aktiviteti i katërt më i madh në vend pa një rënie në strukturën ekonomike me 1.1 pikë përqindjeje, duke zbritur në 10.5%, niveli më i ulët nga viti 2009. Mbyllja e përkohshme e fabrikave dhe rënia e porosive nga partnerët e jashtëm, bënë që industria të humbte të paktën 210 milionë euro në 2020-n, sipas të dhënave të INSTAT. Edhe ky sektor është një ndër punëdhënësit më të mëdhenj në vend, me rreth 143 mijë të punësuar.

-Ndërtimi u rimëkëmb në 6 mujorin e dytë. Rritja reflekton dy tendenca, e para shtimi i banesave rezidenciale, kryesisht në kryeqytet dhe hoteleve në bregdet dhe e dyta, procesi i rindërtimit. Ndërtimi është një sektor ciklik, që e shënoi lulëzimin e vet nga fillimi i tranzicionit deri në 2007-n, duke shfrytëzuar nevojën për strehim dhe kaosin urbanistik dhe pas kësaj periudhe filloi rënien. Në 2020-n, ndërtimi iu rikthye sërish rritjes, duke reflektuar dhe nivelin e lartë të lejeve të ndërtimit për banesa rezidenciale nga 2018-s , sidomos në kryeqytet dhe lulëzimin e turizmit, që nxiti investimet në hotele. Në 2020-, pesha e ndërtimit ndaj PBB-së arriti në 9.2% (0.6 pikë përqindje më shumë se viti i mëparshëm), niveli më i lartë nga viti 2013.

Aktivitetet shkencore dhe sociale, kontribuuesi i gjashtë më i madh në PBB, me 6.56% në 2020-n shënuan një rënie të lehtë me 0.2 pikë përqindje, pasi e morën veten në tremujorin e katërt të vitit. Ky aktivitet përfshin shërbimet juridike, inxhinierike, kërkimet e tregut si dhe aktivitete të tjera profesionale.

-Aktivitetet e pasurive të paluajtshme ishin sektori me ecurinë më të mirë në 2020-n. Pesha e këtij sektori në PBB u rrit me 0.8 pikë përqindje, duke arritur në 6.55%, pothuajse sa aktivitetet shkencore dhe sociale dhe duke qenë aktiviteti që ka rritjen më të madhe në peshën ndaj PBB-së në 2020-n. Aktivitetet e pasurive të paluajtshme kanë shënuar rritje gjatë të gjithë tremujorëve, madje edhe në të dytin kur vendi ishte në karantinë totale (+5.47%), ndërsa gjithë vitin e mbylli me një zgjerim prej 6.74%. Edhe në vlerë nominale, ky është sektori që kryeson ndryshimin e rritjes ekonomike në 2020-n. Aktivitetet e pasurive të paluajtshme në vlerë ishin rreth 850 milionë euro, duke arritur në 6.55% të PBB-së, ose një pikë përqindje më shumë se një vit më parë.

Drejtues të agjencive të pasurive të paluajtshme në vend pohuan se faktor kryesor i rritjes të aktivitetit të tyre në 2020 ishte nga pastrimi i parave të shumë ndërtime që po kryhen në Tiranë. Sipas tyre, paratë ilegale po financojnë një pjesë të lartë të ndërtimeve në kryeqytet.

Agjenci të tjera, si faktorë për shtimin e aktivitetit veçuan edhe rritjen e numrit të lejeve të ndërtimit, kreditimin me interesa të ulëta dhe procesin e rivlerësimit.

-Informacioni dhe komunikacioni, e rrit lehtë peshën në PBB nga 2.9% në 3%, pasi pandemia nxiti interesin për teknologjinë e informacionit, me punën që distancë dhe zgjerimin e shitjeve online.

-Ndonëse në një vit me shumë kufizime, pesha e “Arte, argëtim dhe çlodhje; Aktivitete të tjera shërbimi”, mbeti e pandryshuar në 2.3%, pasi mungesa e udhëtimeve jashtë u kompensua me turizmin e brendshëm.

-Pesha e “Aktivitete financiare dhe të siguracionit u ul me 0.25 pikë përqindje në 2%, ku më i prekur ishte sektori i sigurimeve (sidomos me kartonin jeshil, pas ndalimit të udhëtimeve jashtë), ndërsa sektori bankar ka arritur ta kalojë më mirë pandeminë, i nxitur dhe nga masat mbështetëse të Bankës së Shqipërisë dhe tendenca e rritjes së kursimeve që ishte e pranishme gjatë gjithë 2020-s.

MONITOR

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

ekonomi ekonomi monitor pandemia monitor pandemia

Sondazh

Poll
Ekonomi 16 Prill 2021, 06:21

OKB: Miliona gra nuk janë zot në trupin e tyre

Sipas një raporti të OKB-së, miliona grave në botë u mohohet e drejta për të vendosur të lira për çështje që kanë të bëjnë me trupin e tyre. Për shembull...

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi