LIVE UPDATES
Politike

Zgjedhjet/ VOA: Komisioni i Venecias kritika të forta për mënyrën e ndryshimeve Kushtetuese në Shqipëri

3 Dhjetor 2020, 07:27 Nga DOSJA
Zgjedhjet/ VOA: Komisioni i Venecias kritika të forta për

Komisioni i Venecias shprehu kritika të forta ndaj shumicës për mënyrën se si u veprua me ndryshimet kushtetuese që prekin zgjedhjet, të miratuara në fund të muajit korrik nga parlamenti, ndërsa vlerëson se ato nuk mund të konsiderohen ndryshime thelbësore që cënojnë parimin e stabilitetit të ligjit zgjedhor.

Komisioni u vë në lëvizje pas një kërkese urgjente të presidentit Ilir Meta. Në draft opinionin, të cilin ekspertët e Venecias e kanë hartuar në bashkëpunim me ODIHR-in, të dyja institucionet shprehen “të keqardhura që procedura për miratimin e ndryshimeve në Kushtetutë si dhe të Ligjit Nr. 118 ishte jashtëzakonisht e nxituar. Një konsultim i gjerë ndërmjet aktorëve politikë dhe organizatave joqeveritare, duke siguruar afatet e duhura, duhet të kishte ndodhur para ndryshimit të këtyre dokumenteve themelore”, vë në dukje opinioni paraprak.

Sipas Komisionit dhe ODIHR-it “ndryshimet kushtetuese u bënë në kundërshtim me rregullat më themelore të procesit legjislativ demokratik, edhe nëse supozohet se objekti i ndryshimeve ishte diskutuar më parë me opozitën parlamentare”. Sipas variantit paraprak “demokracia e qeverisur nga shteti i ligjit, nuk ka të bëjë vetëm me respektimin formal të procedurave që lejojnë shumicën të qeverisë, por gjithashtu me diskutimin dhe me një shkëmbim kuptimplotë të pikëpamjeve midis shumicës dhe opozitës”.

Komisioni nënvizon se ka vlerësuar përputhjen e ndryshimeve më standartet ndërkombëtare dhe jor kushtetuetshmërinë e tyre, pasi “kjo duhet të jetë detyra e Gjykatës Kushtetuese sapo të bëhet përsëri funksionale”. Ndonëse shpjegon se “situata e pakëndshme në lidhje me Gjykatën Kushtetuese nuk duhet të çojë në ndalimin e plotë të çdo aktiviteti legjislativ”, në opinionin paraprak theksohet se “në mungesë të një Gjykate Kushtetuese, të gjitha autoritetet duhet të sigurojnë, në një mënyrë shumë të kujdesshme, pajtueshmërinë me Kushtetutën, të procedurës që ndjekin, si dhe të teksteve që ata propozojnë për miratim dhe që eventualisht miratojnë”.

Komisioni i Venecias dhe ODIHR-i, vërejnë se “ndryshimet legjislative në lidhje me institucionet kryesore shoqërore dhe politike, të tilla si ligjet zgjedhore, duhet të bëhen pas një procesi gjithëpërfshirës që përfshin publikun e gjerë. Kjo vlen akoma më shumë për ndryshimet kushtetuese, të cilt nuk duhen bërë me nxitim, por “vetëm pas diskutimeve publike të gjera, të hapura dhe të lira “, duke përfshirë “forca të ndryshme politike, organizata joqeveritare dhe shoqata të qytetarëve, botën akademike dhe mediat”, si dhe duke parashikuar “ afate të përshtatshme”. Procedura zyrtare në Parlament ishte jashtëzakonisht e shkurtër (rreth një javë), dhe i tërë procesi nga prezantimi i nismës deri në miratimin e saj zgjati vetëm një muaj. Nuk ka standarde ndërkombëtare për sa kohë duhet të zgjasë procedura në Parlament, por ajo duhet të garantojë një diskutim publik në thelb të ndryshimeve”. Komisioni madje vëren se “ndryshimet hynë në fuqi pasi Presidenti kishte shpallur datën e zgjedhjeve, domethënë pas hapjes së procesit zgjedhor”.

Ndryshimet kushtetuese prekën ndër të tjera formulën e koalicioneve, pragun zgjedhor si dhe shmangën listat e mbyllur duke ofruar një formulë të komplikuar për lista të hapura. Ndërsa kujton se stabiliteti i ligjit zgjedhor, është thelbësor për të garantuar besimin në procesin zgjedhor, komisioni analizon dhe ndërhyrjet e bëra.

“Ndërsa amendamentet kushtetuese ndryshuan rregullat për caktimin e zonave elektorale, ato nuk u prekën me Kodin zgjedhor. Stabiliteti i ligjit zgjedhor nuk është vënë në diskutim në këtë fushë. Komisioni i Venecias dhe ODIHR rekomandojnë fuqimisht që të mos ndryshohet caktimi i kufijve të zonave elektorale para zgjedhjeve të ardhshme, sepse kjo do të ishte në shkelje të qartë të parimit të stabilitetit të ligjit zgjedhor”, vë në dukje opinioni paraprak.

Sa i përket futjes së listave pjesërisht të hapura, sipas Komisionit dhe ODIHR-i “është e vështirë të parashikosh efektin” e tyre. Ndërsa efektet e saj duhet të vlerësohen, duket se kjo risi nuk duhet të konsiderohet si një ndryshim thelbësor”. Të njejtin vlerësim Komisioni jep dhe për ndryshimin e pragut, dhe vendosjen e një niveli 1 përqind në nivel kombëtar.

Për Komisionin e Venecias, shmangia e koalicioneve në formën sipas së cilës kishin funksionuar më parë “mund të duket si themelor. Nuk ka gjasa që kjo të çojë në ndryshime, në caktimin e një numri të madh mandatesh. Sidoqoftë, në një garë të ngushtë elektorale, ndryshime të tilla mund të jenë vendimtare për marrjen e shumicës së vendeve në Parlament”. Në vlerësimin e ekspertëve të Komisionit dhe ODIHR-it “është e dyshimtë që ndryshimet në rregullat për koalicionet siç parashikohen në versionin e mëparshëm të Kodit mund të konsiderohen si një ndryshim thelbësor”.

Opinioni i jep përgjigje gjithashtu pikëpyetjeve të ngritura mbi legjimitetin e parlamentit për të ndërmarrë ndërhyrje të tilla, duke qenë se ai nuk funksionon me numrin e plotë të deputetëve, për shkak të braktisjes së mandateve nga opozita. “Komisioni i Venecias dhe ODIHR janë të mendimit se fakti që parlamenti nuk është i përbërë nga numri i plotë i anëtarëve, nuk është në vetvete problematike, sa i përket standarteve ndërkombëtare, duke qenë se vepron në linjë me kuorumin e përcaktuar nga Kushtetuta”.

Në opinionin paraprak, jepen një sërë rekomandimesh që duhen mbajtur parasysh përpara se të zhvillohen zgjedhjet, por dhe për periudhën e mëpasshme.

Marrë nga Zëri i Amerikës

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

politike politike komisioni i venecias komisioni i venecias

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje