LIVE UPDATES
Politike

Letër nga Uashingtoni, BIRN: Liderët e Ballkanit gjejnë vlera të përbashkëta me Amerikën e Trump-it

Ndërsa lufta dominon titujt kryesorë, diçka më e qetë, por ndoshta më e qëndrueshme, po merr formë në sfond: një rrjet i ri lidhjesh SHBA–Ballkan i ndërtuar mbi gjuhën e sovranitetit, identitetit judeo-kristian dhe një rryme gjithnjë e më të hapur islamofobie që po hyn në rrjedhën kryesore në Uashington.

28 Mars 2026, 22:41 Nga E. D

Letër nga Uashingtoni, BIRN: Liderët e Ballkanit gjejnë vlera

Uashingtoni aktualisht është i përfshirë nga një tjetër luftë e nisur nga i vetëshpalluri “president i paqes”, Donald Trump. Konflikti me Iranin, i paqartë si në origjinë ashtu edhe në objektiva, ka përçarë bazën MAGA të Trump-it dhe ka krijuar një tjetër hendek mes Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të tyre. Liderët ballkanikë, siç pritej, kanë zgjedhur anët e tyre.

Ndërsa lufta dominon titujt kryesorë, diçka më e qetë, por ndoshta më e qëndrueshme, po merr formë në sfond: një rrjet i ri lidhjesh SHBA–Ballkan i ndërtuar mbi gjuhën e sovranitetit, identitetit judeo-kristian dhe një rryme gjithnjë e më të hapur islamofobie që po hyn në rrjedhën kryesore në Uashington.

Këto nuk janë më ide margjinale. Ato përsëriten nga anëtarë të Kongresit dhe amplifikohen nga figura si shefi i Pentagonit Pete Hegseth, i cili citon Biblën kur flet për luftën me Iranin, duke i dhënë asaj një ton kryqëzate. Për të djathtën ballkanike, ky është një terren i njohur dhe i rehatshëm.

Sa i përket kësaj lufte, besnikëria ndaj Trump-it është bërë qëndrimi përcaktues në pjesën më të madhe të rajonit. Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Kosova janë rreshtuar qartë.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, veproi e para, duke e përgëzuar para kohe Trump-in për “çlirimin e popullit iranian”. Osmani vazhdon të mbrojë doktrinën e “paqes përmes forcës”, edhe kur ajo shfaqet si luftë, dhe zgjedh të injorojë faktin se ishte administrata Trump ajo që ngriu “dialogun strategjik” të Uashingtonit me Prishtinën në shtator të vitit të kaluar për shkak të veprimeve të kryeministrit Albin Kurti, të cilat, sipas saj, kishin rritur “tensionet dhe paqëndrueshmërinë”.

Osmani, sigurisht, po i afrohet fundit të mandatit të saj dhe ka humbur mbështetjen e Kurtit për një mandat të dytë. Kurti gjithashtu përballet me mundësinë e zgjedhjeve të parakohshme pasi nuk arriti të emërojë kandidatin e tij për pasardhësin e Osmanit.

Në Uashington, mundësia e një ndryshimi në Kosovë po mirëpritet nga Richard Grenell, ish-emisari i Trump-it për dialogun Serbi-Kosovë. Grenell, i cili mbetet aktiv në rajon për arsye publikisht të paqarta, preferon Hashim Thaçin, një ish-president që aktualisht pret vendimin në gjyqin e tij për krime lufte në Hagë.

Kriminel lufte apo jo, Grenell vazhdon të sinjalizojë mbështetje për rikthimin politik të Thaçit. Ka edhe një shtresë shtesë simbolike këtu: njeriu që ngriti aktakuzë ndaj Thaçit, Jack Smith, më pas hetoi Trump-in pas mandatit të tij të parë. Smith dha dorëheqjen nga Departamenti i Drejtësisë ndërsa Trump u rikthye në pushtet, ndërsa shanset e Thaçit për një rikthim politik do të bëhen më të qarta në pranverë.

Ndërkohë, shqetësimi po rritet në Kongres për raportimet se SHBA-ja mund të tërheqë 600 trupa nga forca paqeruajtëse KFOR e udhëhequr nga NATO-ja në Kosovë. Në një shfaqje të rrallë uniteti dypartiak, ligjvënësit i kanë bërë thirrje Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, që të parandalojë një lëvizje të tillë. Paralajmërimi i tyre është i drejtpërdrejtë: një prani e reduktuar e NATO-s mund të hapë derën për ndikimin rus dhe të destabilizojë jo vetëm Kosovën, por edhe Bosnje dhe Hercegovinën.

Ata gjithashtu përmendin Milorad Dodik, i cili vazhdon të flasë për shkëputjen e entitetit me shumicë serbe, Republika Srpska, pasi Trump hoqi sanksionet ndaj tij. Ajo që këta ligjvënës duket se nuk e pranojnë plotësisht është se rruga e Dodikut po përputhet gjithnjë e më shumë me rrymat ideologjike që po forcohen në Uashington.

Dodik ka qenë i shpejtë në mbështetjen e veprimeve të Trump-it, duke i interpretuar ato përmes prizmit të sigurisë së Izraelit, një krahasim që ai shpesh e shtrin edhe te Republika Srpska.

Pjesëmarrja e tij këtë muaj në Konferencën e Veprimit Politik Konservator në Budapest, së bashku me një sërë liderësh të djathtë dhe të ekstremit të djathtë, nënvizon pozicionimin e tij brenda një blloku më të gjerë evropian pro-Trump.

Së bashku me figura si Viktor Orban i Hungarisë dhe Robert Fico i Sllovakisë, ata qëndrojnë në kundërshtim me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, vendi i të cilit mbetet i varur nga mbështetja e BE-së – mbështetje që Budapesti dhe Bratislava kanë qenë të gatshme ta bllokojnë. Vlen gjithashtu të theksohet se vetë Trump nuk ka miratuar asnjë paketë të re ndihme për Ukrainën dhe ka ushtruar vazhdimisht presion ndaj Zelensky-t për të pranuar kushte paqeje më të favorshme për Moskën.

Në të njëjtën kohë, Dodik po zgjeron rrjetin e tij në vend. Ndër shtesat më të reja është Andrija Mandiç, kryetar i parlamentit të Malit të Zi dhe lider i partisë së djathtë Demokracia e Re Serbe.

Të dy u takuan së fundmi në Banja Luka me Michael Flynn, ish-këshilltar për sigurinë kombëtare i Trump-it dhe tani lobist i paguar për Dodikun.

Mandiç, i cili më parë mbështeti një propozim për të nominuar Trump-in për Çmimin Nobel për Paqen, duket se e kupton se rruga më e shpejtë drejt favorizimit nga Trump kalon përmes Izraelit, dhe po thellon bashkëpunimin në përputhje me këtë.

Veçanërisht, në atë takim në fillim të marsit mori pjesë edhe Ranko Ristiç, një biznesmen me bazë në SHBA me origjinë nga Republika Srpska dhe drejtues i Zastava Arms, importuesi ekskluziv i armëve të prodhuara në Serbi për tregun amerikan. Ristiç është një nga themeluesit e Komitetit Politik Serbo-Amerikan dhe një nga “Serbët e MAGA-s” që kanë dhuruar për fushatën e Trump-it dhe kanë ndërtuar lidhje me figura pranë presidentit.

Beogradi zyrtar, nga ana e tij, vazhdon të projektojë neutralitet në konfliktin me Iranin, megjithëse ky neutralitet bëhet më pak bindës në këtë kontekst.

Duke shmangur mbështetjen e drejtpërdrejtë për veprimet e Trump-it, Serbia ka shprehur mirëkuptim për qëndrimin e Izraelit dhe ka dënuar sulmet iraniane ndaj aleatëve rajonalë.

Në të njëjtën kohë, eksportet e armëve drejt Izraelit janë rritur ndjeshëm, pothuajse 40-fish në dy vitet e fundit, sipas gazetës izraelite Haaretz. Hetime të mëhershme nga Haaretz dhe BIRN sugjerojnë se këto eksporte kanë vazhduar edhe pasi presidenti Aleksandër Vuçiç deklaroi publikisht se do të ndaleshin.

Pak para luftës, ministri i Jashtëm Marko Djuriç mori pjesë në një konferencë të grupit lobues pro-izraelit AIPAC, ku u falënderua për përpjekjet lidhur me lirimin e Alon Ohel, një peng i marrë nga Hamasi në tetor 2023. AIPAC njihet gjithashtu për financimin e fushatave të shumë anëtarëve të Kongresit amerikan.

Disa prej këtyre ligjvënësve, si republikanët Andy Ogles dhe Randy Fine, njihen për deklarata hapur islamofobike.

Fine ka thënë se, nëse do të detyrohej të “zgjidhte mes një qeni dhe një myslimani, zgjedhja do të ishte e lehtë”, ndërsa Ogles ka pretenduar se “myslimanët nuk i përkasin shoqërisë amerikane”.

Të dy morën pjesë në samitin “Alliance of Sovereign Nations”, një konferencë e organizuar nga republikanët e Floridës me mbështetjen e Turning Point USA, organizata e themeluar nga aktivisti i djathtë i vrarë Charlie Kirk.

Fokusi ishte tek narrativat antiglobale, sovraniste dhe kundër Bashkimit Evropian. Përkrah republikanëve të ekstremit të djathtë dhe homologëve të tyre ideologjikë nga Evropa ishin edhe Zeljka Cvijanoviç, anëtare serbe e Presidencës së Bosnje dhe Hercegovinës, si dhe Arno Gujon, drejtues i Zyrës për Diplomaci Publike dhe Kulturore të Serbisë.

Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, e hapi samitin, por pa praninë e përfaqësuesve zyrtarë të qeverisë amerikane, ai i ngjante më shumë një eventi rrjetëzimi ku politikanët republikanë takonin homologët e tyre ideologjikë nga jashtë. Përkthimi nuk ishte i nevojshëm. Të gjithë flisnin rrjedhshëm MAGA./BIRN

uashingtoni liderët e ballkanit


Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë