LIVE UPDATES
Bota

Pse Putin shqetësohet kur Ukraina nuk është afër anëtarësimit në NATO?

7 Shkurt 2022, 07:40 Nga DOSJA
Pse Putin shqetësohet kur Ukraina nuk është afër

Associated Press

Në thelb të krizës së Ukrainës është një enigmë: Pse presidenti rus, Vladimir Putin, do që ta shtyjë Evropën në prag të luftës për të kërkuar që Perëndimi të mos bëjë diçka që nuk e ka fare në plan që ta bëjë?

Rusia ka thënë se NATO – aleanca ushtarake e udhëhequr nga amerikanët që ka në duar krizën më të madhe evropiane në dekada – duhet që kurrë të mos i ofrojë anëtarësim Ukrainës, shtet që u pavarësua kur u shpërbë Bashkimi Sovjetik rreth 30 vjet më parë.

Ukraina për një kohë të gjatë aspiron që t’i bashkohet NATO-s, por aleanca nuk është e gatshme që t’i bëjë ftesë për anëtarësim, pjesërisht për shkak të korrupsionit zyrtar të Ukrainës, mungesave të përparimit në rritjen e mbrojtjes dhe mungesës së kontrollit mbi kufijtë e saj ndërkombëtarë.

Kërkesat e Putinit shkojnë përtej çështjes së anëtarësimit të Ukrainës në NATO, por kjo temë është thelbësore në ankesën e tij se Perëndimi ka bërë që ai ta humbë durimin, për shkak të afrimit të aleancës në kufijtë rusë. Ai ka pohuar se zgjerimi i NATO-s vite më parë ka rritur sigurinë e aleancës në kurriz të Rusisë.

Rusët kërkojnë garanci ligjore se Ukrainës do t’i mohohet anëtarësimi në NATO, duke e ditur se NATO-ja, e ka parim që të mos e përjashtojë anëtarësimin e mundshëm të asnjë shteti evropian – madje edhe të Rusisë – por, aleanca nuk ka plane që të nisë procesin e anëtarësimit të Ukrainës në një të ardhshme të parashikueshme. NATO ka cituar parimin se të gjitha shtetet duhet të jenë të lira që të zgjedhin se me kë duan të rreshtohen.

Atëherë, pse Moska po e ngrit tani çështjen e raporteve midis Ukrainës dhe NATO-s? Përgjigja në këtë pyetje është e ndërlikuar.

Pse Putini shqetësohet lidhur me anëtarësimin e mundshëm të Ukrainës në NATO?
Arsyeja që është deklaruar është se një zgjerimi i mëtejmë i NATO-s drejt lindjes do të përbënte kërcënim sigurie për Rusinë. Uashingtoni dhe aleatët e tij hedhin poshtë këtë shqetësim, pasi argumentojnë se asnjë shtet i NATO-s nuk po kërcënon që të përdorë forcën kundër Rusisë.

Për më tepër, Putini dëshiron që të tërheqë prezencën aktuale ushtarake që NATO ka në Evropën Lindore, që përfshin një seri stërvitjesh të rregullta në Lituani, Letoni dhe Estoni, që janë shtete të ish-Bashkimit Sovjetik. Në shtetet e Baltikut, megjithatë, nuk ka trupa amerikane që janë të vendosura për një kohë të gjatë. Aktualisht janë rreth 100 trupa që shërbejnë në turne me rotacion në Lituani dhe rreth 60 në Estoni dhe Letoni, ka thënë Pentagoni.

Presidenti rus, Putin po ashtu kundërshton prezencën e raketave mbrojtëse që aleanca ka në Rumani, një ish-shtet satelit sovjetik. Ai po ashtu kundërshton një bazë të ngjashme që po ndërtohet në Poloni, duke argumentuar se ato mund të shndërrohen në armë ofensive, të afta për ta kërcënuar Rusinë. Presidenti amerikan, Joe Biden, gjatë javës ka miratuar dërgimin e 2,700 trupave shtesë amerikane në Evropën Lindore – 1,700 në Poloni dhe 1,000 në Rumani – plus 300 të tjera në Gjermani.

Ukraina ka lidhje të thella historike dhe kulturore me Rusinë, dhe Putini vazhdimisht ka pohuar se rusët dhe ukrainasit janë “një popull”. Ai ka thënë se një pjesë e madhe e territorit të Ukrainës kanë qenë pjesë historike e Rusisë dhe në mënyrë arbitrare këto pjesë i janë dhënë Ukrainës nga liderët komunistë në kohën e Bashkimit Sovjetik.

Pse Rusia e Putinit është kaq e fokusuar në Ukrainë?

Veprimet e Putinit, megjithatë, kanë shërbyer për të forcuar ndjenjën e identitetit kombëtar të ukrainasve. Pasi Rusia aneksoi Gadishullin ukrainas të Krimesë më 2014, dëshira e Ukrainës për t’iu afruar Perëndimit dhe për t’iu bashkuar NATO-s vetëm sa u rrit.

Së fundmi, Putini e ka përshkruar më konkretisht shqetësimin e tij për Ukrainën. Ai ka skicuar një skenarë në të cilin Ukraina mund të përdorë forcën ushtarake për të rimarrë Krimenë ose për të rimarrë zonat në Ukrainën lindore, që kontrollohen nga separatistët e mbështetur nga Rusia.

“Imagjinoni sikur Ukraina të bëhet anëtare e NATO-s dhe të nisë këto operacione ushtarake”, ka thënë Putin. “A duhet që ne më pas të luftojmë me NATO-n? A ka menduar ndokush për këtë gjë?”.

Në fakt, disa në NATO kanë menduar për mundësinë e një lufte të zgjeruar me Rusinë brenda Ukrainës. Kjo është një përkujtesë se çfarë nënkupton anëtarësimi në NATO – një sulm ndaj një shteti anëtar është sulm ndaj të gjithëve, që në rastin teorik të Ukrainës, nëse ky shtet do të sulmohej nga Rusia, kjo do të thoshte se do të kishte një zotim ligjor nga të gjitha shtetet e NATO-s që do të duhej t’i dilnin në mbrojtje Kievit.

Cilat janë mundësitë e Ukrainës për t’u anëtarësuar në NATO?

Mundësitë që Ukraina të anëtarësohet në NATO një të ardhme të parashikueshme janë jashtëzakonisht të vogla.

Edhe pse Ukraina nuk ka ofertë për anëtarësim nga NATO, ajo është afruar me aleancën, duke filluar nga viti 1997 kur u krijua Karta NATO-Ukrainë dhe ka vazhduar edhe më tej bashkëpunimin me aleancën.

Krerët e qeverive të shteteve anëtare të NATO-s publikisht deklaruan më 2008 se Ukraina dhe Gjeorgjia – një tjetër shtet i ish-Bashkimit Sovjetik – “do të bëhen anëtare të NATO-s”. Ata nuk thanë kur dhe si do të ndodhë kjo, por kjo deklaratë mund të shihet si shpjegim i shqetësimit të Moskës se Kievi një ditë do t’i bashkohet aleancës.

Në anën tjetër, SHBA-ja dhe liderët e tjerë të NATO-s, që nënshkruan deklaratën e vitit 2008 lidhur me Ukrainën dhe Gjeorgjinë, vendosën që t’iu jepnin këtyre dy shteteve atë që njihet si Plani i Veprimit për Anëtarësim – që është një rrugë që çon drejt një anëtarësimi eventual. Gjermania dhe Franca kanë kundërshtuar fuqishëm që Ukraina të lëvizë drejt anëtarësimit, dhe gjerësisht brenda NATO-s mbretëronte ideja se Ukraina fillimisht duhet të kryente reformat e mëdha qeveritare përpara se të bëhej kandidate për anëtarësim.

Kjo kundërshti duket se asnjëherë nuk është zgjidhur, që do të thotë se përderisa dera e NATO-s është e hapur, Ukraina nuk do të anëtarësohet në një të ardhme të afërt.

Si po i bën Putini presion Ukrainës?

Moska ka thënë se nuk ka plane që ta pushtojë Ukrainën, por në muajt e fundit ka vendosur forca dhe pajisje ushtarake përgjatë kufirit të Ukrainës dhe ka lënë të kuptohet se do të ndërmarrë veprime nëse kërkesat e saj ndaj Uashingtonit dhe NATO-s nuk plotësohen. Administrata Biden ka thënë se Rusia tani është e aftë për një gamë të gjerë veprimesh, përfshirë edhe pushtimin e shkallës së gjerë për të marrë nën kontroll Kievin.

Putini ka thënë se NATO ka tejkaluar kufijtë jo vetëm duke i ofruar Ukrainës armë dhe trajnime ushtarake, por edhe duke stacionuar forca në shtetet e tjera të Evropës Lindore, që sipas tij, komprometojnë sigurinë ruse.

Po ashtu është e vërtetë se në dekadën e fundit ka pasur rritje të prezencës ushtarake të SHBA-së dhe NATO-s në Evropën Lindore, që ka nxitur aneksimin rus të Krimesë dhe të inkursionit në lindje të Ukrainës më 2014. Këto veprime ruse shtyn NATO-n që të dyfishojë fokusin e saj në sigurinë kolektive. Në shtator të vitit 2014, udhëheqësit e NATO-s krijuan një forcë të re për përgjigje të shpejtë, që është e aftë të dislokohet brenda ditësh dhe udhëheqësit kanë ritheksuar zotimet e tyre për të rritur shpenzimet e tyre të mbrojtjes./REL

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota konflikti rusi-ukraine putin konflikti rusi-ukraine putin

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj