LIVE UPDATES
Politike

Analiza e DW/ Samiti Ballkani Perëndimor-BE: Ç'ofertë ka kancelari Merz?

A mund ta vijë kjo ftesë më ai 5 qershor, në Tivat të Malit të Zi, ku pritet të takohen liderët e BE-së dhe të Ballkanit Perëndimor?

5 Qershor 2026, 10:49 Nga D.S

Analiza e DW/ Samiti Ballkani Perëndimor-BE: Ç'ofertë ka

MALI I ZI- Edi Rama , kryeministri i Shqipërisë, e përshkruan marrëdhënien e vendit të tij me Bashkimin Evropian si një histori dashurie asimetrike. Prej më shumë se njëzet vitesh, Shqipëria ka marrë një premtim, por ftesa për martesë ende nuk ka ardhur. A mund ta vijë kjo ftesë më ai 5 qershor, në Tivat të Malit të Zi, ku pritet të takohen liderët e BE-së dhe të Ballkanit Perëndimor?

Çfarë propozon Berlini
Kancelari gjerman Friedrich Merz u dërgoi një letër krerëve të BE-së më 18 maj. Fokusi kryesor i saj ishte Ukraina, por letra ndalej edhe te kandidatët e tjerë: gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor dhe Moldavia, të cilëve u ofroheshin „zgjidhje inovative për të përshpejtuar rrugën e tyre drejt BE-së.“

Propozimi i Merzit korrespondon me atë që ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul e kishte prezantuar zyrtarisht në fillim të majit gjatë një fjalimi në Fondacionin Konrad Adenauer në Berlin: anëtarësimi me faza ose gradual. Ky model daton nga viti 2021 dhe është ideuar nga European Policy Centre në Beograd dhe Centre for European Policy Studies në Bruksel. Katër faza. Secila me përfitime konkrete në këmbim të reformave konkrete.

Mali i Zi drejt anëtarësimit të plotë
Por pikërisht këtu nis dallimi: për disa vende të rajonit, integrimi gradual mund të jetë një hap përpara; për vendet kryesuese si Mali i Zi dhe Shqipëria, ai mund të duket edhe si një devijim nga qëllimi kryesor — anëtarësimi i plotë.

Podgorica dëshiron t’i mbyllë të gjithë kapitujt negociues këtë vit dhe të bëhet anëtare e BE-së qysh më 2028. Kjo konfirmohet edhe nga sinjalet e fundit gjermano-franceze. Sekretari gjerman i Shtetit Günther Krichbaum dhe ministri francez për Europën Benjamin Haddad vizituan Podgoricën më 1 qershor, ku mbështetën hapur anëtarësimin e plotë të Malit të Zi. „Duam ta ftojmë Malin e Zi në klubin europian sa më shpejt të jetë e mundur“, tha Krichbaum. Ai theksoi se destinacioni përfundimtar mbetet anëtarësimi i plotë.

Nikola Xaviereff nga Këshilli Gjerman për Politikë të Jashtme — DGAP — thotë se modeli nuk është parashikuar për vendet që janë më afër qëllimit. „Mendoj se Mali i Zi dhe Shqipëria janë nga njëra anë — dhe pastaj katër vendet e tjera janë nga ana tjetër“, i thotë ai DW-së — Serbia, Maqedonia e Veriut, Bosnje-Hercegovina dhe Kosova. Modeli u ndërtua për të dytët.

Shqipëria mirëpret edhe zgjidhjet e ndërmjetme
Shqipëria, e cila shpreson të anëtarësohet deri në vitin 2030, e mirëpriti propozimin. „Nuk bëhet fjalë për krijimin e një Europe me dy klasa“, tha kryeministri Rama në Bruksel më 26 maj, duke iu përgjigjur pyetjeve të gazetarëve. „Bëhet fjalë për të ecur drejt një Europe plotësisht të integruar — me disa faza dhe disa lëvizje kreative.“

Edhe më parë, Rama dhe presidenti serb Aleksandar Vuçiq e kishin promovuar modelin me një artikull të përbashkët në gazetën gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung. Rama e argumenton këtë gatishmëri për kompromis me „dashurinë e pakushtëzuar të Shqipërisë për BE-në“. Por Xaviereff ka një interpretim tjetër: „Si Rama, ashtu edhe Vuçiq, përpiqen të largojnë vëmendjen nga problemet e brendshme — mungesa e aftësisë për të përmirësuar sundimin e ligjit, qeverisjen e mirë, pavarësinë e institucioneve demokratike“, tha ai për DW.

Përshpejtim apo një dhomë tjetër pritjeje?
Për qytetarët e Serbisë, Maqedonisë së Veriut, Bosnjë-Hercegovinës dhe Kosovës, modeli gradual mund të ketë më shumë kuptim, nënvizon Xaviereff. Këto vende janë më larg anëtarësimit të plotë — dhe mund ta përdorin modelin për t’iu afruar BE-së ndërkohë. „Por modeli ka arritur në limite“, vë në dukje analisti nga Berlini.

Disa pjesë të tij tashmë janë realitet. Plani i Rritjes i BE-së mundëson fonde investimi për të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor përpara anëtarësimit të plotë. Shqipëria dhe Mali i Zi janë bërë pjesë e SEPA-s — transfertat ndërkufitare në euro tani kushtojnë vetëm një pjesë të vogël të kostos së mëparshme. Heqja e tarifave roaming me BE-në pritet të përparojë në vitin 2026. E reja që ofron Merz: qasje e privilegjuar në pjesë të tjera të tregut të përbashkët dhe statusi i vëzhguesit në institucionet e BE-së.

Vullneti politik mbetet kyç
Përvoja me zgjerimin e BE-së tregon se edhe modelet teknike, si anëtarësimi gradual, varen në fund nga vullneti politik i shteteve anëtare. Kjo shihet sërish në kontekstin e letrës së Merzit. Ajo vjen në një moment kur po rritet presioni për ta afruar më shpejt Ukrainën — dhe paralelisht Moldavinë — me BE-në.  Nikola Xaviereff i sheh „zgjidhjet inovative“ edhe si një mënyrë për Berlinin dhe Brukselin që të ruajnë fytyrën politike: kandidatëve u ofrohet diçka konkrete, pa u premtuar menjëherë anëtarësimi i plotë.

Prandaj Xaviereff pret nga samiti i Tivatit sidomos më shumë qartësi për vullnetin politik të shteteve të BE-së. Sipas tij, vendimtare është një garanci e qartë se vendet e Ballkanit Perëndimor do të mund të anëtarësohen me të drejta të plota pasi të kenë përfunduar negociatat e anëtarësimit.

Duke mbetur te metafora e Ramës: Merz nuk sjell në Tivat një ftesë për martesë, por një ofertë për bashkëjetesë të rregulluar politikisht — me më shumë afrim, me të drejta vëzhguesi, por pa anëtarësim të plotë./DW

edi rama kancvedlari merz samiti i be

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera