LIVE UPDATES
Bota

Sfida deti: Lufta e Greqisë për një nga burimet natyrore

27 Mars 2019, 10:30 Nga DOSJA
Sfida deti: Lufta e Greqisë për një nga burimet natyrore

Është një nga ditët e para të pranverës në Epanomi, një qytet bregdetar në afërsi të Selanikut. Në plazhin katër kilometra të gjatë të Potamos, ka pak turistë. Në verë këtu vijnë mijëra vetë, që lenë pas plehërat. Jo vetëm këtu, por në të gjitha plazhet e Greqisë qeset plastike, kupat e kafesë, dozat e birrës dhe bishtat e cigareve janë kthyer në problem serioz. “Tani është ende pastër”, thotë një peshkatar që vjen këtu rregullisht. “Por po të vini në verë. Nuk ke ku të shkosh që të shpëtosh nga plehërat.”

Shumë njerëz në Greqi duan të luftojnë kundër ndotjes. Kudo persona privatë organizojnë aksione për pastrimin e plazhit, edhe këtu në Potamos. Rreth 50 vetë u mblodhën javën e kaluar për të çliruar plazhin nga plehërat. “Shteti dhe komunat nuk kujdeset për problemin e plehërave. Ka shumë paka kazane plehërash dhe shpesh ato nuk zbrazen”, thotë një nënë që vjen këtu me fëmijët.

Patriotizëm me faktor të qëndrueshëm

Gjithnjë e më shumë njerëz në Greqi duan të marrin pjesë aktive në mbrojtje të natyrës. Për këtë ata ndihmojnë një trend të ri që ka konjukturë të madhe në mediat sociale. Me hashtagun si #beachcleanup ose #trashtag shumë njerëz bëjnë publike punën që ata bëjnë kundër ndotjes së ambientit. Mes tyre bëjnë pjesë edhe Marios dhe Kristina Bacharis. Ata janë organizatorët e të ashtuquajturës Beachcleanings në Epanomi. Marios ka lindur në Berlin nga prindër grekë. Që prej dy vjetësh ai, gruaja dhe fëmijët jetojnë në Selanik. Atij i pëlqen të jetojë në atdheun e prindërve të tij. Por pikërisht mungesa e vetëdijes për ambientin e shqetëson: “Shumë vetë këtu ndihen rehat. Unë mendoj se njerëzit presin shumë prej shtetit, dhe nuk janë të gatshëm të bëjnë vetë diçka. Njeriu do që ambienti të jetë i bukur. Por kurrkush nuk mundohet për të. Ajo që duhet të ndodhë është punë e komunës.”
Për Marion dhe gruan e tij ky mentalitet nuk ka asgjë të përbashkët me krenarinë e grekëve për atdheun. Ata e duan vendin dhe natyrën e veçantë. Qindra mijëra prej tyre dalin në rrugë të demostrojnë kundër marrëveshjes për emrin me Maqedoninë veriore, por për të pastruar plazhin mezi mblidhen vetëm 100 vetë. Prandaj gëzimi është i madh kur gjithnjë e më shumë njerëz ndjekin thirrjen për të kaluar një ditë në heqjen e plehërave nga plazhet kombëtare.

Mbrojtje ambienti dhe demokraci

Ioannis Giovos, punonjës i nismës për mbrojtjen e detit iSea me qendër në Selanik i mbështet aksione të tilla. “Këtu nuk kemi të bëjmë vetëm me mbrojtjen e ambientit, por edhe me përgjegjësinë që qytetarët marrim mbi vete. Në Greqi gjatë gjithë historisë ne kemi qenë kundër shtetit dhe kundër pushtetit shtetëror. Por kjo duhet të marrë fund, në mënyrë që gjërat të përmirësohen..”

Ky mentalitet luan rol edhe në mënyrën se si trajtohet deti. Në kulturë deti ka një vlerësim të madh. Por, kur kemi të bëjmë me mbrojtjen e ambientit kemi të bëjmë me një akt balancues midis dashurisë dhe zakonit, thotë kolegu i tij, Nikos Doumpas: “Grekët e duan shumë detin, por kjo është për ta e vetëkuptueshme. Ata mendojnë se natyra e ofron të pastër detin ku ata mund të lahen”. Megjithatë ata i lenë plehërat në plazh. Larg syrit, larg zemrës? Për të luftuar këtë mentalitet, iSea organizn programe për sensibilizimin e të rinjve që të bëhen mbrojtës aktiv të ambientit.

Sepse megjithëse kualiteti i ujërave në Greqi është i mirë në krahasim me vendet e tjera, plehërat plastike dhe ujërat e zeza përbëjnë një problem të madh për ujërat greke. Ligjet europiane nuk kanë sjellë shumë ndryshime, thotë Giovos. Por, mentaliteti i hedhjes së plehërave nnuk mund të kontrollohet me ligje. Aty kërkohet më shumë pergjegjësi personale. “Në Greqi sundon tek njerëzit mendimi se pak plehëra nuk bëjnë dëm. Ata ia lenë përgjegjësinë firmave të mëdha dhe politikës.” Dhe ndryshimi i mentalitetit kërkon kohë.

Deti si hapësirë ekonomike

Edhe Stella Kyvelou dëshiron që deti të trajtohet me kujdes. Profesore e ekonomisë në Universitetin Panteion të Athinës, ajo merret prej vitesh me studime për detin si Ressource. Ajo mbështet një nismë që quhet “zhvillimi blu”, i inicuar më 2012 nga Komisioni Europian për t’i përdorur detet si mundësi zhvillimi dhe punësimi. Në Greqi ka 16 mijë kilometra bregdet. Faktikisht Greqia duhet të ishte një nga vendet kryesore për zhvillimin e strategjive të qëndrueshme për bashkimin e këtyre Ressource-ve, thotë Kyvelou.

“Për ekonominë greke planifikimi i hapësirave maritime po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm, sepse ka të bëjë direkt me zhvillimin e aftësive konkuruese të një sektori me peshë. Nëpërmjet shfrytëzimit të burimeve energjetike, kabllove nënujorë dhe naftësjellësve për furnizimin me energji, përfiton jo vetëm Greqia por e gjithë BE.” Këtu shtohen edhe ndërtimi i pikave turistike si vende prodhimi, zhvillimi i turizmit dhe nxjerrja e burimeve natyrore, si për shembull gaz, i cili mendohet të jetë me shumicë në bregdetin e Qipros. “Një gazsjellës nga bregdeti qipriot, që kalon në detin Jon dhe shkon deri në Europën kontinentale do të thotë t’i jepje fund varësisë nga gazi rus,” shpjegon Kyvelou.

Marrë nga DW

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota çështje a detit greqi kufiri detar çështje a detit greqi kufiri detar


Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend