LIVE UPDATES
Bota

Analiza e BBC: Çfarë ndikimi mund të ketë plani i tarifave të Donald Trump në Hollywood?

Trump tha në një postim në Truth Social se po autorizonte Departamentin e Tregtisë dhe Përfaqësuesin e Tregtisë të SHBA-së për të filluar procesin e vendosjes së taksës, sepse industria e filmit në Amerikë po vdiste një vdekje shumë të shpejtë.

5 Maj 2025, 16:48 Nga E. D
Analiza e BBC: Çfarë ndikimi mund të ketë plani i tarifave
foto ilustruese

SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka thënë se do t’i godasë filmat e prodhuar në vende të huaja me tarifa 100%, ndërsa po përshkallëzon mosmarrëveshjet tregtare me vende anembanë botës. Trump tha në një postim në Truth Social se po autorizonte Departamentin e Tregtisë dhe Përfaqësuesin e Tregtisë të SHBA-së për të filluar procesin e vendosjes së taksës, sepse industria e filmit në Amerikë po vdiste një vdekje shumë të shpejtë. Pra, çfarë mund të nënkuptojë kjo si për industrinë e filmit amerikan ashtu edhe për biznesin global të filmit, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar?

A po ‘vdes’ Hollwood-i?

Duke njoftuar tarifat e reja, Trump deklaroi se Hollywood-i po “vdiste”. A është vallë kështu? Është e vërtetë që industria ka kaluar një periudhë shumë të vështirë vitet e fundit. Pandemia bëri që prodhimi të mbyllej dhe ndikimi i saj është i vazhdueshëm.

Studiot e Hollywood-it shpenzuan 11.3 miliardë dollarë për prodhime në tremujorin e dytë të vitit 2024, një rënie prej 20% nga e njëjta periudhë në vitin 2022 , pasi studiot vazhduan të ulnin kostot në një përpjekje për t’u rikuperuar nga humbjet e Covid-it.

Çdo shpresë për rimëkëmbje u pengua rëndë nga grevat e aktorëve dhe shkrimtarëve të vitit 2023. Pastaj zjarret shpërthyen në fillim të këtij viti. Dhe për disa vite tani, gjithnjë e më shumë njerëz jo vetëm të rinj i janë drejtuar YouTube-it dhe platformave të tjera të transmetimit për përmbajtje.

SHBA-ja mbetet një qendër e madhe e prodhimit të filmave dhe sipas Variety, viti 2025 ka parë një rimëkëmbje të shifrave të të ardhurave që nga viti i kaluar, me të ardhurat e përgjithshme vendase që janë rritur me 15.8% krahasuar me vitin 2024 deri më tani.

Çfarë po propozon Trump?

Presidenti thotë se dëshiron të “fillojë menjëherë procesin e vendosjes së një tarife 100% për çdo film që vjen në vendin tonë dhe që prodhohet në vende të huaja. Ne duam filma të bërë përsëri në Amerikë!”

Kjo ka çuar në pyetje nëse tarifat do të zbatohen edhe për kompanitë amerikane të filmave që prodhojnë filma jashtë vendit. Disa filma të mëdhenj të kohëve të fundit të prodhuar nga studiot amerikane janë xhiruar jashtë Amerikës, duke përfshirë Deadpool & Wolverine, Wicked dhe Gladiator II. Françiza të suksesshme si Mission Impossible gjithashtu xhirohen jashtë vendit.

Gjithashtu, nuk e dimë ende nëse tarifat do të zbatohen në mënyrë retrospektive. Trump më vonë u tha gazetarëve se e tjera kanë vjedhur filmat dhe kapacitetet e prodhimit të filmave nga Shtetet e Bashkuara, gjë që mund të sugjerojë se ai po i referohej vetëm filmave jo-amerikanë. Do të duhet të presim për më shumë detaje.

Çfarë stimujsh ofrojnë vendet e tjera?

Shumë vende ofrojnë lehtësime tatimore për të inkurajuar prodhimin e filmave, si Zelanda e Re, Australia dhe Mbretëria e Bashkuar, dhe kjo është diçka që Trump dëshiron ta ndërmarrë. Por kjo nuk është e vetmja arsye pse një kompani filmike amerikane mund të dëshirojë të xhirojë jashtë vendit. Disa zgjedhin ta bëjnë këtë për vendndodhjen specifike, për shembull, sfonde ekzotike dhe emocionuese. Kush mund ta harrojë ngjitjen e Tom Cruise në Burj Khalifa, Dubai, në Mission: Impossible Ghost Protocol?

Çfarë mund të nënkuptojë kjo për filmin e ardhshëm të James Bond, një ekskluzivitet që tani është në pronësi të gjigantit amerikan Amazon, por i bazuar në një personazh ikonik britanik që punon për MI6, me bazë në Londër Dhe nuk janë vetëm vendet e tjera që ofrojnë stimuj edhe shtete të tjera të SHBA-së po e joshin prodhimin e filmave larg Hollywood-it.

Xhorxhia, Illinois dhe Kentucky janë ndër shumë shtete të tjera të SHBA-së me të cilat Kalifornia po konkurron tani. Gavin Newsom, guvernatori i Kalifornisë, të cilin Trump e përshkroi si “jashtëzakonisht të paaftë” kur foli për tarifat e filmave të hënën, aktualisht po shtyn përpara planin e tij për të dyfishuar stimujt tatimorë të shtetit për filmat dhe televizionin në 750 milionë dollarë në vit.

Ndërsa Newsom nuk ka bërë ende asnjë koment mbi propozimin e Trump, këshilltari i tij i lartë i komunikimit i tha Deadline : “Ne besojmë se ai nuk ka autoritet për të vendosur tarifa sipas Aktit Ndërkombëtar të Fuqive të Emergjencës Ekonomike, pasi tarifat nuk janë të listuara si një mjet juridik sipas atij ligji.”

Si do të funksiononin në të vërtetë tarifa të tilla?

Ka më shumë pyetje sesa përgjigje në këtë fazë. Organizata Botërore e Tregtisë (OBT) ka një moratorium mbi tarifat për mallrat dixhitale deri në vitin 2026. Me sa duket, filmat llogariten si mallra dixhitale. Dhe në çfarë do t’i bazonin tarifat? Të ardhurat nga biletaria apo kostot e prodhimit?

A përfshihet përmbajtja e transmetimit? Kjo do të kishte një ndikim të madh në kompanitë amerikane si Netflix. Po post-prodhimi, pra montazhi? Tim Richards, CEO dhe themelues i Vue Entertainment, i tha programit Today të BBC Radio 4: “Një pjesë e madhe e kësaj është ajo që përbën filmin amerikan a është nga vijnë paratë, skenari, regjisori, talenti, vendi ku është xhiruar?”

Dhe si e klasifikon një film të huaj kur kaq shumë prej tyre janë bashkëprodhime dhe shpesh xhirohen në vende të shumta? Trump dukej sikur po fliste për filma dhe jo për televizion, por në këtë fazë nuk është 100% e qartë. A do të zbatohen tarifat për filmat e bërë për transmetim apo vetëm për shfaqje në kinema? Do të duhet të presim për më shumë detaje. Dhe sigurisht, Trump mund t’i tërheqë propozimet siç ka bërë me disa tarifa të tjera.

Çfarë mund të nënkuptojë për vendet e tjera?

Natyrisht, vendosja e një tarife 100% për filmat e huaj do të thotë një rritje e madhe e kostos për ato kompani prodhimi që duan të shesin në tregun amerikan. Duke komentuar njoftimin e Trump, kryetarja e Komitetit të Kulturës, Medias dhe Sportit të qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar, Dame Caroline Dinenage, deputete tha se muajin e kaluar, Komiteti i Kulturës, Medias dhe Sportit paralajmëroi kundër vetëkënaqësisë për statusin tonë si Hollyëoodi i Evropës.

Vështirësimi i realizimit të filmave në Mbretërinë e Bashkuar nuk është në interes të bizneseve amerikane. Investimet e tyre në objekte dhe talente në Mbretërinë e Bashkuar, bazuar në pronësi të intelektuale në pronësi të SHBA-së, po tregojnë kthime fantastike në të dyja anët e Atlantikut. Ministrat duhet ta prioritizojnë urgjentisht këtë si pjesë të negociatave tregtare që janë duke u zhvilluar aktualisht,” tha ajo. 

Kryetarja e sindikatës së medias dhe argëtimit Bectu në Mbretërinë e Bashkuar, Philippa Childs, tha në një deklaratë: “Këto tarifa, që vijnë pas Covid-it dhe ngadalësimit të fundit, mund t’i japin një goditje shkatërruese një industrie që sapo po rimëkëmbet dhe do të jenë lajme vërtet shqetësuese për dhjetëra mijëra profesionistë të pavarur të kualifikuar që bëjnë filma në Mbretërinë e Bashkuar.”

Kirsty Bell, drejtore ekzekutive e kompanisë së prodhimit Goldfinch, vuri në pikëpyetje se si do të funksiononin tarifat, duke theksuar se filma të suksesshëm si Barbie, i cili u shpërnda nga studioja amerikane e filmave Ëarner Bros Pictures, në fakt u xhirua praktikisht tërësisht në Mbretërinë e Bashkuar.

“Nëse ato filma amerikanë nuk prodhohen pjesërisht ose nuk prodhohen në Mbretërinë e Bashkuar, profesionistët e pavarur do të mbeten pa punë. Po ju them tani, ata me të vërtetë do të mbeten pa punë”, tha ajo për PA.

Qeveritë e Australisë dhe Zelandës së Re kanë folur gjithashtu në mbështetje të industrive të filmit të vendeve të tyre.

“Askush nuk duhet të ketë dyshime se ne do të mbrojmë pa mëdyshje të drejtat e industrisë australiane të ekranit”, tha ministri i Punëve të Brendshme i Australisë, Tony Burke.

Kryeministri i Zelandës së Re, Christopher Luxon, tha në një konferencë për shtyp se qeveria e tij po priste detaje të mëtejshme mbi tarifat e propozuara.

“Por ne padyshim do të jemi një avokat i madh, një kampion i madh i atij sektori dhe asaj industrie”, shtoi ai.

Dhe me Festivalin e Filmit në Kanë që është shumë afër, pasiguria qëndron në ajër, me shumë producentë filmash amerikanë që kërkojnë të shesin të drejtat e shpërndarjes së huaj.

A mund të funksionojnë tarifa të tilla?

Tarifat mund t’i nxisin kompanitë amerikane të filmave që të bëjnë më shumë filma në tokën e tyre, por rreziku është që nëse është më e kushtueshme sesa ta bësh këtë jashtë vendit, disa filma thjesht nuk do të realizohen. Më shumë stimuj ose zbritje mund të ndihmojnë në kompensimin e kësaj, por në këtë fazë nuk e dimë nëse kjo është duke u diskutuar në shkallë kombëtare.

Kritiku i filmit i NPR Radio, Eric Deggans, paralajmëroi se tarifat, nëse do të futen, mund ta dëmtojnë më tej industrinë. Vende të tjera mund të reagojnë duke vendosur tarifa për filmat amerikanë, i tha ai BBC-së, duke e bërë “më të vështirë për këto filma të nxjerrin fitime jashtë vendit”.

“Kjo mund të krijojë një situatë ku tarifat në Amerikë po shkaktojnë më shumë dëm sesa dobi”, shtoi ai./BBC/

shba donald trump hollywood

Sondazh

Poll

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria