LIVE UPDATES
Bota

Pse koronavirusi po vret më shumë meshkujt, ja çfarë thonë shkencëtarët për këtë fakt

8 Prill 2020, 16:31 Nga DOSJA
Pse koronavirusi po vret më shumë meshkujt, ja çfarë

TIRANË– Përhapja e koronavirusit në mbarë botën ka shkaktuar dëme të mëdha në njerëz ku kanë humbur jetën mbi 83 mijë  persona dhe janë infektuar mbi 1.4 milionë të tjerë.

Gjithashtu Covid-19 ka shkaktuar pabarazinë ekonomike, dobësitë e sistemeve të kujdesit shëndetësor, brishtësinë e globalizmit dhe sfidat e trajtimit të pasigurisë shkencore. Gjithashtu në këtë listë  përfshihet edhe një çështje: Shëndeti i burrave.

Pse mes vitkimave të COVID-19 ka më shumë burra sesa gra?

Të gjithë e dinë dhe nuk mbahet aspak e fshehtë që meshkujt janë në shumë aspekte seksi i dobët. Mesatarisht, burrat vdesin më të rinj dhe janë më të rrezikuar nga sëmundje të rrezikshme për jetën, sidomos nga sëmundjet e zemrës dhe nga çdo lloj tjetër kanceri.

Covid-19 duket se ndjek të njëjtin model, pasi në të gjashtë vendet që deri në 20 mars, kishin të dhëna seksuale të vdekjeve nga koronavirusi  përqindja e burrave ishte më e lartë se gratë. Në katër vendet si: Kina, Franca, Italia dhe Koreja e Jugut, shkalla e vdekshmërisë së burrave ishte mbi 50% se norma vdekshmërisë së femrave.

Ndonjëherë është më mirë të mos i besojmë verbërisht shifrat, sepse të mund të zvogëlohen nga ndryshimet në shtrirjen e testimit, dhe sesi regjistrohen dhe raportohen vdekjet. Por duket se ka arsye të mira për t’i besuar faktit se: Koronavirusi godet më shumë burrat.

Këtë ende nuk mund ta themi për çfarë arsye ndodh, por kjo nuk pasqyron domosdoshmërisht ndryshimet në biologji. Covid-19 është më i rrezikshëm për njerëzit me probleme ekzistuese shëndetësore, veçanërisht probleme kardiovaskulare ose pulmonare, problemet me mushkëritë ose hipertensionin dhe këto janë të gjitha kushtet që prekin në mënyrë disproporcionale burrat.

Ndërkohë një arsye mund të jetë sjellja. Sepse mesatarisht, burrat kënaqen me më shumë vese që dëmtojnë shëndetin e tyre siç është pirja e duhanit ose pijet alkoolike. Pirja e duhanit dyshohet se shkakton rrezik më të lartë te burrat. Në Korenë e Jugut, ku raporti i vdekjeve mes meshkujve  dhe femrave nga Covid-19 është afër 2:1,  ndërsa shkalla e pirjes së duhanit tek meshkujt është më e larta nga të gjitha vendet e OECD, për femrat shkalla është e ulët. Gjithashtu tek burrat ndikon edhe rregulli i larjes së durave, sepse janë më dembelë se gratë ose e neglizhojnë si masë mbrojtëse.

Pavarësisht kësaj, diferencat biologjike mund të përfshihen, sepse burrat kanë sistem më të dobët të imunitetit dhe kështu janë më të ndjeshëm ndaj një sërë sëmundjesh infektive.

Duke riparë të dhënat e pandemive të kaluara në botë,  do të prisnim që SARS-CoV-2 të paraqiste një rrezik më të madh për burrat. Ky koronavirus është i lidhur ngushtë me virusin që shkaktoi shpërthimin e Sars në 2003, ku shkalla e vdekshmërisë për burrat ishte shumë herë më e lartë se ajo e femrave.

Nga njëra anë, testimi i ilaçeve ka lënë pas dore gratë me arsyetimin se ciklet hormonale “komplikojnë” rezultatet, me pasojën që disa ilaçe të aprovuara kanë pasur efekte anësore jo proporcionale dhe të paparashikuara në gratë. Nga ana tjetër, ne insistojmë t’i portretizojmë burrat si “seksi më i fortë”, për të cilin kërkimi i ndihmës mjekësore është një shenjë dobësie.

Sot nëpër botë shoqëritë shpesh duken të vendosura për të inkurajuar këto pabarazi. Marketingu i cigareve, të paktën deri në vitet 1980, kishte në shënjestër burrat me stereotipe të mashkullit të thyer, të pavarur.

Pirja e duhanit në ditët e sotme shihet në Kinë dhe vendet e tjera të Azisë jo vetëm për meshkujt por si një aspekt pothuajse thelbësor i marrëdhënieve të biznesit dhe lidhjes së meshkujve. Ndërkohë shumë probleme të pabarazive gjinore në shëndetin global rrjedhin nga mos përfaqësimi i grave në të gjithë sektorët, përforcimi i këtyre stereotipeve shkakton probleme për të dyja gjinitë.

Bazuar në studime të ndryshme tregohet se gratë kanë më shumë gjasa të kërkojnë këshilla për kujdesin shëndetësor, ndërsa meshkujt nuk janë të interesuar  për këshilla.  Dallimet seksuale në ndjeshmërinë ndaj Covid-19, janë një kujtesë e çështjeve që kemi njohur prej kohësh, por nuk po arrijnë t’i adresojmë. Edhe statistikat jo të plota mbi këto ndryshime pasqyrojnë një dështim në njohjen e rekomandimeve të gjata të OBSH-së për të ndarë numrat sipas gjinisë, kështu që shkaqet dhe përgjigjet mund të kuptohen më mirë. Ndoshta për arsye biologjike dhe kulturore, burrat dhe gratë shpesh preken ndryshe nga sëmundja. Por derisa ta kuptojmë pse, ne jemi të gjithë të humbur.

Burimi: Theguardian 

A.C/Dosja.al 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota burrat covid-19 vret meshkujt grate koronavirusi ne bote philip ball burrat covid-19 vret meshkujt grate koronavirusi ne bote philip ball

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj