LIVE UPDATES
Aktualitet

Raporti i DASH për lirinë e besimit: Probleme të trashëguara në Shqipëri dhe në Kosovë

13 Maj 2021, 08:03 Nga DOSJA
Raporti i DASH për lirinë e besimit: Probleme të trashëguara

Departamenti amerikan i Shtetit publikoi të mërkurën raportin e tij vjetor mbi gjendjen e lirisë së besimit në botë, që përfshinë të dhëna për gjendjen e lirisë së besimit në 200 shtetet e territore dhe dokumenton shkeljet e kryera nga qeveritë, grupet terroriste dhe individët.

Raporti analizon në kapituj të veçantë edhe gjendjen e lirisë së besimit në Shqipëri dhe Kosovë, në të cilët theksohen kryesisht probleme të trashëguara.

Në pjesën për Shqipërinë, raporti sërish nënvizon se kushtetuta garanton lirinë e besimit. Ajo përcakton se nuk ka një fe zyrtare, thotë se shteti është neutral në çështjet e besimit, njeh barazinë dhe pavarësinë e grupeve fetare dhe ndalon diskriminimin në baza fetare.

Qeveria ka marrëveshje të veçanta me komunitetet fetare dhe ligji përcakton që qeveria do të japë mbështetje financiare për to. Por marrëveshja me Vëllazërinë Ungjillore Shqiptare (VUSH) sipas ligjit nuk e përcakton në mënyrë të qartë atë që të marrë një mbështetje të tillë, dhe me gjithë raportimin e VUSH-it qeveria nuk ndau fonde.

Raporti vë re se qeveria legalizoi 92 ndërtesa në pronësi të komuniteteve fetare gjatë vitit, krahasuar me 164 në vitin 2019, ndërsa statusi i 32 pronave të tjera mbeti nën shqyrtim.

“Korrupsioni, mungesa e njohurive për kompetencat dhe juridiksionin mbi çështjet e pronës dhe ngarkesat e mëdha në sistemin gjyqësor, penguan komunitetet fetare të kërkojnë pronën e tyre, sipas burimeve të shumta të shoqërisë civile”, thuhet në raport.

Para mbajtjes së forumit për antisemitizmin më 28 tetor, parlamenti njëzëri miratoi përkufizimin e Aleancës Ndërkombëtare të Përkujtimit të Holokaustit për antisemitizmin.

Udhëheqësit fetarë mbështetën masat parandaluese të qeverisë për shkak të pandemisë së COVID-19, duke anuluar tubimet për dy muaj.

Ambasada amerikane u bëri thirrje zyrtarëve të qeverisë që të përshpejtojnë procesin e zgjidhjes së pretendimeve për pronat dhe t’u kthejnë komuniteteve fetare ndërtesat dhe pronat e tjera të konfiskuara gjatë epokës komuniste. Pandemia e COVID-19 ngadalësoi programet e mbështetura nga ambasada të përqendruara në zhvillimin e gjithëpërfshirjes në komunitet, promovimin e fuqizimit të grave në komunitetet fetare dhe theksimin e pajtueshmërisë së besimit fetar dhe demokracisë. Ambasada vazhdoi punën e saj me komunitetet fetare për të dekurajuar tërheqjen nga ekstremizmi i dhunshëm midis të rinjve. Më 5 nëntor, Komuniteti Mysliman i Shqipërisë nisi një raund tjetër të një projekti të mbështetur nga ambasada për të zhvilluar aftësi të të menduarit kritik mes të rinjve dhe për t’i inkurajuar ata të mendojnë për marrëdhëniet midis demokracisë, shoqërisë dhe besimit.

Qeveria amerikane vlerëson se nga 3.1 milionë sa është popullsia në Shqipëri, sipas një vlerësimi të mesit të vitit 2020 myslimanët suni përbëjnë 57 për qind të popullsisë, katolikët 10 për qind, ortodoksët afro 7 për qind dhe bektashinjtë 2 për qind.

Shkollat publike janë sekulare, thuhet në raport, ndërsa shkollat private mund të ofrojnë mësime fetare. Bashkësitë fetare drejtojnë 113 institucione arsimore përfshirë universitete, shkolla fillore e të mesme, institucione parashkollore, kopshte, shkolla profesionale dhe jetimore. Shumica e tyre nuk kanë lëndë të detyrueshme të fesë, por i ofrojnë ato si zgjedhore.

Qeveria vazhdoi procesin e legalizimit të xhamive jozyrtare, kishave katolike dhe ortodokse dhe teqeve të ndërtuara pas rënies së komunizmit në fillim të viteve 1990. Agjencia Shtetërore e Kadastrës raportoi se gjatë vitit, ajo legalizoi 92 ndërtesa fetare, duke përfshirë 22 kisha katolike dhe ndërtesa të tjera të kishës katolike, 58 xhami dhe ndërtesa të tjera të komunitetit mysliman, katër kisha ortodokse dhe shtatë teqe. Tridhjetë e dy ndërtesa të tjera mbetën nën shqyrtim.

Raporti vë re disa mospërputhje midis shifrave të raportuara nga Kadastra dhe atyre të komuniteteve fetare. Komuniteti Mysliman raportoi se mori letrat e legalizimit për 27 xhami nga 353 kërkesa të mbetura. Kisha Ortodokse tha se Kadastra legalizoi katër nga 15 ndërtesa për të cilat kishte bërë kërkesë gjatë vitit. Komuniteti Mysliman raportoi se mori 1.26 milion lekë (afërsisht 12,600 dollarë) si kompensim për ndërtimet e paligjshme në pronën e tij.

Situata në Kosovë

Në kapitullin për Kosovën, raporti rithekson se kushtetuta ndalon diskriminimin fetar dhe siguron lirinë e besimit, por tërheq vërejtjen se ligji nuk lejon që grupet fetare të regjistrohen si persona juridik, duke krijuar pengesa për ta në kryerjen e punëve të tyre.

Në shtator, qeveria miratoi ndryshimet që do t’u siguronin komuniteteve fetare një status të tillë dhe do t’u mundësonin të zhvillojnë biznes në emrin e tyre dhe të përfitojnë lehtësira të caktuara tatimore, por parlamenti nuk arriti të miratojë ndryshimet për shkak të mungesës së kuorumit.

Raporti thekson se sipas Bashkësisë Islame të Kosovës (BIK), në shumë raste, shkollat fillore publike ua ndaluan ndjekjen e mësimeve nxënëseve më veshje fetare.

Raporti kujton se më 4 shtator, qeveritë e Kosovës dhe Serbisë nënshkruan një listë të angazhimeve në Uashington, të ndërmjetësuara nga Shtëpia e Bardhë, që përfshinte një zotim për të mbrojtur dhe promovuar lirinë e besimit, mbrojtjen e zonave fetare, zbatimin e vendimeve gjyqësore në lidhje me Kishën Ortodokse Serbe (KOS) dhe kthimin e pronave të hebrenjve.

Kisha Ortodokse Serbe tha se mungesa e komunikimit konstruktiv me disa qeveri komunale i pengoi pelegrinët ortodoksë serbë të vizitonin lirshëm disa tempuj dhe varreza. Ajo tha se qeveria dështoi të zbatojë plotësisht Ligjin mbi Zonat e Veçanta të Mbrojtura duke dështuar të parandalojë ndërtimin e rrugëve përreth Manastirit të Deçanit. Por raporti thekson se qeveria ndaloi punimet në muajin gusht pas ndërhyrjes së komunitetit ndërkombëtar.

Autoritetet lokale dhe qendrore, thuhet në raport, vazhduan të injorojnë një vendim gjykate të vitit 2016 mbi pronësinë e KOS-it mbi disa parcelave të tokës pranë Manastirit të Deçanit.

Policia tha se pati raporte për 57 incidente kundër zonave fetare ose varrezave gjatë vitit, krahasuar me 61 sa ishin në vitin 2019. Policia i cilësoi shumicën e incidenteve si vjedhje, megjithëse disa përfshinin dëmtime në varreza ose prona të tjera. Shumica e incidenteve kishin në shënjestër komunitetin mysliman, megjithëse disa përfshinin Kishën Ortodokse dhe pronat e Kishës Katolike.

Sipas KOS-it, shumë incidente që përfshinin vendet fetare të saj ishin të lidhura me përkatësinë etnike serbe, si dhe besimin, ndërsa pati incidente që nuk u raportuan në polici.

Zyrtarët e ambasadës amerikane, thuhet në raport, vazhduan të inkurajojnë qeverinë të miratojë ndryshime ligjore që lejojnë komunitetet fetare të fitojnë statusin ligjor, të zbatojnë mekanizmat për të mbrojtur lirinë e besimit, të zbatojnë legjislacionin dhe vendimet gjyqësore që kanë të bëjnë me Kishën Ortodokse Serbe dhe të zgjidhin mosmarrëveshjet pronësore me të. Ambasadori dhe përfaqësues të tjerë të ambasadës diskutuan çështjet e lirisë fetare, përfshirë mbrojtjen e barabartë dhe çështjet e të drejtave pronësore, me udhëheqësit fetarë dhe të shoqërisë civile dhe inkurajuan tolerancën fetare dhe përmirësimin e dialogut ndërfetar.

Qeveria amerikane vlerëson se nga 1.9 milion banorë sa vlerësohet se ka Kosova, 95.6 për qind janë myslimanë, 2.2 për qind katolikë si dhe 1.4 për qind i përkasin besimit ortodoks. Disa nga komunitetet më të vogla kanë kundërshtuar të dhënat e regjistrimit dhe kanë shprehur mosbesim në metodologjinë e tij.

Marrë nga VOA

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

aktualitet aktualitet liria e besimit raporti i dash liria e besimit raporti i dash

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj