LIVE UPDATES
Insights

“Autogolat e opozitës”/ Analiza e Neritan Cekës: PD hyri në zgjedhje me një ushtri më pak, duhet një kontratë e hapur

1 Maj 2021, 11:09 Nga DOSJA
“Autogolat e opozitës”/ Analiza e Neritan Cekës: PD hyri

Nga Neritan Ceka*

Kur Juli Xhokaxhi më ftoi për të folur mbi rezultatin e zgjedhjeve të 25 prillit, i thashë se nuk mund të vija, për shkak të angazhimit tim në punën shkencore ne Institutin e Arkeologjisë dhe Akademinë e Shkencave, pra të një statusi që rezervon ndërhyrjen në opinionet politike. Kjo më la ndjesinë e një qortimi dhe të një pendese, si refuzimi i parë pas dy dekadash dialogu me gazetaren e shquar.

Prandaj, siç thoshte profesori im i Fakultetit Skënder Luarasi, tani që mbylla gojën, kjo nuk më pengon të shkruaj. Fituesi i humbur në titullin e artikullit tim – që duket si paradoksal – është pikërisht Kryeministri, “un uomo in cerca di guai”, siç e kam quajtur, i cili vërtet hyri edhe kësaj radhe pa program në fushatën më të vështirë elektorale të Partisë së “Pallatit të ëndrrave”, por doli prej saj me një plaçkë lufte rrëmbyer kundërshtarit, që është pikërisht programi Basha.

Kjo do të thotë se votuesit e vëmendshëm të të dyja palëve kanë të drejtë të kërkojnë prej Kryeministrit në krye të katër vjetëve rritjen e pensioneve e të rrogave, ndryshimin rrënjësor në fushën e arsimit dhe shëndetësisë dhe komunikimit, kreditimin bujar të iniciativave në bujqësi dhe në biznesin e vogël, rezultate të prekshme në luftën kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit, dhe më kryesorja, hapjen e negociatave për anëtarësimin në BE.

Me një faturë të rënduar nga gropa e madhe buxhetore, vazhdimi i rrugës pa pushuar do ta zbehë shumë shpejt entuziazmin e fitores. Pas kësaj gostie të madhe, ku askush nuk paguan përveç ftuesit, vijnë kokëçarje të tjera, për të kthyer borxhet e darovitura, për të shpërblyer kuzhinierët e kamerierët e panumërt të kësaj gostie, këngëtarët e këngëve të fitores etj., etj.

Janë edhe të pakënaqurit, ata që shërbyen me zell, me shpresë se festa do të vazhdonte me ndarjen e dhuratave, pra të vendeve të punës, vende të cilat në fakt kanë qenë shpërndarë që përpara dasmës, shumë kohë më parë. Edhe Kuvendi me një numër aq të vogël avantazhi, e bën atë një vend tjetër kokëçarjesh, ne krahasim me “Panairin e kotësive” të mandatit që kaloi.

Secili prej atyre që ulen në stolat fitues do të ketë si preokupimin më të madh se si të nxjerrë ato miliona lekë që ka sjellë si dhuratë në dasmë, natyrisht përmes Kryeministrit dhe në kurriz të buxhetit, duke pasur si preokupimin më të vogël e më të largët hallet e elektoratit.

Në Shqipëri, dhe jo vetëm, menaxhimi i fitores është gjithmonë më i vështirë se ai i humbjes. Opozita është komode, pati thënë në një rast të ngjashëm Kryeministri Berisha.

Në pamjen e parë duket se kjo nuk ndodh në kampin blu, që është i zhytur në një trishtim të thellë, pas një beteje të gjatë, të vështirë e të përkushtuar, që meritonte fitoren. Por ja që nuk ndodhi, për arsyen e thjeshtë se në një vend, në të cilin votohet gjithmonë “Kundër”, zgjedhjet nuk fitohen, por vetëm humben. Zakonisht humbet ai që ndodhet në pushtet, për një arsye tjetër të thjeshtë, sepse në vende të tilla nuk numërohen golat si në ndeshjet e futbollit, por vetëm autogolat. Pra, humbet ai që bën më tepër të tilla, në këtë rast pozita.

Por në rastin tonë opozita hyri në lojë me dy autogola të paimagjinueshëm: braktisjen e Parlamentit dhe atë të zgjedhjeve vendore. Në një betejë elektorale në Arnautistan, siç e quan Muç Nano, kësaj i thonë të futesh me një ushtri më pak, që janë disa mijëra pagamarrës të bashkive, për të mos llogaritur kolonelët e gjeneralët e Parlamentit. Të nisësh një betejë elektorale me 5% më pak është vërtet një guxim i madh, për të kërkuar një fitore prej saj. Ishte pra fushata e një humbjeje të paralajmëruar. Më e keqja vjen pas, kur kjo ushtri e dëshpëruar, që e shikonte fitoren si shansin për të rimarrë vendet e punës, apo privilegjet e gradave partiake, e sheh mirazhin e arritjes së synimeve të saj të largohet edhe katër vjet përtej dunave të qeverisjes njëpartiake shqiptare.

Nga kjo vjen edhe ai zemërim kundër liderit, me dëshirën për ta linçuar, natyrisht politikisht, dhe që shprehet nga kasnecët e përjetshëm të partisë, pikërisht nga ata që kanë qenë simboli i denatyrimit dhe humbjes së identitetit të saj, shprehës të interesave dhe pasioneve meskine të pakicave nën strehët komode të çdo partie politike. Në të vërtetë zgjedhjet politike të një kombi të qytetëruar nuk janë ndeshje partish, por përballje të grupeve të mëdha shoqërore, që finalizohen gjithmonë me një fitore të madhe dhe të vetme për të gjithë, që është riformulimi i mënyrës se si do të drejtohet shoqëria në katër vjetët e mandatit.

Nuk jam shumë i sigurt nëse elektorati që votoi të majtën është i bindur se ka konfirmuar një pozitë të aftë, të pakorruptuar, patriotike dhe europiane. Në fund të fundit të fitosh pozitën në Arnautistan nuk është një arritje e madhe, sepse ajo nuk na ka munguar kurrë. Madje kemi pasur gjithmonë një pozitë, një pushtet të tepruar, siç thoshte njëri nga udhëheqësit e hershëm të demokratëve. Ajo që na ka munguar në 40 vjetët e komunizmit, por edhe në pjesën më të madhe të tranzicionit ka qenë opozita.

Pra, ka munguar pikërisht ajo që u duhej njerëzve të thjeshtë, të gjithë atyre që pushteti i trajton si nënshtetas, si civilë do të thoshte Shvejku. Ky elektorat transversal, që shtrihet në pjesën më të ulët të kampeve, është fituesi i vërtetë i humbjes.

Është ai që ka një opozitë që u formua në një fushatë për herë të parë programatike, pa fyerje e sharje të kundërshtarëve, gjithashtu arnautë, pa nëpunës që fshihnin fytyrat me maskat anti-Covid, pa kamionë që sillnin vërdallë të njëjtat karrige, ku uleshin të njëjtët shpirtra të vdekur, pa banditë që trembnin qytetarët e pambrojtur etj., etj. Është ajo fushatë që krijoi një lider modern europian, programatik, racional dhe fatmirësisht, pa karizmin destruktiv të liderit “me karakter”.

Për një historian, dhe ky është pozicioni i vetëm nga e shoh këtë fragment të historisë sonë përgjithësisht irracionale, ky është shansi i kthimit në normalitet, që fillon gjithmonë nga opozita. Imagjinoni se si do të kishte qenë historia jonë nëse do të ishte ruajtur opozita “e dobët” e vitit 1947!

Meqenëse historia përsëritet, si do të kishte shkuar tranzicioni nëse do të ruhej opozita vetëm me 70 deputetë në Kuvendin prej 240 deputetësh të zgjedhjeve të 31 marsit 1991? Pra, le të mos e përsërisim historinë, duke prishur që në lindje opozitën me argumentet diletanteske, se lideri humbës duhet të dorëhiqet, duke harruar se ne në një vend si yni, opozita dhe lideri i saj u përkasin zgjedhësve dhe jo partisë së paduruar nga pritja e gjatë për pushtet. Statistikat më formale e qartësojnë këtë nga votuesit që ndanë pothuaj barabar rezultatin.

Sepse ndryshimi nuk është gjithmonë rotacioni, por edhe ai lloj ndryshimi kur pozita merr detyrimisht një program tjetër për ta zbatuar.

Ndoshta kjo po ndodh, sepse Kryeministri bën thirrjen për bashkëpunim, qoftë larg nëse nuk kupton me këtë edhe pushtimin e opozitës, pasi ka okupuar të gjitha pushtetet. Le të shpresojmë që përtej dinakërive të trashëguara nga esenca otomane e pushteteve në Arnautistan, kjo të jetë një thirrje e nevojës për të mbajtur së bashku peshën e rëndë të këtyre viteve.

Nuk ka dyshim që pika e gravitetit delikat të kësaj peshe do të jetë pikërisht Parlamenti, ku Kryeministrit nuk i mjaftojnë të vetët për të përballuar po të vetët në batakun që është krijuar në vitet e fundit në atë institucion jetësor për qeverisjen. Dhe aleatët pa kosto natyrisht i ka vetëm opozita, nëse ajo ka një lider luajal.

Cila do të ishte këshilla e një historiani në këtë rast? Qoftë edhe e deputetit të parë që u ul në ndenjëset e opozitës më 15 prill 1991, pasi ajo kishte munguar në atë sallë që prej 44 vitesh me një filozofi të re që u përmblodh në shprehjen “opozitarë, por vëllezër”.

Do të thosha thjesht se elektorati, pra i gjithë elektorati, nuk voton për të zgjedhur vetëm pushtetin me Kryeministrin e tij, por edhe opozitën me liderin e saj. Asnjë person, asnjë forum nuk ka tagër ta ndryshojë këtë vendim, deri në kohën që secili do të justifikojë, apo jo, mbështetjen që ka marrë nga elektorati.

Kur ky elektorat ka vendosur që të ketë një Kryeministër pozite, ashtu si edhe një lider opozite, çdo përpjekje për t’i unifikuar është e papranueshme. Këshilla e vetme si historian dhe ish-deputet që mund t’u jap fituesve-humbës është: “Silluni në pushtet, sikur të jeni në opozitë!”.

Ndërsa humbësit-fitues do t’i këshilloja: “Sa më mirë të punojë pozita, aq më shpejt do të ktheheni në pushtet dhe aq më të lehtë do ta keni që ta mbani atë!”.

Për këtë duhet një kontratë e hapur pozitë-opozitë, e integruar si aneks në programin e qeverisë së re dhe e miratuar nga Parlamenti në muajin shtator.

Një kontratë që të garantojë departizimin e shtetit aktual të Arnautistanit nga mijëra patronazhistët dhe merhumë, që janë kanceri i tij me provincializmin facial të tyre, me mungesën e personalitetit, me ambicie dhe ëndrra të atrofizuara, si antiteza e asaj rinie me frymëzim europian, që po e braktis vendin edhe për shkak të kësaj covido-partie.

Një kontratë që vendos në Kushtetutë ndarjen e qartë të partisë nga shteti, që e bën partinë institucion shtetëror me të gjitha kriteret që kërkohen nga nëpunësit civilë dhe që eliminon mundësinë e përdorimit të partisë si pronë personale.

Një kontratë që të kthejë besimin se Shqipëria bëhet, jo si aneks i përbuzur i BE-së, por si shtet i qytetarëve të lirë e të fortë, si vend ku rikthehen vlerat e kombit, familjes dhe individit. Më në fund, dua t’i kërkoj falje mikes sime të hershme, Juli Xhokaxhi, për këtë intervistë të munguar, duke mos qenë shumë i sigurt nëse do të kishte marrë këtë formë nën breshërinë e pyetjeve dhe ndërhyrjeve të saj.

E siguroj që nuk është një predikim biblik, një përsiatje e shprehjes profetike “Mos u gëzo i gëzuar dhe mos u hidhëro i hidhëruar!”.

Por, në fund të fundit, a nuk është Bibla programi më i hershëm i grupimit më të suksesshëm njerëzor që nga lashtësia.

A nuk gjejmë aty gjithë paralelet e politikës së sotme, me liderët karizmatikë, dishepujt dhe judët. Madje edhe me votimin demokratik, kur populli pa asnjë lloj fushate e presioni, mbërtheu në kryq Shpëtimtarin dhe çliroi Barabën, mashtruesin, vjedhësin dhe të korruptuarin.

(Çdo ngjashmëri me lëvizjet e numrave në listat partiake të zgjedhjeve të fundit, si rezultat i votimit të lirë e të papaguar të votuesve të 25 prillit, është e rastësishme!).

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

opinione opinione neritan ceka rezultati i zgjedhjeve zgjedhjet e 25 prillit 2021 neritan ceka rezultati i zgjedhjeve zgjedhjet e 25 prillit 2021

Sondazh

Poll
Insights 25 Prill 2021, 11:44

ZGJEDHJET- Tregim nga Maria Luisa Bardelli

Zëri i folësit tingëllonte në shesh, në këtë shesh të vogël të një fshati të humbur në male, si shumë fshatra të tjerë, dhe Hasinto Tumanjana po pyeste veten se...

Insights 23 Prill 2021, 12:38

Padronët e dinjitetit

Po marr përsipër të shkruaj vetëm për t’i dhënë përgjigje të shkurtër një pyetje të thjeshtë – Si e trajton e drejta evropiane fenomenin e sistemit të të dhënav...

Insights 15 Prill 2021, 11:19

Buxheti dhe Becchetti

Ekonomia e Shqipërisë nuk arrin të prodhojë para. Të ardhurat buxhetore nuk kanë arritur të kalojnë 27% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) gjatë gjithë periu...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje