LIVE UPDATES
Bota

Pronësia e Kishave Ortodokse, media franceze shkruan për ‘betejën’ Kosovë-Serbi

6 Dhjetor 2021, 06:48 Nga DOSJA

KOSOVË – Media e njohur publike franceze, RFI, i ka kushtuar një shkrim gjendjes së Kishave Ortodokse në Kosovë dhe betejës mes autoriteteve të shtetit të Kosovës me Serbinë lidhur me pronësinë e këtyre objekteve religjioze.

Ky është shkrimi i plotë i përkthyer pa ndërhyrje:

Në zemër të Prishtinës, qëndron një kishë e madhe ortodokse e papërfunduar, e projektuar nga ish regjimi ultra-nacionalist serb i Sllobodan Millosheviqit. Dera e saj është e mbyllur me dry dhe brenda shërben si strehë për qentë endacakë.

Tempulli i diskutueshëm, i vendosur në një kampus universitar pranë bibliotekës kombëtare, konsiderohet nga autoritetet kosovare si dëshmi fizike e “qëllimeve gjenocidale” të ish-liderit të ndjerë të Beogradit “i cili donte të zhdukte komunitetin shqiptar të Kosovës, kulturën e tij dhe historinë e tij”.

Më shumë se dy dekada pas luftës vdekjeprurëse midis forcave pro-pavarësisë shqiptare dhe forcave serbe (1998-99), Kosova pretendon sovranitetin mbi të gjithë territorin e saj, duke përfshirë përgjegjësinë për kishat dhe manastiret e Kishës Ortodokse Serbe (KOS).

Pyetja është shpërthyese: Serbia nuk e njohu kurrë pavarësinë e Kosovës në vitin 2008 dhe e konsideron atë si djepin historik të Ortodoksisë Serbe, shtëpia e disa prej manastirit të saj më të rëndësishëm.

Ndërtimi i kishës së Prishtinës filloi gjatë regjimit të Millosheviqit në vitin 1992, në një kohë kur mësuesit dhe studentët shqiptarë u përjashtuan nga sistemi arsimor pas revokimit të statusit të autonomisë së Kosovës.

“Kjo kishë duhet të shkatërrohet sepse është ndërtuar posaçërisht për të inkurajuar shqiptarët të largohen nga Kosova,” thotë Jahir Islami, një pensioner 77-vjeçar. Për momentin po zhvillohet një betejë e ashpër ligjore mes kishës dhe universitetit, i cili kërkon të rimarrë tokën. Në qershor, kleriku ortodoks serb nga Kosova kremtoi liturgjinë e parë në vend para një grumbulli të njerëzve, duke zemëruar Prishtinën. Të nesërmen në derën e kishës u shfaqën mbishkrime. “Jezusi i urren serbët,” tha ai.

Grafitet u fshinë shpejt nga autoritetet, të cilët kishin denoncuar një “provokim” të Serbisë. Në vend të kësaj, Kisha akuzoi Kosovën se donte të “fshehte shkallën e urrejtjes dhe diskriminimit” kundër saj.

“Gjithçka mund të ndodhë, ata tashmë kanë rrafshuar kishat, u kanë vënë vaj për t’i vënë zjarrin,” tha për AFP Tomislav Markoviç, një 80-vjeçar serb në pension.

Përkundrazi, Prishtina siguron se nuk ka më tensione dhe se situata nuk është e krahasueshme me kohën kur një thashethem mund të shkaktonte trazira.

“Oazi i paqes”

Për këtë arsye, kryeministri i ri kosovar, Albin Kurti, ka kërkuar nga UNESCO që të heqë katër manastire ortodokse nga lista e trashëgimisë së saj në rrezik, të cilat janë listuar për shkak të “paqëndrueshmërisë politike”.

Por Kosova gjithashtu kërkoi nga UNESCO që të vërtetojë se “shteti përgjegjës për katër monumentet është Kosova dhe jo Serbia, sepse në fakt ato janë në territorin e Republikës së Kosovës”, tha për AFP ministri i Kulturës Hajrulla Çeku.

Sipas ministrit, incidenti i fundit i rëndë kundër një kishe ortodokse ka ndodhur në vitin 2007. Në vitin 2020, nga 57 incidente, shumica dërrmuese e grabitjeve pa motiv etnik apo fetar, tetë ndodhën në vendet ortodokse dhe 45 në vendet myslimane, sipas policisë në Kosovë.

Në fakt, KFOR-i, forca e NATO-s përgjegjëse për sigurinë territoriale, vazhdon të mbrojë vetëm manastirin e Deçanit të shekullit të 14-të. Më parë, ai mbronte të gjitha vendet e rëndësishme.

“Është një tregues shumë i rëndësishëm se situata është shumë më e mirë se në të kaluarën”, tha gjenerali italian Franco Federici, ish-komandant i kësaj force sigurie. Por Serbia i refuzon këto argumente. Prishtina “dëshiron ta paraqesë Kosovën si një oaz paqeje”, tha Petar Petkovic, kreu i zyrës së Serbisë për Kosovën.

“Kur Kurti thotë se dëshiron të mbrojë kishat serbe, dua t’ju kujtoj se që nga viti 1999 janë djegur dhe shkatërruar më shumë se 135 kisha dhe manastire”, ka shtuar ai.

Udhëheqësit e bashkësisë islame u përgjigjën duke thënë se 225 nga 600 xhamitë u vandalizuan gjatë konfliktit. Ministri Çeku thotë se ka ftuar për dialog klerikët ortodoksë vendas, por deri më tani nuk ka marrë përgjigje.

“Qasja e qeverisë serbe nuk ka ndryshuar shumë” në tre dekada, denoncoi ministri. “Milosheviqi e përdori kishën për të përforcuar fizikisht linjat ndarëse midis komuniteteve.” Beogradi tani e përdor atë “për të kërkuar disa të drejta pronësie në territorin e atij që tani është një vend sovran dhe i pavarur,” shtoi ai.

Kisha Ortodokse Serbe nuk i është përgjigjur pyetjeve të AFP. Ndërkohë, në Prishtinë shumë e kundërshtojnë shkatërrimin e kishës dhe preferojnë që ajo të bëhet vend kujtimi. (Gazeta Ekspres)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

rajoni rajoni kisha ortodokse serbe kosove serbi kisha ortodokse serbe kosove serbi

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj