LIVE UPDATES
Editorial

Ruleta e rritjes ekonomike!

9 Tetor 2019, 11:11 Nga DOSJA
Ruleta e rritjes ekonomike!

Rritja ekonomike e vendit po i ngjan një rulete të fatit, që rrotullohet dhe ngec çdo tremujor në një sektor dhe më pas fillon të rrëshqasë sërish, duke shpresuar të ndalojë diku tjetër, ku pikët janë pozitive.

Pas rritjes më të lartë të dekadës në vitin 2018, me mbi 4%, gjashtë muajt e parë të këtij viti treguan se kjo ecuri ishte thjesht rastësi e një ngjarjeje fatlume, siç ishte shiu i bollshëm në pjesën e parë të vitit. Ky mot i favorshëm nxiti eksportet e energjisë, të cilat, në metodologjinë e INSTAT, llogariten tërësisht si vlerë e shtuar, duke ndikuar në gati gjysmën e rritjes ekonomike të vitit të kaluar. Një vlerë e shtuar, në fakt, që nuk kishte ndonjë efekt real as në punësim dhe as në shtimin e mirëqenies së popullsisë së vendit, por vetëm sa solli pak më shumë taksa në buxhet.

Që performanca ishte rastësore, e ngecur në zonën e energjisë, u vërtetua shumë shpejt. Në pjesën e parë të këtij viti, rritja ekonomike u përgjysmua në 2.2-2.3%, sipas të dhënave zyrtare që u publikuan nga INSTAT. “Industria nxjerrëse, përpunuese; Energjia elektrike, ujë” ndikuan negativisht në përkatësisht -0.8 dhe 0.23% të zgjerimit në tremujorin e parë dhe të dytë të vitit 2019.

Ironikisht, sektori tjetër që po ndikon negativisht, është ai i lojërave të fatit, që nuk është më i ligjshëm që prej 1 janarit 2019. A ju besohet që ekonomia ka qenë aq e varur pas kumarit dhe bixhozit, sa mbyllja e rreth 10 kompanive, që qarkullonin rreth 140 milionë euro në vit, të ndikojë negativisht në 0.48% të rritjes ekonomike në tremujorin e dytë të vitit. E pra, ky sektor që vetëm sa nxiste veset dhe nuk sillte asnjë vlerë, ishte bërë kaq i rëndësishëm vitet e fundit. Dhe nuk jemi aspak të sigurt që ai nuk vazhdon më i fshehur mes bareve e lokaleve, teksa teknologjia mundëson që ai të zhvillohet online. Thjesht, ai është fshehur nga radarët zyrtarë dhe nuk po jep më efekt në mbledhjen e taksave.

Në dy vitet e fundit, ruleta kishte ngecur dhe në projektet e mëdha, shansi për të cilat vjen shumë rrallë. Projektet e gazsjellësit TAP dhe të Devollit, me një vlerë totale rreth 2 miliardë lekë, nxitën përkohësisht Investimet e Huaja Direkte dhe infrastruktura mbështetëse e tyre u dha hov shifrave të ndërtimit. Por, edhe ky rubinet po mbyllet tashmë.

Të dy projektet po mbarojnë dhe ai më i madhi i gazsjellësit, me investim 1.5 miliardë euro, po “varroset” nëntokë (Shqipëria nuk mund të shfrytëzojë gazin që do të kalojë nën të, të paktën në një afat të mesëm, për shkak të mungesës së infrastrukturës). Në tremujorin e dytë të vitit, ndërtimi kontribuoi negativisht me 0.15%, pikërisht për shkak të përfundimit të punimeve nga nënkontraktorët e TAP. Këtë efekt nuk arritën ta zhbënin as ndërtimet e pafund në kryeqytet, në një tregues që ndikimi i tyre në ekonominë reale është i papërfillshëm. Qiellgërvishtësit, për të cilët po shpenzohen miliona euro, edhe nëse do të arrijnë që të përfundojnë, nuk do të sjellin në afat të gjatë as punësim, as rritje produktiviteti, as vlerë të shtuar për ekonominë, gjëra për të cilat kemi nevojë në afat të gjatë.

Tashmë ruleta ka ndaluar në sektorin e shërbimeve, i nxitur nga turizmi. Një fat që na erdhi në derë rreth tre vjet më parë, kur kriza në Turqi i nxiti operatorët më të mëdhenj turistikë të Europës të kërkonin tregje të reja. Shqipëria, e pazbuluar, me çmime të lira, tërhoqi vëmendjen e tyre. Ky shans u shfrytëzua me shpejtësi nga bizneset, që nxituan të zgjeronin kapacitetet, apo të investonin në ngritjen e hoteleve të reja.

“Tregtia, transporti, akomodimi dhe shërbimi ushqimor” kishin dhe efektin më të lartë në normën reale të rritjes ekonomike në tremujorin e dytë, me 0.71%. Një sektor që realisht ka potencial dhe sot është pothuajse i vetmi që po mban në këmbë ekonominë. Por, ndryshe nga bizneset, qeveria, përtej deklaratave të bukura, nuk duket se po e merr seriozisht. Operatorët ankohen se nuk po arrijnë të zgjidhen ende probleme minimale si infrastruktura, apo dhe mbledhja e plehrave, që po zhbëjnë dhe avantazhin e çmimeve të ulëta dhe rrezikojnë largimin e turistëve në afat të mesëm. Treguesi më i mirë për këtë janë polakët, të parët që erdhën dhe të parët që po ikin (për 8-mujorin, hyrjet e polakëve kanë rënë me 13%).

Turizmi është i vetmi që ka potencialin të nxisë zhvillimin në afat të shkurtër dhe për të pasur të njëjtën linjë në afat të mesëm e të gjatë, duhet të punohet fort. Elemente të tjera që sjellin zhvillim të qëndrueshëm dhe rrisin produktivitetin do të duhet kohë, mund dhe strategji të formësohen, por për momentin, energjitë janë të përqendruara te koncesionet! Deri atëherë, ruleta e rritjes ekonomike, do të vijojë të rrotullohet bosh!

Marrë nga Monitor

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial buxheti i shtetit rritja ekonomike buxheti i shtetit rritja ekonomike

Sondazh

Poll
Editorial 7 Tetor 2019, 19:44

Në vend të urimit: Lamtumirë Albin opozitari

Vërtet i gëzohem faktit që ti do të qeverisësh me vendin tonë. Në të njëjtën kohë, lutem të mos kem qenë naiv kur i jam gëzuar këtij faktiI dashur Albin,Me fito...

Editorial 28 Shtator 2019, 14:12

Ndërtimi, a po afrohet flluska?!

ritja dyshifrore e kompanive të ndërtimit, si në sektorin inxhinierik, ashtu dhe atë rezidencial ishte një dukuri tipike e 2017-s, teksa sektori përjetoi një lu...

Editorial 26 Shtator 2019, 15:36

Populistët e mallkuar

Çfarë dite! Mëngjesin e ditës së martë, Gjykata e Lartë në Britani mori një vendim ndaj kryeministrit Boris Johnson, gjë që në kohë normale do të ishte q...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë