Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital
3 Qersho...
Bota
Pasaportat e vaksinave: Si mund të fitojë BE në raundin tjetër të diplomacisë së Covid-19
21 Maj 2021, 17:12Nga DOSJA
Në ditët e para të pandemisë, vendet anëtare të Bashkimit Evropian të goditura rëndë grumbulluan maska ndërsa Kina dhe Rusia bënë shfaqje të mëdha të bujarisë duke dërguar ngarkesa me pajisje mjekësore në vendet miqësore me ta, përfshirë disa brenda BE. Si përgjigje, BE u përpoq të rifitonte fuqinë duke dhënë 20 miliardë euro ndihmë ekonomike përmes iniciativës së saj TEAM Europe. Megjithëse të mirëpritura dhe shumë të rëndësishme, këto transferta të padukshme bankare ishin shumë më pak fotogjene sesa aeroplanët e mëdhenj që zbarkonin nëpër botë. BE siguron mbështetje për shumë vende përmes skemës COVAX të Organizatës Botërore të Shëndetësisë – por pak e konsiderojnë këtë si një përpjekje të BE.
Pas diplomacisë së maskave erdhi diplomacia e vaksinave. Ndërsa BE u përpoq të hiqte përpjekjet e veta të vaksinës, Izraeli, Shtetet e Bashkuara, Mbretëria e Bashkuar dhe madje Serbia e tejkaluan atë në garën për të vaksinuar njerëzit. Rusia dhe Kina i dhanë përparësi dërgimit të vaksinave të tyre jashtë vendit. Fillimisht e kritikuar shumë për grumbullimin e vaksinave, muajin e kaluar SHBA njoftoi planet, për të eksportuar 60 milion vaksina në vendet në nevojë përveç mbështetjes së saj për COVAX. Uashingtoni ka mbështetur gjithashtu heqjen e pronës intelektuale në vaksinat Covid-19, ndërsa udhëheqësit e BE-së i kanë rezistuar heqjeve të tilla të pronës intelektuale. Kina ka shitur dhe dhuruar vaksinat e saj në shumë vende, megjithë pikëpyetjet e rëndësishme mbi efektivitetin e vaksinave. Dhe Rusia ka bërë shumë më tepër për të promovuar Sputnik ndërkombëtarisht, sesa për të vaksinuar popullatën e saj. Ajo ka vaksinuar vetëm 9 % të njerëzve të saj, krahasuar me 28 përqind të BE-së, megjithatë Rusia promovon veten ndërkombëtarisht si një vend që ka menaxhuar Covid-19 dhe vaksinimin më mirë se të tjerët, pjesërisht sepse Sputnik është gjerësisht i disponueshëm në vend, shitet lehtë si dhe është dhuruar në vende të tjera.
Ka shembuj të izoluar të vendeve anëtare të BE-së që janë të dukshme në ofrimin e vaksinave për vendet që nuk janë në BE. BE kohët e fundit dorëzoi vaksinat e para në të gjitha vendet që nuk janë në BE të Ballkanit Perëndimor, si një shtesë e skemës COVAX si dhe Rumania që dhuroi një numër të konsiderueshëm të vaksinave fqinjës së saj Moldavinë. Sidoqoftë, BE-ja ka qenë përgjithësisht më pak e pranishme sesa fuqitë e tjera në hartën e diplomacisë së vaksinave. Dhe kjo mospërputhje mund të çojë në tensione me fqinjët e BE-së, veçanërisht tani në dritën e planeve të fundit të BE për të futur ‘pasaporta ‘të vaksinave.
Pasaportat e vaksinave për kë?
Në përpjekjet e tij për të rivendosur lirinë e lëvizjes dhe për të ndihmuar ekonominë, Komisioni Evropian në mars zbuloi planin e tij për të prezantuar Certifikata e Gjelbërt Dixhitale. Kushdo që është vaksinuar; ka një rezultat negativ të tamponit; ose është rikuperuar nga Covid-19 do të jetë në gjendje të tregojnë statusin e tyre duke përdorur një aplikacion smartphone kur udhëton jashtë vendit ose kur del për qëllime të kohës së lirë në vendin e tyre (nëse vendet anëtare vendosin rregulla për këto aktivitete). Planet do të zbatohen për shtetasit e BE dhe shtetasit e huaj që banojnë në BE. E rëndësishmja, skema konsideron vetëm vaksinat e autorizuara nga Agjencia Evropiane e Barnave (EMA): Pfizer / BioNTech, Moderna, AstraZeneca dhe Johnson & Johnson.
Një debat i gjallë po zhvillohet rreth rreziqeve të këtyre certifikatave për privatësinë dhe barazinë e qytetarëve të BE-së. Por shumë më pak i kuptuar është ndikimi që Certifikata e Gjelbërt Dixhitale mund të ketë në imazhin e BE-së në të gjithë botën, dhe veçanërisht në fqinjësinë e BE-së.
Këtu ekzistojnë dy rreziqe. Së pari, vendet fqinje me BE-në tashmë kanë filluar lëshimin e çertifikatave të tyre të vaksinës, por pyetja është nëse BE do t’i pranojë ato si një dokument të vlefshëm që lejon udhëtimin në BE. Nëse përgjigjja është ‘jo’, miliona njerëz të vaksinuar në Ballkanin Perëndimor, Rusi dhe vendet e Partneritetit Lindor mund të përballen me kufizime të mëtejshme për hyrjen në BE. Gjithashtu aktualisht është e paqartë se si BE dhe vendet anëtare mund të ruhen nga përdorimi i certifikatave të falsifikuara.
Dilema e dytë është se çfarë të bëhet me ata qytetarë të Shqipërisë, Serbisë, Turqisë, Rusisë dhe Ukrainës që janë vaksinuar me vaksinat ruse ose kineze. Të ballafaquar me mungesën e vaksinave perëndimore, këto vende kanë kërkuar diku tjetër nga nevoja. Sfida mund të lindë nga ndarjet midis vendeve dhe midis qytetarëve brenda vendeve, disa prej të cilëve u ishin dhënë vaksinat perëndimore dhe disa vaksinat kineze ose ruse. Në këtë kontekst, për shembull, Certifikatat e Gjelbërta Dixhitale që njohin vetëm vaksinat perëndimore rrezikojnë të diskriminojnë, të themi, shqiptarë të vaksinuar nga Sputnik dhe shqiptarë të vaksinuar nga Pfizer. Një rezultat i tillë rrezikon krijimin e marrëdhnieve diplomatike që nuk ka gjasa të përmirësojnë imazhin e BE-së në ato vende.
Covid-19 tashmë po ndikon rreth BE-së dhe fuqive të tjera. Në Serbi, ku përdorimi është i lartë i vaksinave ruse dhe kineze, një studim i ri zbulon se mediat pro-qeveritare vlerësojnë “dashurinë nga Kina” ndërsa akuzojnë BE për braktisjen e Serbisë gjatë krizës. Atëherë, si mund të dalë më mirë BE në raundin tjetër të pashmangshëm të diplomacisë së Covid-19?
Së pari, BE duhet të konsiderojë zhvillimin e një politike afatgjate për të ndihmuar fqinjët e saj, veçanërisht duke pasur parasysh që vaksinat e rregullta për popullatat lokale mund të jenë të nevojshme për disa vite që vijnë. Kjo politikë mund të quhet EUROVAX dhe do të përfshijë bërjen e dhurimeve të rregullta të vaksinave për fqinjët, si dhe sigurimin e ndihmës teknike për të ndihmuar këto vende të hapin fushatat e vaksinimit. COVAX është një mjet global dhe gjëja e duhur për tu ndjekur. Por BE duhet të hartojë një mekanizëm të veçantë, të mirë-komunikuar dhe të dukshëm për ndarjen e vaksinave, i krijuar për vendet kandidate dhe partnerët e ngushtë në lindjen dhe jugun e saj. BE tashmë po urdhëron vaksinat për vitet e ardhshme, kështu që duhet të faktorizojë tani nevojën për të blerë vaksina që mund t’i përdorë për dhurime më vonë.
Tjetra, BE duhet të fillojë të flasë me fqinjët e saj se si t’i bëjnë certifikatat e vaksinave të pajtueshme. BE-ja duhet të jetë në gjendje të marrë garanci dhe të sigurohet për mekanizmat mbrojtës për të siguruar vlefshmërinë e dokumentit. Po kështu, BE duhet të punojë në një mekanizëm paralel për zbutjen e kufizimeve të udhëtimit për qytetarët nga vendet fqinje që kanë marrë vaksina kineze ose ruse. Me përfshirjen e EMA, BE mund të pranojë udhëtarët e vaksinuar me vaksina jo të aprovuara nga EMA, ose të paktën të analizojë se cilat vaksina jo të aprovuara nga EMA janë mjaft të mira për të lejuar shtetasit që nuk janë në BE të udhëtojnë në BE për turizëm ose biznes. Në fund të fundit, disa vaksina janë problematike për shkak të efekteve të tyre anësore, jo sepse ato janë joefektive kundër Covid-19.
Pandemia ka një ndikim të madh në imazhin e vendeve të mëdha dhe të vogla. Kina, Rusia, SH.B.A. dhe lojtarët më të vegjël si Serbia, Rumania dhe Izraeli kanë gjetur mënyra për të rritur pozitën e tyre ndërkombëtare ose duke furnizuar vendet e tjera, duke u parë që kanë bërë një punë të mirë brenda vendit, ose të dyja. Mënyra se si BE e trajton shpërndarjen e Certifikatës së saj të Gjelbërt Dixhitale dhe si përgatitet për periudhat e ardhshme të diplomacisë së vaksinave, do të ketë një ndikim të thellë në reputacionin e BE-së në vitet në vijim.
ITALI- Europol ka mbështetur policinë gjermane dhe policinë italiane në shkatërrimin e një grupi të krimit të organizuar të përfshirë në prodhimin dhe shpërndar...
MAQEDONI E VERIUT- Ministri i Punëve të Jashtme i Portugalisë Augusto Silva – vendi i të cilit kryeson me Bashkimin Evropain – dhe Komisionari për Z...
IZRAEL- Analisti Marwan Bishara, është shprehur se armëpushimi mes Izraelit dhe Palestinës është i brishtë, por për momentin, ai mund të mbajë. Aljazeera shkrua...
GAZA- Palestinezët kanë konsideruar kryengritjen që i bënë Izraelit si fitoren e tyre më të madhe ndonjëherë. Aljazeera shkruan se gazetari, Nida Ibrahim ka thë...
GAZA-Lufta Izrael-Palestinë ka shkaktuar shumë dhimbje tek populli palestinez duke lënë të vdekur qindra viktima e plagosur mijëra të tjerë.Këtë situatë ka arri...
Bota21 Maj 2021, 16:03
KOSOVË- Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Enver Hoxhaj ka refuzuar ftesën e kryeministrit Albin Kurti për takim. Në një letër dërguar Kurtit, Hoxh...
IRAN- Irani ka zbuluar avionin e tij më të ri luftarak, të quajtur “Gaza” për nder të Palestinës. Index shkruan se udhëheqësi i Gardës Revolucionare...
GAZA- As 24 orë nuk zgjati armëpushimi për qytetarët palestinezë. Aljazeera shkruan se oficerë nga Izraeli kanë provokuar mesditën e sotme besimtarët mysliman n...
AMERIKA LATINE– Autoritetet e El Salvador po gërmojnë në një varrezë klandestine në shtëpinë e një ish-detektivi që besohet se përmban deri në 40 trupa. T...