LIVE UPDATES
Bota

Studimi i ri: Hëna është 86 milion vjet më e re sesa e kemi menduar më parë

20 Korrik 2020, 14:33 Nga DOSJA
Studimi i ri: Hëna është 86 milion vjet më e re sesa e kemi

GJERMANI–  Hëna është konstante në planetin Tokë. Më herët është supozur se hëna e ka shoqëruar Tokën për më shumë se 4.5 miliardë vjet. Hëna është një konstante në jetën tonë. Përmes baticave dhe zbaticave të oqeanit të Tokës, ai stabilizon pjerrësinë e boshtit të planetit dhe, deri vonë, ishte menduar se e kishte shoqëruar Tokën për më shumë se 4.5 miliardë vjet.

Por një studim i ri ka sugjeruar që rezultatet e mëparshme të epokës së Hënës ishin miliona vjet larg.

Shkencëtarët nga një qendër gjermane kanë llogaritur se sa zgjati oqeani magmë i Hënës, duke besuar se sipërfaqja hënore dikur ishte shkrirë dhe mendohet se Hëna është në të vërtetë pothuajse 100 milion vjet më e re nga sa mendohej më parë, rreth 85 milion vjet më e re.

Hëna, kanë thënë shkenctarët, në të vërtetë është krijuar në fund të formimit të Tokës.

Si u krijua hëna:

Shumë shkencëtarë bien dakord mbi historinë e origjinës së Hënës se është krijuar rreth 4.51 miliard vjet më parë. Toka ishte akoma duke u ngrohur dhe ndryshonte me shpejtësi. Gjatë asaj kohe, ajo u përplas me një protoplanetë të quajtur Theia. Theia e ka marrë emrin nga një prej titanëve në mitologjinë greke, i njohur si nëna e perëndeshës së hënës Selene. Asgjë nuk mbetet nga protoplaneti i gjithi u shkatërrua.

Mbetjet e ngelura  nga përplasia u bashkuan përfundimisht për disa mijëra vjet dhe formuan satelitin natyror të Tokës, Hënën. Energjia që doli nga aglomerimi i shkëmbit krijoi një magmë në sipërfaqen e hënës të sapo krjuar. Ajo përfundimisht u kristalizua dhe formoi sipërfaqen hënore që ka formën që ne shohim.

Mostrat e marra në Hënë gjatë misioneve Apollo dhe misioneve të tjera robotike sovjetike, ate kohë nuk ndihmuan në sigurimin e të dhënave për moshën e saktë të Hënës dhe shkencëtarët nisën të hulumtonin për metoda të tjera të përcaktimit moshor të satelitit të Tokës. Duke përdorur një model kompjuterik, ekipi i shkencëtarëve gjerman vlerësoi se sa kohë iu desh oqeanit magmë të Hënës për t’u ftohur dhe forcuar, për të kuptuar pastaj se sa e vjetër ishte me të vërtetë Hëna.  Modelet e mëparshme kishin vlerësuar se për ftohjen ishin dashur 30 milionë vjet, por studimi i ri tregoi se modelet e mëparshme kishin gabuar me miliona vite.

Shkencëtarët gjithashtu llogaritën përbërjen e mineraleve antike që ishin formuar gjatë ngurtësimit, gjë e cila i ndihmoi edhe në përcaktimin e evolucionit të oqeanit magmë.

Hulumtimi i ri zbuloi se u deshën gati 200 milion vjet që Hëna të qetësohej nga forma e saj e shkrirë dhe të krijonte atë që ne tani e njohim si kore e Hënës. Sipas shkencëtarëve, mosha e Hënës është afërsisht 4.425 miliardë vjet, ose 85 milionë vjet më e re nga sa kishin treguar studimet e mëparshme.

Burimi: CNN 

K.A/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota hena studim i ri hena studim i ri

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend