LIVE UPDATES
Art&Argëtim

U shua sot pas luftës me aneminë, fjalët që tha arkitekti Velo në intervistën e fundit: Artistët tanë nuk vlerësojnë v

7 Maj 2020, 16:08 Nga DOSJA
U shua sot pas luftës me aneminë, fjalët që tha arkitekti

TIRANË– Dosja.al ju sjell detaje nga intervista e fundit që arkitetki Maks Velo, dha për Report TV. Në intervistën e dhënë më 25 shkurt të këtij viti, dy muaj para se të shuhej, Velo rrëfeu gjurmët e lëvizjeve të valltarëve, dasmorëve edhe gjëmëtarëve në albumin e botuar së fundmi “Vizatime shqiptare”. Ndër të tjera, arkitekti i ndjerë kujtoi se si në vitet 1957-’60 nëpërmjet marrëdhënieve të të moshuarve dhe të rinjve nga Veriu në Jug ka prekur fundin e një epoke biblike mijëravjeçare primitive në Shqipëri.

“Unë kam marrë gjithmonë kënaqësi nga kontakti me këta njerëz. Fillimisht kam shkuar në ato vende që ishin më afër, tek gratë malësore të Tiranës, si në Shëngjergj dhe Shën Mëri. Ky kubizëm gjendej në artin popullor dhe vinte mijëra shekuj më parë, ndërsa arti zyrtar nuk e shpjegonte dot. Ato veshje popullore ishin shumë të rehatshme në lëvizje, jo se ishin bërë enkas për kubizëm. Kur të gjithë mendonin se çfarë bën Maksi? Ky ishte kontakti i parë me artin modern. Është arti primitiv që ka sjell modernitetin. Kështu ka ndodh edhe me kubizmin në Paris, në fillim impresionistët patën shumë kontakt me artin japonez, e më pas me atë afrikan”, rrëfen piktori Maks Velo.

Velo dëgjohet teksa tregon më tej se druvarët, valltarët, mortorët apo ritualet sot nuk ekzistojnë më, sepse njerëzit edhe institucionet nuk i kanë ruajtur, duke kërkuar modernitetin duke shkatërruar.

Të ruash traditën duhet kulturë. Shikoj se si po shembet tradita për të arritur modernitetin, por moderniteti vjen në mënyrë të natyrshme, jo duke prishur edhe duke shembur”, thotë Velo.

Ritet që dikur bëheshin në një ceremoni mortore në Veri të vendit, Velo i krahasonte me ato rituale të periudhës helenistike, që i gjejmë në veprat e Homerit.

“Fakti që asnjë piktor tjetër nuk ka bërë asnjë vizatim për këtë. Unë e kisha një gjë shumë të rëndësishme, sepse kjo traditë vjen që nga Homeri, 3000 vjet para. Kur heronjtë e Homerit  vriteshin, të njëjtën gjë bënin edhe miqtë e tij çirreshin me gjak. Unë ruaja momentin për ta bërë. Prandaj, ky libër është një afrim, një lexim, një zbërthim shumë i lehtë i etnosit tonë. Pasi është prioritet i artit figurativë, që në një sentencë të zbulon të gjitha elementët e etnosit”, tregon  piktori Velo.

Ndër të tjera, arkitekti Veloi tregonte se zhvillimi i artit pamor si të gjithë zhanret  e tjerë të arteve në vendin tonë, sipas Velos, është i dobët, sepse artistët nuk dinë të orientohen për shkak të tre faktorëve.

Faktori i parë është se artistët tanë nuk janë në gjendje që të vlerësojnë vetveten. Faktori i dytë është që nuk kemi asnjë kritikë të vlerësuar në mënyrë ndërkombëtare. Edhe e treta, kjo situatë po shfrytëzohet nga disa njerëz,”- thotë ai.

Në fund të intervistës, ai pohoi se do të botonte novelën “Baba mos u kthe”, e cila ka mbetur ende pa u botuar….

Arkitekti dhe piktori i njohur Maks Velo ka ndërruar jetë sot në moshën 84-vjeçare. Velo prej ditësh ishte shtruar në QSUT, pasi vuante nga një sëmundje e rëndë. Arkitekti i njohur ka qenë shumë pranë publikut deri para pak muajve, pasi daljet e tij në media kanë qenë të shpeshta. Maks Velo, përveç se një arkitekt, piktor, prozator e publicist ka qenë dhe një qytetar i angazhuar.

(f.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

kulture kulture maks velo vdes maks velo maks velo vdes maks velo

Sondazh

Poll

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës