LIVE UPDATES
Ekonomi

Raporti/ VOA: Dyfishohen divorcet në Shqipëri në 20 vitet e fundit, ja shkaku kryesor

26 Mars 2019, 19:48 Nga DOSJA
Raporti/ VOA: Dyfishohen divorcet në Shqipëri në 20 vitet e

Zëri i Amerikës i ka kushtuar një shkrim fenomenit të divorceve në Shqipëri. Sipas këtij raporti, thuhet se në Shqipëri numri i divorceve është dyfishuar pas viteve 90. Shkaku kryesor i ndarjes së çifteve, rezulton të jetë dhuna në familje. Ndërsa, fëmijët janë viktima të konflikteve mes prindërve gjatë dhe pas këtij procesi.

 

Numri i divorceve në Shqipëri është dyfishuar që prej fundit të viteve 90 një statistikë që nxit ekspertët të arrijnë në konkluzionin se familja shqiptare është në krizë.

Mbi 80% e kërkesë padive regjistrohen në gjykatë nga gratë dhe në pjesën më të madhe shkaku kryesor i divorceve është dhuna. Fëmijët janë viktima të konflikteve mes prindërve gjatë dhe pas këtij proçesi.

Psikologët përmbaruesit dhe përfaqësuës të institucioneve shtetërore ngrenë me shqetësim faktin se nënat ndeshen me së shumti me mospagesën e pensionit ushqimor nga baballarët, ndërsa këta të fundit hasin pengesa në takimet me fëmijët.

Në këto kushte palët i drejtohen përmbarimit duke sjellë dyfishimin e praktikave përmbarimore krahasuar me 5 vite më parë.

Në Shqipëri ekspertë të çështjeve ligjore dhe sociale vërejnë se familja shqiptare prej gati dy dekadash është në krizë. Këtë konstatim ata e mbështesin në thuasje dyfshimin e numrit të divorceve krahasuar me fundin e viteve 90, për të mbërritur në 4500 në vitin 2017.

Thënë ndryshe afro 20% e martesave përfundojnë në divorc. Kjo është një shifër me e ulët se në vendet perëndimore, por në Shqipëri divorci bart një peshë tjetër sepse pasojat e tij janë më të rënda për shkak të kushteve ekonomike dhe sociale.

Rreth 85% e numrit të kërkesave për zgjidhje martese në gjykatë regjistrohen nga gratë. Dhuna përbën gjithashtu në mbi 80% të rasteve shkakun kryesor, për të vijuar me varësinënga droga të partnerëve, bixhozin, tradhëtitë, paaftësinë mendore dhe fizike, mashtrimin, apo dhe diferencat në prioritete dhe mendësi.

“Në momentin që vijnë në dyert e gjykatës situata është shumë e agravuar. Shumë gra vijnë me urdhër mbrotje. Dikush vjen nga mjekësia ligjore, dikush vjen nga një situatë tejet konfliktuale,” thotë avokatja Denisa Daka.

Gjatë procesit të zgjidhjes së martesës dhe më pas, ata që vuajnë më së shumti pasojat e të gjitha konflikteve janë fëmijët.

“Shumë gra dhe burra i konsiderojnë fëmijët si aspirina për të shpëtuar martesën e tyre, por kjo nuk funksionon. Trauma pas divorcit tek fëmijët, është e konsiderueshme”, shprehet avokatja Denisa Daka.

“Fëmijët paraqesin probleme me vetëvlerësimin e tyre, gjendje emocionale e ngarkuar, ndonjëherë bëhen dhe agresivë, sepse viti i parë ndarjes së prindërve është gjithmonë problematik për fëmijët, duke qenë se ndryshon gjithë mënyra e tyre e jetesës”, thotë psikologia Greta Talo.

Por fëmijët pas divorcit kthehen në një fushëbetejë mes prindërve. Sipas statistikave më së shumti nënat ndeshen me problemet e mospagesës së pensionit ushqimor nga babai.

Çështjet përmbarimore për pension ushqimor janë thuajse dyfishuar krahasuar me 5 vite më parë, duke mbërritur në afro 6500 për vitin 2018. Pjesa dërrmuese e vendimeve të gjykatës kalojnë për ekzekutim të detyrueshem. Përmbaruesit thonë se ndeshen në masë me përpjekjet e palës debitore, kryesisht babait për të fshehur pasurinë.

“Vështirësia që ndeshet më shumë në ekzekutim lidhet me faktin që debitori nuk ka pasuri, flasim për mungesë pasurie të legjitimuar. Kemi situatën tjetër që debitori pengon ekzekutimin, pra debitori fsheh pasurinë e tjetërson atë. Shkak për mosekzekutimin e titujve është informaliteti në sektorin e punësimit”, shprehet përmbaruesja Etleva Zeqiraj.

“Shoqata për nismat ligjore qytetare ka bërë një vrojtim të vendimeve të gjykatave për këtë gjë. Në rastin kur prindi nuk e ka pagën e deklaruar aq sa paguhet, por e ka të deklaruar në pagë minimale dhe gjykata në bazë të kësaj page do vendosë dhe detyrimin ushqimor, ose kur është i papunë, ose është emigrant, është divorcuar dhe ka ikur, dhe ti nuk i ke fare të ardhurat e deklaruara. Ky është një problem që shpeshherë çon në atë që nuk ka fare pagesë për fëmijët, të detyrimit ushqimor dhe detyrohen nënat të përballojnë të gjitha shpenzimet”- thotë Etleva Sheshi, eskperte në Minisrtrinë e Shëndetësisë dhe Çështjeve sociale.

“Por kemi dhe raste shumë të rënda kur shtetarë dhe pushtetarë kanë refuzuar t’u japin pension fëmijëve, ose njerëz të fushës së bisnezit që kanë fshehur pasuritë për të mbërritur në një vendim drastik, dhe të sigurojë një kuotë të ulët të pensionit ushqimor në favor të fëmijëve”, thotë avokatja Denisa Daka.

Në çështjet përmbarimore të takimeve me fëmijë, baballarët janë më së shumti pala e prekur krahasuar me atë të pensionit ushqimor, ku ata në shumicë janë debitorë. Praktikat e takimeve me fëmijë janë dyfishuar krahasur me 5 vite më parë për të mbërritur në afro 1100 në vitin 2018. Të mbrosh interesin më të lartë të fëmijës për përmbaruesin është gjëja më e vështirë.

“Shpeshherë palët debitore kanë mësuar një hile, e mesojnë fëmijën të qajë kur i afrohet prindit tjetër. Këtu jemi përballë dy dilemash ruajtjes së interesit më të lartë, atë të fëmijës. Pra përmbaruesi gjyqësor vërtet është autoritet i ngarkuar me ligj për ekzekutim, por nuk mund ta afrojë fëmijën përmes ndikimit. Në këtë rast vjen në ndihmë psikologu”,thotë përmbaruesja Etleva Zeqiraj.

Mjaft gra tërhiqen nga divorci për shkaqe ekonomike por edhe ato që arrijnë ta zgjidhin martesën, gjithashtu hasin shumë vështirësi.

Ato gra që mbijetojnë në skaje të rënda konflikti, në familje ku gjenerohet dhunë gjithë kohës, kanë probleme jashtazakonisht të rënda pas divorcit. Ato përveçse paragjykohen nga mjedisi, shoqëria dhe familja shpesh mbeten pa punë dhe pa shtëpi”,thotë avokatja Denisa Daka.

Autoritetet thonë se në favor të grave pas divorcit ndërhyet me ndihmë ekonomike, me banesë sociale dhe bonus qeraje për gratë e dhunuara me urdhër mbrojtje dhe gratë kryefamiljare.

“Zyra përkatëse e punësimit i paguan punëdhënësit që punëson gra 115% të pagës minimale për një periudhë kur lidhet kontrata, jo nën një vit. Një pjesë tjetër që zyra e punësimit i paguan punëdhënësit që punëson gra nga këto lloj targetesh që po flasim, duke i paguar 100% masën e sigurimeve shëndetësore dhe shoqërore”-sqaron Etleva Sheshi, eskperte në Ministrinë e shëndetësisë dhe çështjeve sociale.

Përkundrejt masave të qeverisë divorci në thelb mbetet një proces tejet i vështirë. Në Shqipëri që prej vitit 90 kanë lidhur martesë nën betimin “Derisa vdekja të na ndajë”afro 677 mijë çifte dhe mbi 80 mijëose 12 % e tyre e kanë thyer këtë betim./Marrë nga VOA

(a.m/dosja.al)

 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

sociale sociale divorcet ne shqiperi raporti shkaku i divorceve divorcet ne shqiperi raporti shkaku i divorceve

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!