LIVE UPDATES
Aktualitet

'VOA': Bullizmi, fenomen shqetësues në Shqipëri

Bullzimi shfaqet në mënyra të ndryshme thonë ekspertët. Shpeshherë ata që kryejnë bullizëm nuk e kuptojnë atë që po bëjnë, sipas tyre, dhe ju duket ngacmimi i lehtë, por në fakt këto janë forma që ndikojnë rëndë tek personi tjetër, shpjegojnë ata.

30 Janar 2023, 20:49 Nga A.B
'VOA': Bullizmi, fenomen shqetësues në Shqipëri
Foto ilustruese

Në Shqipëri, fenomeni i bullizmit është një nga format kryesore të dhunës, që raportohet nga fëmijët dhe adoleshentët. Ekspertë, prindër dhe zyrtarë nënvizojnë se përballja me të është e vështirë edhe për shkak të formave të reja të komunikimit përmes rrjeteve sociale. Njohës të këtij fenomeni sqarojnë gjithashtu, se bullizmi frymëzohet më së shumti nga dhuna e shtrirë në masë të gjerë në shoqëri. Në sistemin arsimor parauniversitar, janë ngritur grupe multidisiplinare me qëllim parandalimin dhe minimzimin e fenomenit të bullizmit, i cili, sipas ekspertëve, nëse nuk trajtohet sjell pasoja të rënda në shoqëri në të ardhmen.

Në Shqipëri fenomeni i bullizmit, si një nga format e dhunës, është mjaft i përhapur, në institucionet arsimore parauniversitare. Ai është kthyer në një shqetësim serioz për nxënësit, familjet si dhe drejtuesit e arsimit në vend. Sipas organizatave që mbrojnë të drejat e fëmijëve dhe adoleshentëve, bullizmi raportohet si forma kryesore e dhunës që shkel të drejtat e tyre, krahasuar me 5 vite më parë, kur më së shumti raportohej dhuna në shkollë, familje apo varfëria. Sipas vëzhguesve të fushës, kjo rritje lidhet edhe me prezencën në shkallë të gjerë të dhunës në shoqërinë shqiptare. Një nxënëse, që ka përjetuar bullizëm në një nga shkollat e kryeqytetit dhe që kërkoi të mbetej anonim, i tha Zërit të Amerikës se ai është i përhapur kudo.

“Bullizmi është i shumë i përhapur. Ndodh në klasë, kudo dhe në çdo moshë. Më ka ndodhur dhe mua, për pamjen fizike, pse jam e dobët. Ndodh për arsye të ndryshme, për veshjen, pamjen, për statusin që ke në shoqëri dhe familje”- u shpreh për Zërin e Amerikës, një nxënëse e prekur nga bullizmi.

Ndërsa nëna e një vajze, gjithashtu e prekur nga bullizmi, rrëfen për Zërin e Amerikës, se si vajza e saj në një moment, u gjend në një shkollë të re, aty ku dhe u përball me këtë formë të dhunës.

“ Vajza papritur u gjend në një shkollë si nxënëse e re dhe u bullizua nga një vajzë tjetër, që mbahej si më e mira e shkollës aty, e cila mesa duket ndjeu konkurencë. Një formë ishte fyerja për pamjen e jashtme. Ndonjëherë nuk kuptojmë ç’do me thënë më e mira, dhe i shtyjmë fëmijët drejt një rruge të gabuar për të ndjekur më të mirën. Më e mira nuk janë vetëm notat e larta. Unë si nënë, mundohem që në fillim t’i edukoj fëmijët e mi të jenë njerëz të mirë në jetë”- u shpreh nëna e një vajze të prekur nga bullizmi.

Bullzimi shfaqet në mënyra të ndryshme thonë ekspertët. Shpeshherë ata që kryejnë bullizëm nuk e kuptojnë atë që po bëjnë, sipas tyre, dhe ju duket ngacmimi i lehtë, por në fakt këto janë forma që ndikojnë rëndë tek personi tjetër, shpjegojnë ata.

“Ata që bullizojnë merren me karakteristikat, me tiparet e jashtme, i dobët, i shkurtër, me prejardhjen kulturore, edhe kur dikush vjen i ri në klasë, me karakteristika të personalitetit dhe mjaft forma të tjera të kësaj dhune”- u shpreh për Zërin e Amerikës Dr. Lediona Asabella Pata, punonjëse sociale në shkollën e mesme të përgjithshme “Besnik Sykja”, Tiranë.

Organizatat joqeveritare, që mbrojnë të drejtat e fëmijëve thonë se shkaqet e rritjes së fenomenit të bullizmit mes tyre, e kanë burimin tek dhuna e përhapur në masë të gjerë në shoqëri, format e reja të komunikimit në rrjete sociale mes fëmijëve dhe adoleshentëve, si dhe tek modelet e dhunës që promovohen krejt pa kontroll në këto rrjete.

“ Fëmijët ankohen për dhunë në familje, për dhunë në shkollë, statistikat po ulërasin. Vetë shoqëria po i shtyn që ata të bëhen po aq të dhunshëm, në mos më të dhunshëm se shoqëria jonë. Fëmijët kanë humbur komunikimin mes njëri-tjetrit dhe kjo përkthehet në dhunë on line. Ajo që po shohim, në disa mekanizma që kemi ngritur, ështe se gjysma ankesave të fëmijëve janë të lidhura me bullizmin ndaj tyre. Një video e papërshtatshme me foto të vjedhura, të manipuluara me këngë të dhunshme, që nxisin dhe më tej dhunën”- tha për Zërin e Amerikës Altin Hazizaj, Drejtor i Qendrës për Mbrojtjen e të Drejtave të Fëmijëve

Autoritetet zyrtare e njohin dhe pranojnë problemin e bullizmit, si një nga format kryesore të dhunës në shkolla dhe thonë se janë marrë masa në vijimësi, për ta parandaluar dhe minimizuar atë

Në shkolla, sipas tyre, ka grupe multidisiplinare, që kanë në thelb shërbimin psiko-social dhe atë edukativ përmes kurikulave në lëndë të posaçme, në lidhje me bullizmin. Raporti psikolog -nxënës është ngushtuar, nga një me 2300, 3000 disa vite më parë, në një psikolog dhe punonjës social për 750-800 nxënës, sipas autoriteteve duke sjellë dhe një mbulim më cilësor në këtë fushë. Përfaqësues të shërbimeve psiko-sociale në shkolla thonë se është rritur ndërgjegjësimi për të raportuar bullizmin dhe shtojnë se sot mbizotëron dhuna, që nis nga gjuha e ashpër dhe jo etike në rrjete sociale, ndaj dhe ata kërkojnë aleancën e familjes në punën e tyre. Zyrtarët thonë se përpjekjet e tyre brenda institucioneve arsimore, për të parandaluar dhe zbutur fenomenin e bullizmit, dëmtohen në vijimësi nga faktorë të jashtëm.

“Ndikimi që vjen nga jashtë, pavarësisht se diskutohet në kurikula, jo vetëm tek qytetaria apo dhe lëndë të tjera, është i madh. Ndikimi vjen nga faktorë të jashtëm të shkollës, komuniteti, zonat ku fëmijët jetojnë, familja, ndikimi i mediave sociale, krijojnë një kundërpeshë të gjithë përpjekjeve që bëhen brenda sistemit arsimor për ta trajtuar fenomenin”- u shpreh për Zërin e Amerikës Gerti Janaqi, Drejtor i Agjencisë së Sigurimit të Cilësisë së Arsimit Parauniversitar.

Fenomeni i bullizmit nëse nuk trajtohet sjell pasoja të rënda në të ardhmen, sipas ekspertëve të fushës. Autoritetet nuk raportojnë raste të rënda, por shtojnë se masat që janë marrë ndaj shkaktarëve të kësaj dhune në sistemin arsimor parauniversitar kanë qenë të ashpra, me qëllim minimizimin e pasojave.

“Bullizmi i patrajtuar për dy palët, ka pasoja. Për atë që bullizon ka pasoja të mëdha, për mënyrën se si do t’i trajtojnë marrëdhëniet me të tjerët në të ardhmen, në shkollë të lartë apo në punë, ndërsa ai që është i bullizuar, varet se në çfarë pike të humnerës bie. Ka raste që mund të bëjnë dhe episode të vetvrasjes, lënë letra lamtumire. Pra, të dy kanë nevojë për trajtim, sepse mostrajtimi i shoqëron me pasoja emocionale shumë të vështira”- vijoi Dr. Lediona Asabella Pata, punonjëse sociale në shkollën e mesme të përgjithshme “Besnik Sykja”, Tiranë.

Rastet e intervistuara nga Zëri i Amerikës thanë se dëmi psikologjik ka qenë i rëndë pas bullizmit, por me shërbim psiko-social, mbështetjen e familjes dhe të shoqërisë vështirësitë janë tejkaluar.

“Ka disa që kalojnë në stres, në depresion, por unë mendoj se nëse ti vazhdon rrugën tënde përpara, nëse mëson fort, studion në një shkollë të mirë mund të jesh më i mirë se ata në të ardhmen. Psikologia e shkollës më ka ndihmuar shumë, është shumë e mirë”- u shpreh vajza e prekur nga bullizmi.

“Vajza u mbyll në vetvete, filloi të vuante, shfaqte shenja nervozizmi. E kam marrë vesh pas shumë kohësh, përfunduam tek një psikologe. Ishte dhe dëshira e vajzës. Ajo u bë e fortë e kaloi”- tha nëna e vajzës së prekur nga bullizmi.

Fenomeni i bullizmit si një nga format kryesore të dhunës në shkolla, i frymëzuar në mjaft raste nga modele të dhunshme, që promovohen në rrjete sociale, media dhe shoqëri, ka vënë në sfida të vështira jo vetëm prindërit, fëmijët dhe autoritetet zyrtare por dhe mjaft aktorë të tjerë të shoqërisë. Ekspertët sugjerojnë më shumë vëmendje për t’i ruajtur sot fëmijët nga kjo dhunë me qëllim që ajo të mos transferohet në të ardhmen, në forma të ndryshme në shoqëri./VOA

bullizmi

Sondazh

Poll

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë