LIVE UPDATES
Aktualitet

Politico: Shqipëria humbet shkëlqimin e saj si xhevahir i fshehur

Dhjetë vjet më parë, vendi ishte një perlë e fshehur për vendasit që ngrinin kampe në plazh - falas. Tani, të dyja anët e rrugës janë të mbushura me kantiere ndërtimi dhe një zhvillues i madh premton ta kthejë fshatin e Jalës dikur të qetë në një vend të fshehur luksoz për elitat e botës.

1 Shtator 2025, 21:18 Nga Jordyn Dahl
Politico: Shqipëria humbet shkëlqimin e saj si xhevahir i fshehur
shezllonet ne jale

TIRANË- Tre orë e gjysmë në jug të kryeqytetit, Tiranë, një rrugë dredha-dredha të çon poshtë në një plazh 300 metra me ujëra kristal blu dhe rërë me guralecë. Këtu, në buzë të detit Jon, vizitorët mund të marrin me qira një shezllon për 10 euro, duke supozuar se gjejnë parkim përgjatë rrugës së paasfaltuar.

Dhjetë vjet më parë, vendi ishte një perlë e fshehur për vendasit që ngrinin kampe në plazh - falas. Tani, të dyja anët e rrugës janë të mbushura me kantiere ndërtimi dhe një zhvillues i madh premton ta kthejë fshatin dikur të qetë në një vend të fshehur luksoz për elitat e botës.

Kalimi i mprehtë i Jalës nga një parajsë natyrore dhe disi e pazbuluar në një destinacion turistik të nxehtë është një mikrokozmos i rritjes së popullaritetit të Shqipërisë, dhe problemeve shoqëruese sociale dhe mjedisore me të cilat po përballet vendi. 

Një yll premtues

Ndërsa pjesa më e madhe e botës ishte ende në izolim për shkak të pandemisë Covid, Shqipëria hapi dyert e saj për vizitorët në korrik 2020. Turistët, të etur për të parë diçka tjetër përveç shtëpisë së tyre, iu përgjigjën shpejt thirrjes, me mbi 5.6 milionë që udhëtuan për në Shqipëri në vitin 2021 - një rritje prej 114 përqind krahasuar me vitin 2020. 

Por nuk ishin vetëm kufijtë e hapur që tërhoqën njerëzit. Vende të tjera turistike evropiane, si Italia, Spanja dhe Portugalia, po bëheshin gjithnjë e më të shtrenjta; Shqipëria ofronte natyrë dhe plazhe të klasit botëror me një kosto shumë më të ulët. Në vitin 2020, një natë në një hotel buzë detit me mëngjes në gusht mund të kushtonte vetëm 30 euro, dhe shezllonet fillonin nga 3 euro.

Ndërsa disa udhëtarë e gjetën rrugën për në Tiranë dhe plazhe përmes përhapjes së informacionit gojë më gojë, platformat sociale përhapën dhe më shumë idenë e pushimeve në Shqipëri. Në vitin 2024, Shqipëria kishte më shumë se 3.8 milionë postime në Instagram me mbi 106 miliardë shikime, duke arritur destinacione fqinje dhe të njohura prej kohësh si Italia dhe Greqia.

Ajo që kishte qenë një fluks i vazhdueshëm vizitorësh u shndërrua në një përmbytje. Në vitin 2023, një numër rekord prej 10 milionë turistësh erdhën, një rritje prej 35 përqind nga viti në vit, sipas të dhënave nga Instituti Kombëtar i Statistikave.

Në vitin 2024, 11.7 milionë turistë vizituan, një tjetër rekord që përfaqëson një rritje prej 15 përqind, sipas Ministres së Turizmit Mirela Kumbaro. Këtë vit, qeveria shpreson për më shumë se 15 milionë, të gjithë në një vend me një popullsi prej vetëm 2.7 milionë banorësh.

Me vizitorët që tani gjenerojnë rreth 8 përqind të produktit të brendshëm bruto të vendit dhe krijojnë dhjetëra mijëra vende pune, një nga vendet më të varfra në Evropë nuk mund ta heqë lehtë zakonin e turizmit. Evropianët përbëjnë shumicën e vizitorëve, me gjermanët, italianët, polakët dhe francezët që kryesojnë listën, raportuan mediat lokale.

Ndryshe nga destinacione të tjera evropiane si Italia apo Franca, Shqipëria është një vend më i vogël ku vizitorët mund të eksplorojnë malet dhe plazhet brenda një dite të vetme. Gjithashtu jeton në mendjet e njerëzve si “e egër dhe e lirë dhe diçka që nuk e ke në Evropë”, tha Denada Jushi, një gazetare shqiptare që ka mbuluar ngritjen e vendit si destinacion turistik.  

Bonusi për ndërtuesin

Zyrtarët qeveritarë që kërkojnë ta shndërrojnë Shqipërinë në një destinacion kryesor turistik i kanë përjashtuar hotelierët ndërkombëtarë nga tatimi mbi të ardhurat e korporatave për 10 vjet nëse ndërtojnë hotele me katër ose pesë yje. Iniciativa tatimore u prezantua në vitin 2019, por u zgjat deri në vitin 2027. 

“Këto janë investime të mëdha”, tha Blendi Klosi, anëtari i parlamentit që propozoi zgjatjen, për mediat shqiptare. “Kjo iniciativë përfiton vetëm një segment specifik të sektorit - ata që synojnë ta ngrenë industrinë në standarde më të larta.” 

Skema ka funksionuar mirë. Disa marka ndërkombëtare, si Marriott International, Meliá Hotels International dhe Radisson Hotel Group, janë hapur, ndërsa dhëndri i Presidentit të SHBA-së Donald Trump, Jared Kushner, është gati të shndërrojë një ishull shqiptar në një vendpushim luksoz.

Megjithatë, kritikët paralajmërojnë se plazheve u mungon hapësira e mjaftueshme për të akomoduar vizitorët që resorte të tilla do të sillnin në zonë dhe se natyra po shkatërrohet në emër të turizmit.

Tashmë, Aeroporti i Vlorës, i cili do të hapet së shpejti në jug të vendit, ka shkaktuar polemika për afërsinë e tij me një zonë të mbrojtur. Në të njëjtën kohë, kanalizimi i ujit nga brendësia e vendit në vendpushimet bregdetare për të përmbushur kërkesën ka bezdisur aktivistët dhe vendasit, duke shkaktuar protesta .

"Lakmia ka zëvendësuar planifikimin e arsyeshëm — dhe, në fakt, dashurinë për tokën, natyrën dhe atdheun", tha Alfred Lela, zëdhënës i Partisë Demokratike në opozitë. 

Shumë e madhe, shumë shpejt 

Kërkuesit e emocioneve të forta mund të gjejnë ende pjesë më pak të zhvilluara të Shqipërisë për të eksploruar, por ditët e udhëtimeve shumë të lira në vend kanë mbaruar kryesisht.  

Shpenzimet mesatare për vizitor u rritën me 20 për qind nga viti në vit në vitin 2024, me turistët që shpenzuan 5 miliardë euro në vend atë vit. Ekspertët dhe bizneset argumentojnë se më shumë kërkesë do të thotë më shumë presion mbi zinxhirët e furnizimit dhe rritje të kostove nga importimi i mallrave.

Dhe ndërsa kostot rriten, vendasit që dikur frekuentonin plazhet dhe natyrën po dëbohen. Por nuk janë vetëm çmimet më të larta që po i bëjnë njerëzit të shqetësohen.

"Mbeturinat po bëhen një problem i madh, shumë i madh kudo. Asnjë nga bashkitë nuk është në gjendje të vazhdojë ose të bëjë riciklimin", tha Arben Kola, një guidë turistike dhe ambientalist. 

Disa grupe në Facebook kushtuar turizmit në Shqipëri paraqesin postime nga vizitorë që ankohen për mbeturinat përgjatë rrugëve ose në bregdet, së bashku me ankesa për ndërtimet dhe çmimet e larta.

Shqipëria dikur ishte “diçka e egër — vetëm kamping, rini, argëtim dhe natyrë”, tha Jushi, gazetari. “Tani është si Monako. Nuk ka vend për vendasit.” /POLITICO

turizmi ne shqiperi

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj