Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
Nga Ivan Krastev
Gazetarët që shkruanin për çështjet ndërkombëtare në vitet 1920 dhe 1930 i referoheshin epokës si të pasluftës. Ata i panë ngjarjet përmes prizmit të Luftës së Madhe që shkatërroi Evropën vetëm disa vjet më parë. Historianët që shkruajnë sot i referohen të njëjtave vite me periudhën ndërmjet luftërave, për arsyen e thjeshtë se ata analizojnë atë që ndodhi gjatë atyre viteve si pjesë e kohws qw shkoi drejt Luftës së Dytë Botërore edhe më shkatërruese. Sikur vetëm ata gazetarë që shkruanin në Evropën e viteve 1930 të kishin qartësinë e të kuptuarit të pasme.
Të gjithë duhet ta kemi këtë qartësi sot. Agresioni ushtarak i Rusisë në Ukrainë është një nga ato momente që na shtyn të riinterpretojmë epokën tonë. Ajo që ne e quajtëm paqja 30-vjeçare që pasoi Luftën e Ftohtë (me prirje për të harruar, me vetëdije ose pa vetëdije, luftërat në ish-Jugosllavi) tani ka përfunduar. Historianët e së ardhmes do t’i shikojnë këto dekada të fundit, në përgjithësi, ashtu siç i shikojnë periudhën ndërmjet dy luftërave: si një mundësi e humbur.
Sa më shpejt ta pranojmë të gjithë, aq më mirë mund të përgatitemi për atë që vjen më pas. Fatkeqësisht, një lloj mohimi egoist përshkon kryeqytetet perëndimore dhe na pengon të shohim të dukshmen. Lutjet pasionante për të mbrojtur rendin evropian të pas Luftës së Ftohtë nuk kanë asnjë kuptim, sepse kjo epokë ka mbaruar.
Në vazhdën e pushtimit të Krimesë nga Rusia në vitin 2014, Angela Merkel, atëherë kancelare e Gjermanisë, bisedoi me Presidentin Vladimir Putin të Rusisë dhe i raportoi Presidentit Barack Obama se, sipas saj, zoti Putin kishte humbur kontaktin me realitetin. Ai, tha ajo, jetonte në “një botë tjetër”. Sot ne të gjithë jetojmë në të. Në këtë botë, për të cituar Tukididin, “të fortët bëjnë atë që munden dhe të dobëtit vuajnë atë që duhet”.
Si arritëm këtu? Së pari, ne duhet të kuptojmë se kjo nuk është lufta e Rusisë. Është e zotit Putin. Ai vjen nga një brez i caktuar zyrtarësh rusë të sigurisë, të cilët nuk arritën kurrë të pajtoheshin me humbjen e Moskës në Luftën e Ftohtë. Para syve të tyre, Bashkimi Sovjetik u zhduk nga harta pa humbje ushtarake apo pushtim të huaj. Për ta, sulmi aktual ndaj Ukrainës është një pikë logjike dhe e domosdoshme. Tabela perandorake mund të rivendoset edhe një herë. Këta njerëz nuk janë të interesuar të shkruajnë të ardhmen; duan të rishkruajnë të shkuarën.
Ndërsa shikoja raketat ruse që sulmonin Kievin, në një humor të zemërimit të pafuqishëm, papritmas kuptova se shumë rusë duhet të jenë ndjerë në të njëjtën mënyrë kur NATO po bombardonte Beogradin dy dekada më parë. Pushtimi i zotit Putin mund të jetë më shumë për hakmarrje sesa strategji madhështore.
Ekziston një dallim midis revizionizmit dhe revanshizmit. Revizionistët dëshirojnë të ndërtojnë një rend ndërkombëtar sipas dëshirës së tyre. Revanshistët janë të shtyrë nga ideja e shpagimit. Ata nuk ëndërrojnë të ndryshojnë botën, por të ndryshojnë vendet me fituesit e luftës së fundit.
Nëse zoti Putin ka sukses sot, Perëndimi mund të fajësojë vetëm vetveten. Ndërsa opinioni publik perëndimor po hipnotizonte veten me idenë se Rusia është në rënie të madhe – një pikë karburanti me armë bërthamore, disave u pëlqente ta quajnë atë – presidenti rus filloi të realizonte strategjinë e tij. Për vite me radhë, zoti Putin ka konsoliduar sferën e tij të ndikimit mbi ish-Bashkimin Sovjetik, duke filluar me luftën e tij kundër Gjeorgjisë në 2008 dhe nëpërmjet aneksimit të Krimesë në 2014. Kohët e fundit, ai ka shtrënguar kontrollin e tij në Bjellorusi dhe Azinë Qendrore. Tani ai ka ndërmarrë hapin e radhës, dramatik.
Presidenti Biden tha të enjten se në përgjigje të pushtimit të Ukrainës, ai synon ta bëjë zotin Putin “një pabesë në skenën ndërkombëtare”. Ky do të ishte një dënim i përshtatshëm për këtë shkelje të së drejtës ndërkombëtare, por gjërat mund të mos funksionojnë në këtë mënyrë. Ekziston një rrezik real që në vend të kësaj është Perëndimi që mund ta gjejë veten më të izoluar.
Gjatë dy muajve të fundit, aleanca Moskë-Pekin ka kaluar nga hipoteza në realitet, falë qëllimit të përbashkët për të sfiduar dominimin amerikan. Ndërkohë që elitat kineze nuk janë të entuziazmuar për pushtimin e pamatur të Ukrainës nga Rusia (kinezët e mbajnë përkushtimin e tyre për mosshkeljen e sovranitetit të shtetit), nuk ka dyshim se ata do të qëndrojnë në anën e Moskës. Shikoni sesi Pekini refuzoi ta përshkruante zyrtarisht luftën e zotit Putin si një pushtim. Presidenti Xi Jinping mund të jetë përfituesi më i madh i krizës aktuale: Amerika jo vetëm që duket e dobët; gjithashtu tani e gjen veten të zhytur në Evropë dhe të paaftë për t’u fokusuar në Azi.
Shumë vende e shohin konfliktin midis Rusisë dhe Perëndimit si një konflikt midis imperialistëve të vjetër që vështirë se i prek ata. Një shqetësim më i madh dhe i menjëhershëm është mënyra se si sanksionet e vendosura nga Perëndimi do të rrisin çmimet e energjisë dhe ushqimeve. Perëndimi mund të fitojë mbi skeptikët e përpjekjeve të tij për të luftuar zotin Putin vetëm nëse arrin t’u tregojë atyre jashtë Europws se ajo qw rrezikohet nw Kiev nuk wshtw fati i njw regjimi pro-perëndimor, por sovraniteti i një shteti postimperial të sapolindur. Disa e kuptojnë tashmë këtë ide: ambasadori i Kenias në Kombet e Bashkuara kapi atë që po ndodh në Ukrainë kur tha: “Situata i bën jehonë historisë sonë. Kenia dhe pothuajse çdo vend afrikan u lind nga fundi i perandorisë.”
Çfarë do të thotë fundi i paqes për Evropën? Pasojat do të jenë të tmerrshme. Lufta në Ukrainë ka potencialin e frikshëm për të ndezur konfliktet e ngrira në periferinë e kontinentit, duke përfshirë gjetkë në hapësirën post-sovjetike dhe në Ballkanin Perëndimor. Liderët e Republika Srpska mund të lexojnë një fitore të zotit Putin në Ukrainë si një sinjal për të shpërbërë Bosnjën. Udhëheqësit miqësorë me Rusinë në Bashkimin Evropian, gjithashtu, do të ndihen të guximshëm nga fitorja e zotit Putin. Pushtimi i Ukrainës ka bashkuar Evropën, por do të dëmtojë edhe vetëbesimin e saj.
Por më thelbësisht, ngjarjet e javës së kaluar do të kërkojnë një rimendim radikal të projektit evropian. Për 30 vitet e fundit, evropianët e kanë bindur veten se forca ushtarake nuk ia vlente koston dhe se epërsia ushtarake amerikane ishte e mjaftueshme për të larguar vendet e tjera nga ndjekja e luftës. Shpenzimet për mbrojtjen ranë. Ajo që kishte rëndësi, urtësia e marrë, ishte fuqia ekonomike dhe fuqia e butë.
Tani e dimë se sanksionet nuk mund të ndalojnë tanket. Bindja e dashur e Evropës se ndërvarësia ekonomike është garancia më e mirë për paqen ka rezultuar e gabuar. Evropianët bënë një gabim duke universalizuar përvojën e tyre të pas Luftës së Dytë Botërore në vende si Rusia. Kapitalizmi nuk mjafton për të zbutur autoritarizmin. Tregtia me diktatorët nuk e bën vendin tuaj më të sigurt dhe mbajtja e parave të liderëve të korruptuar në bankat tuaja nuk i civilizon ata; ju korrupton. Dhe përqafimi i Evropës i hidrokarbureve ruse vetëm e bëri kontinentin më të pasigurt dhe më të prekshëm.
Efekti më destabilizues i pushtimit rus mund të jetë se shumë në mbarë botën fillojnë të pajtohen me presidentin e Ukrainës, Volodymyr Zelensky. Në Forumin e Sigurisë në Mynih këtë muaj, ai deklaroi se Kievi kishte bërë një gabim duke braktisur armët bërthamore që trashëgoi nga Bashkimi Sovjetik. Mosgatishmëria e Shteteve të Bashkuara për të mbrojtur një vend mik si Ukraina mund të bëjë të paktën disa aleatë amerikanë të besojnë se armët bërthamore janë mënyra e vetme për të garantuar sovranitetin e tyre. Nuk është e vështirë të imagjinohet se fqinjët e Kinës gjithashtu mendojnë në këtë mënyrë. Fakti që shumica e koreano-jugorëve tani favorizojnë që vendi i tyre të marrë armë bërthamore sugjeron se lëvizjet e zotit Putin në Ukrainë vënë në rrezik regjimin botëror të mospërhapjes bërthamore.
Në vitin 1993 poeti dhe eseisti i madh gjerman Hans Magnus Enzensberger parashikoi se Lufta e Ftohtë do të pasohej nga një epokë kaosi, dhune dhe konflikti. Duke reflektuar mbi atë që vëzhgoi në Jugosllavi dhe trazirat urbane në Shtetet e Bashkuara, ai pa një botë të përcaktuar nga “paaftësia për të bërë dallimin midis shkatërrimit dhe vetëshkatërrimit”. Në këtë botë, “nuk ka më nevojë të legjitimoni veprimet tuaja. Dhuna e ka çliruar veten nga ideologjia.”
Zoti Enzensberger kishte të drejtë. Ai ishte para kohe.
Marrw nga New York Times
(d.v/dosja.al)
Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?
UKRAINË– Qëndrimi i Izraelit ndaj Rusisë është komentuar në mediat e huaja. Kryeministri i Izraelit, Naftali Bennett, nuk e përmendi Rusinë as edhe n...
UKRAINE- Sulmi rus vazhdon në tri qytete në Ukrainë. Sakaq, këto janë disa nga pikat kyçe të luftës në ditën e 7.• Rusia intensifikon sulmet e saj në qyt...
RUSI- Udhëheqësi i opozitës ruse Alexei Anatolievich Navalny ka reaguar pas sulmeve ruse në Ukrainë. Me anë të disa postimeve të bëra në Tëitter, ai thotë se Pu...
LVIV – Kryetari i bashkisë së Mariupolit tha pjesa jugore e qytetit po bombardohet vazhdimisht, nga të cilët ka viktima dhe dëme në infrastrukturë. Vadym ...
UKRAINË – Forcat ruse pretendojnë se morën sot qytetin e Kharsonit. Analistët ushtarakë perëndimorë bënë parashikime për lëvizjet e tyre.Analiza në 3...
UKRAINË- Vritet një familje prej 5 anëtarëve , ndër tyre edhe nje fëmijë 6 vjeçe dhe një foshnjë e vogël , nga sulmet ruse të cilat janë qëlluar nd...
BRUKSEL– Diplomatët e Bashkimit Evropian kanë miratuar sanksione të reja kundër Bjellorusisë për rolin e saj mbështetës në pushtimin e Rusisë në Ukrainë, ...
BRUKSEL– Asambleja e Përgjithshme e OKB -së thirret të votojë ditën e sotme, pas dy ditësh fjalime nga anëtarët e saj, një projekt-rezolutë që dënon Rusin...
UKRAINE– Qytetarët që jetojnë në qytetin verilindor Kharkiv i kanë thënë BBC-së se si është të jetosh nën bombardimet ajrore ruse. Glib Mazepas, i cili je...
MBRETËRI E BASHKUAR– Teksa lufta vazhdon në Ukrainë, çmimi global i naftës po rritet. BBC shkruan se standarti ndërkombëtar për çmimet ...
