LIVE UPDATES
Bota

Serbia ka nevojë për respektin e Kosovës, jo tokën e saj

23 Maj 2019, 17:04 Nga DOSJA
Serbia ka nevojë për respektin e Kosovës, jo tokën e saj

“Ne jemi këtu për të ndërtuar ura dhe për të shembur mure “,-tha kryeministri grek, Alexis Tsipras homologut të tij maqedonas, Zoran Zaev gjatë vizitës së tij në Maqedoninë e Veriut më 2 prill.

“Edhe po të shkatërrosh rrugë, ende nuk do e njoh Kosovën,“-tha presidenti serb, Aleksandar Vucic në një intervistë televizive në televizionin serb më 8 maj.

Dy krerët e Ballkanit ‘luftojnë’ me dy mosmarrëveshje të vështira, kontrasti i mprehtë midis optimizmit të Tsipras të Greqisë dhe kokëfortësisë së Vuçic të Serbisë përmbledh zgjedhjen e rëndësishme për rajonin.

Duke kapërcyer dhjetëvjeçarët e egër, Tsipras negocioi një marrëveshje përparimi mbi çështjet e identitetit kombëtar që bënë të mundur edhe ndryshimin e emrit të fqinjit të tyre verior,  Maqedoninë e Veriut. Një triumf i paqebërjes, Marrëveshja e Prespës i heq të gjitha pengesat për një të ardhme të respektueshme dhe bashkëpunuese mes këtyre ish-kundërshtarëve që dikur ishin pjesë e një lufte të egër.

Ndërkohë, Serbia dhe Kosova mbeten në armiqësi, të paaftë për të gjetur një mënyrë që Beogradi të njohë provincën e tij në kufijtë e tanishëm. Një përpjekje e udhëhequr nga Bashkimi Evropian dhe e mbështetur nga Shtetet e Bashkuara për të ndërmjetësuar një marrëveshje ndarje midis presidentëve të Serbisë dhe Kosovës, sapo është rrëzuar, duke shkaktuar vendosje nacionaliste dhe akuzime.

Duke kapur egërsinë e viteve 1990, anëtarët shqiptarë etnikë të parlamentit kanë akuzuar forcat serbe të gjenocidit, një akuzë që Beogradi me zemërim hedh poshtë, duke dënuar kundërshtarët e saj në Prishtinë si “banditë” dhe “kriminelë”. Plotësimi i politikës së pavlefshme mbi Kosovën, përplasja më e vjetër, më e urryer në rajon është një çështje urgjente.

Pas goditjeve që i dha Bosnje dhe Herzegovinës, Rusia vazhdon të nxisë ndarjen dhe Evropa ngurron dhe SHBA-të janë të vetmet që vendosin. Për t’u rimëkëmbur nga përplasjet e fundit perëndimore, Uashingtoni duhet të heqë thelbin e përparimit mbi Maqedoninë dhe ta zbatojë atë në Kosovë.

Çelësi i Marrëveshjes së Prespës nuk ishte vetëm guximi i udhëheqësve në Athinë dhe Shkup, por edhe qasja e tyre gjithëpërfshirëse ndaj problemit. Në vend që të kërkonte një shkurtim, duke u përqëndruar vetëm në një emër të ri për Maqedoninë që Greqia mund të pranonte, Tsipras dhe Zaev trajtuan një sërë ndryshimesh që e bënë emrin “Maqedoni” një çështje të rëndësishme.

Përmes negociatave dhe të ndihmuar nga ndërmjetës i diplomacisë amerikane, Athina dhe Shkupi erdhën me një formulë për njohjen e kushteve të papajtueshme të njëri-tjetrit për të kaluarën. Rezultati është një rrugë për njohje të plotë. Vizita historike e Tsipras në Shkup, si vizita e Anëar Sadat në Jerusalem, ishte mishërimi i asaj njohjeje. Përderisa përfitimet e Marrëveshjes së Prespës rriten dhe marrëdhëniet vazhdojnë të përmirësohen, kundërshtimi ndaj marrëveshjes nga të dy vendet do të pakësohet.

E njëjta perspektivë është e mundur edhe në Kosovë. Për fat të keq, as Vucic, as Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi nuk kanë një vizion ashtu si homologët grekë dhe maqedonas. Qasja e tyre e favorizuar është një plan i konceptuar keq, deri më tani mbështetur nga Brukseli dhe Uashingtoni, për të ndarë Kosovën në veri, ku serbët jetojnë pranë kufirit me Serbinë, ndërkohë që heqin dorë nga pjesë të Serbisë jugore ku shqiptarët jetojnë.

Kjo krijon luhatje.

Uashingtoni duhet të kërkojë që palët menjëherë të përfundojnë provokimet. Deri tani, strategjia perëndimore për Kosovën është mbështetur në një premtim të gabuar: nevojën për të kompensuar presidentin serb nëpërmjet humbjes së ish-provincës kosovare.

Ky është më shumë se një problem taktik.

Ndarja do të largohet nga serbët që mbajnë një ankesë të përhershme, duke i ngarkuar marrëdhëniet e tyre me Kosovën dhe fqinjët e tjerë. Si për Maqedoninë, zgjidhja për problemin e Kosovës qëndron tek njohja e saj. Me qëllim që të lejojë Serbinë të njohë Kosovën e pavarur brenda kufijve të saj të tanishëm është rezultati i vetëm stabilizues.  Kjo nënkupton zëvendësimin e fjalës “kompensim serb” me kuptimin e kundërt: pohimi i Serbisë.

Strategjia e re perëndimore do të synojë të ruajë, nderojë dhe dinjitoj lidhjen e përhershme serbe me Kosovën, në kuadrin e njohjes së plotë. Në vend që të heqë dorë nga veriu i vendit në një përpjekje për të konsoliduar serbët, strategjia e re do të bëjë të përhershme praninë serbe në Kosovë, në një formë të pajtueshme me sovranitetin dhe funksionalitetin e shtetit.

Sipas strategjisë së re, Prishtina do të heqë dorë nga sovraniteti i plotë në Kishën Ortodokse Serbe. Për të siguruar që vendet të përdoren në mënyrë të përshtatshme, palët do të bien dakord për autoritetin e detyrueshëm të sekretarit të përgjithshëm të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (një palë e tretë e pranuar) për të zgjidhur çdo mosmarrëveshje.

Marrëveshja do të kopjonte modelin e krijuar nga Greqia dhe Maqedonia e Veriut. Me mbështetje të fuqishme ndërkombëtare, Serbia dhe Kosova do të krijojnë gjithashtu një “Komitet të Përbashkët të Ekspertëve”, si në marrëveshjen midis Athinës dhe Shkupit, të ngarkuar me prodhimin e interpretimit objektiv të ngjarjeve, bazuar në burime të vërteta, të bazuara në prova.

Vitin e kaluar, Kryeministrja e Serbisë, Ana Brnabiç dhe Ministrja e Jashtme, Ivica Daçiç vizituan Kongresin e SHBA për të nderuar 100-vjetorin e një shfaqjeje miqësore, të Luftës së Parë Botërore, kur flamurët serbë dhe amerikanë fluturuan së bashku mbi Shtëpinë e Bardhë.

Uashingtoni përsëri mund të shfrytëzojë fuqinë e simboleve si një ndihmës i diplomacisë në Kosovë. Pentagoni mund të kërkonte vendosjen afatgjatë të trupave të SHBA në një vend fiks në Serbi. Vendosja fillestare do të ishte një kontigjent i inxhinierëve të ushtrisë, misioni i së cilës do të ishte të punonte me homologët serbë për të rindërtuar infrastrukturën e shkatërruar, duke filluar me ndërtimin e shkatërruar të Ministrisë së Mbrojtjes.

Vendndodhja ideale për bazën e SHBA do të ishte në Ponikve, një vend ushtarak në Serbinë perëndimore, e synuar edhe nga NATO. E vendosur pranë kufirit me Bosnjen, vendosja e SHBA do të gjendej gjerësisht dhe menjëherë në rajon.

Përtej simbolizmit, Uashingtoni do t’i ofronte Beogradit një përmirësim të madh në marrëdhëniet ushtarake dhe civile, potencialisht në nivelin e partneritetit strategjik. Duke plotësuar investimet e SHBA-së në sferën e mbrojtjes, BE do të ofrojë si Serbinë ashtu edhe Kosovën një paketë bujare zhvillimi, në përputhje me synimin e bashkëjetesës mes dy vendeve.

Plani do t’i furnizonte serbët në veri të shkëputur me një perspektivë të re, por do të pengonte krijimin e ndonjë protokolli si Republika Srpska e Bosnjes.

Megjithatë, Kosova është në një pozicion të dobët për të refuzuar mbrojtjen e Amerikës.

Nga ana tjetër, zgjedhja e Vuçiqit do të jetë ose për të negociuar një zgjidhje të ndershme që përparon Serbinë në BE deri në vitin 2025 ose të shikojë si Shtetet e Bashkuara dhe kryeqytetet kryesore evropiane të zbulojnë “Kosovën 2025”, një përpjekje intensive dhe transatlantike për ndërtimin e shtetit.

Në vend që të shihte Ministrinë e Mbrojtjes të Serbisë të krijonte një marrëdhënie të veçantë, potencialisht fitimprurëse me Pentagonin, ky privilegj do të shkonte në Kosovë. Uashingtoni do të shtyjë aleatët për të mbështetur ushtrinë e re të Kosovës dhe t’i kërkojë aleancës të bëjë të njëjtën gjë.

Departamenti Amerikan i Mbrojtjes do të emërojë një të dërguar të posaçëm për të përshpejtuar zhvillimin e forcës së Kosovës. Departamenti i Shtetit do të emërojë një të dërguar të posaçëm për njohjen e Kosovës, i cili do të heqë angazhimet nga shtetet që njohin Europën për t’u bashkuar me Shtetet e Bashkuara në një përpjekje globale për të nxitur njohjen dypalëshe dhe multilaterale të Kosovës. Ndihma bujare e zhvillimit të BE-së që Serbia dhe Kosova do të ndajnë, do të shkonin vetëm në Kosovë.

Vucic do të shihej në të gjithë Perëndimin, si një politikan tjetër problematik i Ballkanit.

Vuçiç duhet të rishqyrtojë rrënjësisht qasjen e tij në Kosovë, ndoshta për të imituar fqinjët e tij grekë e maqedonas dhe me udhëheqjen e SHBA dhe ndihmën e BE-së, të krijojnë një zgjidhje që ruan lidhjen serbe me Kosovën.

Një marrëveshje, përgjatë këtyre linjave, do të mbrojë Vucic nga bastionet e nacionalizmit reaksionar serb dhe do të përmbushë dëshirën themelore të shumicës së qytetarëve në Kosovë.

Burimi: Foreign Policy 

Përshtati L.K/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

rajoni rajoni aleksandar vucic bisedimet kosovë serbi zoran zaev aleksandar vucic bisedimet kosovë serbi zoran zaev

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj