LIVE UPDATES
Aktualitet

Teoria konspirative ‘tërbon’ rrjetin: A ndodhi tërmeti nga shpimet për naftë në Mesdhe?

28 Nëntor 2019, 15:45 Nga DOSJA
Teoria konspirative ‘tërbon’ rrjetin: A ndodhi tërmeti nga

ARTIKULLI I GAZETËS SI

Tërmeti vdekjeprurës që ka goditur vendin tonë ka sjellë jo vetëm solidarizim të jashtëzakonshëm nga shqiptarët në të gjithë trevat, por edhe qarkullimin e një sërë teorish konspirative se këto lëkundje mund të kenë ardhur si pasojë e dorës së njerit, saktësisht shpimeve për naftë. Shqipëria ndodhet në një zonë me aktivitet të lartë sizmik dhe kërkimet për naftë në Mesdhe duket të mos kenë ndihmuar në normalizmin e situatës.

Në disa raste tërmetet më shkatërrimtarë nuk janë ato që i sjell natyra, por ato që i shkakton njeriu. I tillë është dhe rasti i tërmetit 5.5 ballë në Korenë e Jugut në vitin 2017, që plagosi 137 persona dhe detyroi 1700 të tjerë të ndërronin vendbanimin e tyre, duke shkaktuar mbi 60 milionë dollarë dëme. Studimet e kryera pas rënies së tërmetit treguan që ai ishte shkaktuar nga aktiviteti shpues i një firme industriale.

Me shumë shpime që ndodhin në mbarë botën, tërmetet e shkaktuara nga njeriu janë bërë një shqetësim gjithnjë e më i zakonshëm. Dhe këtij fenomeni nuk i ka shpëtuar as rajoni ynë.

Një vit më parë, gjiganti amerikan i energjisë “ExxonMobil” ka bërë një zbulim “të klasit botëror” në Qipro ka vënë në lëvizje Turqinë, Greqinë dhe SHBA-në. Zbulimi i një fushe detare që përmbante 5-8 trilionë kub gaz nënkupton për shumë ekspertë se loja energjitike në Mesdheun Lindor ka sjellë një sërë kompanish për shpimin e naftës pasi është një nga gjetjet më të mëdha në mbarë botën në dy vitet e fundit.

Por pas Qipros, disa nga kompanitë më të mëdha botërore të naftës kanë nisur kërkimet për naftë edhe në detin Jon, në pjesën e Greqisë.

Katër kompanitë, “Total”, “ExxonMobil”, “Repsol” dhe “ELPE” kanë marrë zyrtarisht aprovimin e qeverisë greke për kërkimin dhe shfrytëzimit të hidrokarbureve në katër zona detare në Kretë dhe Detin Jon. Kjo projekt i është dorëzuar parlamentit Grek nga ministria e mjedisit dhe energjisë, e cila ka vendosur t’i japë këto fusha detare me koncesion.

Konkretisht, të dyja kontratat e nënshkruara më 27 qershor 2019 midis shtetit grek dhe konsorciumit “Total”, “ExxonMobil” dhe “Greek Petroleum” miratojnë nisjen e shpimit për naftë në Jugperëndimin e Kretës dhe në të gjithë rajonin e detit Jon në Greqinë Perëndimore. Mësohet se kërkimet në detin Jon do të nisin në dhjetë zona detare. Brian Baptie, një sizmolog nga Qendrës Britanike për Studime Gjeologjike thotë se kompanitë amerikanë kanë shkaktuar një sërë tërmetesh gjatë kërkimeve për naftë në mbarë botën. Në një prononcim për “Daily Mail” ai thotë toka e ka shumë të vështirë të normalizohet pas tërmeteve të shkaktuara nga dora e njeriut.

Tërmete nga “dora e njeriut”

Përafërsisht 100,000 puse uji po shpohen çdo vit dhe përdorimi i energjisë gjeotermale, që nganjëherë përfshin injektimin e lëngjeve në shkëmb të nxehtë për të krijuar avull, mund të rritet gjashtëfish deri në vitin 2050. Duke hequr gjithashtu sasi të mëdha të karburanteve fosile zhbalancohen forcat në lëvizje poshtë membranës së tokës duke shkaktuar tërmete.

Nëntoka nuk është e ndërtuar nga materiale të qendrueshme siç presupozohet, por përkundrazi, ajo është e ndërtuar nga blloqe materialesh të ndryshme që nëse humbasin ekuilibrin, shkaktojnë luhatje të tokës sipër dhe tërmete të rrezikshme.

Shpimet për termocentrale, kërkime nafte apo kërkim uji, dëmtojnë materialin delikat nëntokësor duke krijuar krisje të mëdha. Këto krisje mbushen shpejt nga balta, apo elementë të tjerë fluid, çka bën që presioni nëntokë të rritet. Me rritjen e presionit shtohet dhe predispozita për lëkundje sizmike, tërmetet.

Një alarm nga Oklahoma

Tërmetet që kanë tronditur shtetin e Oklahomës në vitin 2014 kanë nxjerrë në pah pasojat më të frikshme të shpimeve të naftës.

Para vitit 2009, Oklahoma kishte gati dy tërmete në vit të magnitudës 3.0 ose më të fortë.

Një studim i ri sjell prova për këtë rritje që lidhen me puset nëntokësore të shpuara nga industria e gazit dhe naftës.

Më 5 nëntor, 2011, një tërmet 5.6 i shkallës rihter tronditi Pragën në Oklahoma, tërmeti më i madh që ka goditur ndonjëherë këtë shtet. “Jam 71 vjec dhe e mbaj mend shumë mirë këtë,” deklaronte për “BBC”. Katie Keranen që jetonte në afërsi të Pragës në atë kohë. Profesorja e gjeofizikës në Universitetin e Kornellit, ka drejtuar një studim për shtimin e madh të tërmeteve në Oklahoma. “Menduam se, për t’u përgjigjur pyetjes përse ndodhi ky ose ai tërmet ishte e pamjaftueshme kur shohim se në këtë zonë ka patur shumë të tillë. Donim të gjenim shkakun, çfarë e shkaktonte këtë aktivitet sizmik në Oklahomë,” thotë profesorja Keranen.

Oklahoma ka gati 4 mijë e 400 puse nëntokësore ku ujërat e mbetura injektohen në thellësi të tokës pas shpimit për naftë dhe gaz. Keranen dyshonte se ato ishin të lidhura me tërmetet. Ekipi i saj llogariti sesi lëngu lëviz përmes shkëmbinjëve dhe regjistroi rritje të presionit të ujit në 89 qendra të tilla. “Zbuluam se presioni i lëngut ishte rritur mjaftueshëm për të shkaktuar tërmet në pothuajse çdo rast” thotë ajo. Katër puse shumë aktive janë shkak për rritjen e presionit të ujit. Megjithatë rritja ishte aq e madhe saqë solli një front aktivitetesh sizmike dhjetra kilometra larg.

Studiuesja Keranen shpreson se rezultatet, të publikuara në revistën Science, mund të ndihmojnë industrinë e naftës dhe gazit të menaxhojnë më mirë mbetjet e ujit për të ulur impaktin: “Mendoj se industria mund të mësojë cilat janë rreziqet më të mëdha, cilët janë faktorët e rrezikut për puset që shkaktojnë tërmetet dhe më pas të shpojnë puse që ta mbajnë presionin e ulët për të ulur rrezikun e tërmetit.

Marrë nga GazetaSi

(k.m/dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet shpime per nafte termet i forte ne shqiperi termet ne shijak tragjedia e 26 nentorit 2019 shpime per nafte termet i forte ne shqiperi termet ne shijak tragjedia e 26 nentorit 2019


Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty