LIVE UPDATES
Bota

Serbia ka nevojë për respektin e Kosovës, jo tokën e saj

23 Maj 2019, 17:04 Nga DOSJA
Serbia ka nevojë për respektin e Kosovës, jo tokën e saj

“Ne jemi këtu për të ndërtuar ura dhe për të shembur mure “,-tha kryeministri grek, Alexis Tsipras homologut të tij maqedonas, Zoran Zaev gjatë vizitës së tij në Maqedoninë e Veriut më 2 prill.

“Edhe po të shkatërrosh rrugë, ende nuk do e njoh Kosovën,“-tha presidenti serb, Aleksandar Vucic në një intervistë televizive në televizionin serb më 8 maj.

Dy krerët e Ballkanit ‘luftojnë’ me dy mosmarrëveshje të vështira, kontrasti i mprehtë midis optimizmit të Tsipras të Greqisë dhe kokëfortësisë së Vuçic të Serbisë përmbledh zgjedhjen e rëndësishme për rajonin.

Duke kapërcyer dhjetëvjeçarët e egër, Tsipras negocioi një marrëveshje përparimi mbi çështjet e identitetit kombëtar që bënë të mundur edhe ndryshimin e emrit të fqinjit të tyre verior,  Maqedoninë e Veriut. Një triumf i paqebërjes, Marrëveshja e Prespës i heq të gjitha pengesat për një të ardhme të respektueshme dhe bashkëpunuese mes këtyre ish-kundërshtarëve që dikur ishin pjesë e një lufte të egër.

Ndërkohë, Serbia dhe Kosova mbeten në armiqësi, të paaftë për të gjetur një mënyrë që Beogradi të njohë provincën e tij në kufijtë e tanishëm. Një përpjekje e udhëhequr nga Bashkimi Evropian dhe e mbështetur nga Shtetet e Bashkuara për të ndërmjetësuar një marrëveshje ndarje midis presidentëve të Serbisë dhe Kosovës, sapo është rrëzuar, duke shkaktuar vendosje nacionaliste dhe akuzime.

Duke kapur egërsinë e viteve 1990, anëtarët shqiptarë etnikë të parlamentit kanë akuzuar forcat serbe të gjenocidit, një akuzë që Beogradi me zemërim hedh poshtë, duke dënuar kundërshtarët e saj në Prishtinë si “banditë” dhe “kriminelë”. Plotësimi i politikës së pavlefshme mbi Kosovën, përplasja më e vjetër, më e urryer në rajon është një çështje urgjente.

Pas goditjeve që i dha Bosnje dhe Herzegovinës, Rusia vazhdon të nxisë ndarjen dhe Evropa ngurron dhe SHBA-të janë të vetmet që vendosin. Për t’u rimëkëmbur nga përplasjet e fundit perëndimore, Uashingtoni duhet të heqë thelbin e përparimit mbi Maqedoninë dhe ta zbatojë atë në Kosovë.

Çelësi i Marrëveshjes së Prespës nuk ishte vetëm guximi i udhëheqësve në Athinë dhe Shkup, por edhe qasja e tyre gjithëpërfshirëse ndaj problemit. Në vend që të kërkonte një shkurtim, duke u përqëndruar vetëm në një emër të ri për Maqedoninë që Greqia mund të pranonte, Tsipras dhe Zaev trajtuan një sërë ndryshimesh që e bënë emrin “Maqedoni” një çështje të rëndësishme.

Përmes negociatave dhe të ndihmuar nga ndërmjetës i diplomacisë amerikane, Athina dhe Shkupi erdhën me një formulë për njohjen e kushteve të papajtueshme të njëri-tjetrit për të kaluarën. Rezultati është një rrugë për njohje të plotë. Vizita historike e Tsipras në Shkup, si vizita e Anëar Sadat në Jerusalem, ishte mishërimi i asaj njohjeje. Përderisa përfitimet e Marrëveshjes së Prespës rriten dhe marrëdhëniet vazhdojnë të përmirësohen, kundërshtimi ndaj marrëveshjes nga të dy vendet do të pakësohet.

E njëjta perspektivë është e mundur edhe në Kosovë. Për fat të keq, as Vucic, as Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi nuk kanë një vizion ashtu si homologët grekë dhe maqedonas. Qasja e tyre e favorizuar është një plan i konceptuar keq, deri më tani mbështetur nga Brukseli dhe Uashingtoni, për të ndarë Kosovën në veri, ku serbët jetojnë pranë kufirit me Serbinë, ndërkohë që heqin dorë nga pjesë të Serbisë jugore ku shqiptarët jetojnë.

Kjo krijon luhatje.

Uashingtoni duhet të kërkojë që palët menjëherë të përfundojnë provokimet. Deri tani, strategjia perëndimore për Kosovën është mbështetur në një premtim të gabuar: nevojën për të kompensuar presidentin serb nëpërmjet humbjes së ish-provincës kosovare.

Ky është më shumë se një problem taktik.

Ndarja do të largohet nga serbët që mbajnë një ankesë të përhershme, duke i ngarkuar marrëdhëniet e tyre me Kosovën dhe fqinjët e tjerë. Si për Maqedoninë, zgjidhja për problemin e Kosovës qëndron tek njohja e saj. Me qëllim që të lejojë Serbinë të njohë Kosovën e pavarur brenda kufijve të saj të tanishëm është rezultati i vetëm stabilizues.  Kjo nënkupton zëvendësimin e fjalës “kompensim serb” me kuptimin e kundërt: pohimi i Serbisë.

Strategjia e re perëndimore do të synojë të ruajë, nderojë dhe dinjitoj lidhjen e përhershme serbe me Kosovën, në kuadrin e njohjes së plotë. Në vend që të heqë dorë nga veriu i vendit në një përpjekje për të konsoliduar serbët, strategjia e re do të bëjë të përhershme praninë serbe në Kosovë, në një formë të pajtueshme me sovranitetin dhe funksionalitetin e shtetit.

Sipas strategjisë së re, Prishtina do të heqë dorë nga sovraniteti i plotë në Kishën Ortodokse Serbe. Për të siguruar që vendet të përdoren në mënyrë të përshtatshme, palët do të bien dakord për autoritetin e detyrueshëm të sekretarit të përgjithshëm të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (një palë e tretë e pranuar) për të zgjidhur çdo mosmarrëveshje.

Marrëveshja do të kopjonte modelin e krijuar nga Greqia dhe Maqedonia e Veriut. Me mbështetje të fuqishme ndërkombëtare, Serbia dhe Kosova do të krijojnë gjithashtu një “Komitet të Përbashkët të Ekspertëve”, si në marrëveshjen midis Athinës dhe Shkupit, të ngarkuar me prodhimin e interpretimit objektiv të ngjarjeve, bazuar në burime të vërteta, të bazuara në prova.

Vitin e kaluar, Kryeministrja e Serbisë, Ana Brnabiç dhe Ministrja e Jashtme, Ivica Daçiç vizituan Kongresin e SHBA për të nderuar 100-vjetorin e një shfaqjeje miqësore, të Luftës së Parë Botërore, kur flamurët serbë dhe amerikanë fluturuan së bashku mbi Shtëpinë e Bardhë.

Uashingtoni përsëri mund të shfrytëzojë fuqinë e simboleve si një ndihmës i diplomacisë në Kosovë. Pentagoni mund të kërkonte vendosjen afatgjatë të trupave të SHBA në një vend fiks në Serbi. Vendosja fillestare do të ishte një kontigjent i inxhinierëve të ushtrisë, misioni i së cilës do të ishte të punonte me homologët serbë për të rindërtuar infrastrukturën e shkatërruar, duke filluar me ndërtimin e shkatërruar të Ministrisë së Mbrojtjes.

Vendndodhja ideale për bazën e SHBA do të ishte në Ponikve, një vend ushtarak në Serbinë perëndimore, e synuar edhe nga NATO. E vendosur pranë kufirit me Bosnjen, vendosja e SHBA do të gjendej gjerësisht dhe menjëherë në rajon.

Përtej simbolizmit, Uashingtoni do t’i ofronte Beogradit një përmirësim të madh në marrëdhëniet ushtarake dhe civile, potencialisht në nivelin e partneritetit strategjik. Duke plotësuar investimet e SHBA-së në sferën e mbrojtjes, BE do të ofrojë si Serbinë ashtu edhe Kosovën një paketë bujare zhvillimi, në përputhje me synimin e bashkëjetesës mes dy vendeve.

Plani do t’i furnizonte serbët në veri të shkëputur me një perspektivë të re, por do të pengonte krijimin e ndonjë protokolli si Republika Srpska e Bosnjes.

Megjithatë, Kosova është në një pozicion të dobët për të refuzuar mbrojtjen e Amerikës.

Nga ana tjetër, zgjedhja e Vuçiqit do të jetë ose për të negociuar një zgjidhje të ndershme që përparon Serbinë në BE deri në vitin 2025 ose të shikojë si Shtetet e Bashkuara dhe kryeqytetet kryesore evropiane të zbulojnë “Kosovën 2025”, një përpjekje intensive dhe transatlantike për ndërtimin e shtetit.

Në vend që të shihte Ministrinë e Mbrojtjes të Serbisë të krijonte një marrëdhënie të veçantë, potencialisht fitimprurëse me Pentagonin, ky privilegj do të shkonte në Kosovë. Uashingtoni do të shtyjë aleatët për të mbështetur ushtrinë e re të Kosovës dhe t’i kërkojë aleancës të bëjë të njëjtën gjë.

Departamenti Amerikan i Mbrojtjes do të emërojë një të dërguar të posaçëm për të përshpejtuar zhvillimin e forcës së Kosovës. Departamenti i Shtetit do të emërojë një të dërguar të posaçëm për njohjen e Kosovës, i cili do të heqë angazhimet nga shtetet që njohin Europën për t’u bashkuar me Shtetet e Bashkuara në një përpjekje globale për të nxitur njohjen dypalëshe dhe multilaterale të Kosovës. Ndihma bujare e zhvillimit të BE-së që Serbia dhe Kosova do të ndajnë, do të shkonin vetëm në Kosovë.

Vucic do të shihej në të gjithë Perëndimin, si një politikan tjetër problematik i Ballkanit.

Vuçiç duhet të rishqyrtojë rrënjësisht qasjen e tij në Kosovë, ndoshta për të imituar fqinjët e tij grekë e maqedonas dhe me udhëheqjen e SHBA dhe ndihmën e BE-së, të krijojnë një zgjidhje që ruan lidhjen serbe me Kosovën.

Një marrëveshje, përgjatë këtyre linjave, do të mbrojë Vucic nga bastionet e nacionalizmit reaksionar serb dhe do të përmbushë dëshirën themelore të shumicës së qytetarëve në Kosovë.

Burimi: Foreign Policy 

Përshtati L.K/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

rajoni rajoni aleksandar vucic bisedimet kosovë serbi zoran zaev aleksandar vucic bisedimet kosovë serbi zoran zaev

Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën