LIVE UPDATES
Aktualitet

Shqipëria diskriminon gratë për trashëgiminë, e lartë dhe dhuna në familje

18 Shkurt 2019, 07:00 Nga DOSJA
Shqipëria diskriminon gratë për trashëgiminë, e

Indeksi SIGI 2019 tregon se është bërë përparim i qartë me angazhimet politike për të eliminuar pabarazinë gjinore në botë. Ligjet e reja nxitin barazinë dhe shfuqizojnë ligjet diskriminuese, duke përfshirë programet transformuese gjinore dhe planet e veprimit. Sidoqoftë, angazhimet politike, reformat ligjore dhe programet e ndjeshme gjinore në shumë vende ende nuk janë duke u përkthyer në ndryshime reale për gratë dhe vajzat.
“ Diskriminimi gjinor mbetet një sfidë e përjetshme dhe heterogjene për gratë dhe vajzat. Zgjidhjet e hartuara në nivel lokal, të kombinuara me legjislacionin adekuat, nevojiten të pësojnë më shumë ndryshime sociale.”- thuhet në raport, i cili ka analizuar 120 ekonomi botërore.

Sipas specifikimeve për Shqipërinë vlerësohen ligjet që u japin mundësi të barabartë burrave dhe grave, por vihet re se ka diskriminim në trashëgimi, sidomos në zonat rurale. E lartë është dhe dhuna në familje

Diskriminimi në familje

Martesa e detyruar është e ndaluar sipas Kodit Penal dhe dënohet me burgim deri në tre muaj dhe me gjobë. Martesa e fëmijëve është e pavlefshme (Kodi i Familjes, neni 39). Nuk ka masa publike për të gjeneruar përkrahje sociale për zbatimin e ligjeve mbi moshën minimale të martesës. Ligji u siguron grave të njëjtat të drejta si burrat për t’u njohur si kryefamiljari (Kodi i Familjes, neni 50). Përveç kësaj, ligji u siguron grave të njëjtat të drejta si burrat për të qenë kujdestarët ligjorë të fëmijëve të tyre gjatë martesës dhe në bashkimet joformale. Ligji u siguron grave të njëjtat të drejta si burrat për të filluar divorcin, me pëlqimin e ndërsjellë ose me kërkesën e një bashkëshorti, dhe ata kanë të njëjtat kërkesa si burrat për të përfunduar një divorc ose anullim, por studimet tregojnë se shkaku më i zakonshëm për divorc është dhuna në familje, ose kundër bashkëshortit ose kundër fëmijëve.

Praktikat zakonore diskriminuese vazhdojnë në zonat rurale sa i përket trashëgimisë së grave (FAO,2016). Martesat patriarkale, të cilat mbizotërojnë në zonat rurale dhe me të cilat një grua bashkohet me bashkëshortin e saj, shpesh i shtyn gratë të neglizhohen në trashëgiminë e familjes së tyre.

Qasje të sigurtë në burimet financiare

Ligji u siguron grave të martuara të njëjtat të drejta si burrat e martuar për të hapur një llogari bankare në një institucion financiar formal (Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi, neni 20). Gratë e martuara / të pamartuara u sigurohen të njëjtat të drejta si burrat e martuar / të pamartuar për të marrë kredi (Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi, neni 20).

Gratë përballen me pengesa në qasjen në pronësinë dhe kreditimin e tokës, veçanërisht për shkak të paaftësisë së tyre për ta përdorur tokën si kolateral (FAO, 2016). Ata mund të kenë vështirësi shtesë në qasjen e programeve të granteve pasi gratë nuk kanë tendencë të regjistrohen si pronarë tokash (FAO, 2016). Raportet sugjerojnë se janë ndërmarrë veprime të kufizuara për të përmirësuar qasjen e grave në kredi në nivel qeveritar (UN Women, d.). Si rezultat i kësaj, UN Women, në bashkëpunim me Qeverinë Shqiptare, sektorin privat dhe shoqërinë civile, zhvillon programe dhe politika rreth katër fushave, në mënyrë të veçantë për t’i siguruar grave akses më të mirë në kredi (UN Women, d.).

Të drejtat e vendit të punës

Shqipëria ka ratifikuar disa Konventa të Organizatës Ndërkombëtare të Punës, veçanërisht Konventën për Barazinë e Barabartë (Nr. 100), Konventën mbi Diskriminimin (Punësimin dhe Punën) (nr. 111), Konventën për Punëtorët me Përgjegjësitë Familjare (Nr. 156) lidhur me Rishikimin e Konventës për Mbrojtjen e Maternitetit (nr. 183).

Ligji parashikon mosdiskriminimin në bazë të gjinisë në punësim dhe mbulon promovimet në punë, kriteret e përzgjedhjes, rekrutimin, punësimin, afatet dhe kushtet, ngritjen në detyrë, trajnimin, caktimin dhe përfundimin (Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi, neni 12 & Kodi i Punës, neni 9). Përveç kësaj, ligji parashikon shpërblim të barabartë për punë me vlerë të barabartë (Kodi i Punës, neni 104).

Pagesa e lejes së lindjes ështe e paguar dhe e disponueshme për 52 javë, me 65% të pagave të paguara nga sistemi i sigurimeve shoqërore (Kodi i Punës, neni 105 dhe Ligji për Sigurimet Shoqërore, neni 27). Ligji gjithashtu ndalon punëdhënësit për të kërkuar teste të shtatëzanisë para fillimit të punësimit (Kodi i Punës, neni 105 / a). Ligji nuk kërkon që gratë të kenë lejen e burrit ose të kujdestarit të tyre ligjor për të zgjedhur një profesion ose për të regjistruar një biznes (Kodi i Familjes, neni 63). Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi ka fuqinë për të marrë dhe hetuar ankesat në bazë të diskriminimit seksual në punësim (Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi, neni 32). Përveç kësaj, një Strategji Kombëtare për Gratë Sipërmarrëse u zhvillua nga Qeveria (CEDAW, 2016). Përsa i përket veprimeve, për shembull, fondet e shtetit, sidomos fondi i ekonomisë krijuese, fondi i konkurrueshmërisë dhe fondi i
40 ndërmarrjeve të udhëhequra nga gratë (UN Women, 2015). Përveç kësaj, Ligji për parashikon trajnim profesional në zejtari për gratë (UN Women, 2015). Për më tepër, programet e nxitjes së punësimit, të zbatuara nga Qeveria, përfshinin 56% të grave dhe vajzave si pjesëmarrës (UN Women, 2015).

Megjithatë, Komiteti CEDAW (2016) thekson përqendrimin e grave në sektorin joformal, veçanërisht për gratë që u përkasin pakicave etnike dhe gjuhësore. Ndërsa vërehen disa zhvillime pozitive, hendeku i pagave gjinore mbetet i vazhdueshëm në Shqipëri (CEDAW, 2016). Gratë janë kryesisht të punësuar në tregun e punës të bazuar në shërbime dhe tentojnë të angazhohen në pozita me kohë të pjesshme (GADC, AWEN & NAGBVT, 2010). Përveç kësaj, vihet re se gratë përballen me pengesa në qasjen në pozitat vendimmarrëse (GADC, AWEN & NAGBVT, 2010). Komiteti për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore vëren më tej “prevalencën e ndarjes gjinore në ekonomi si dhe papunësinë jo të lartë të grave, që rezultojnë nga perceptimi stereotipik i roleve tradicionale të grave”.

Burimi: Monitor 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet dhuna ne familje e drejta e trashegimnise shqiperi dhuna ne familje e drejta e trashegimnise shqiperi

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj