LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Si do ta marrë Donald Trump Grenlandën?

Nga Kanali i Panamasë, kontrolli i të cilit SHBA-ja ka kërcënuar të rimarrë për të parandaluar depërtimin e mëtejshëm kinez në kontinentin amerikan, në Kanada, të cilës ai zyrtarisht po i kërkon të bëhet shteti i 51-të i SHBA-së, Trump duket i papenguar nga parimet tradicionale që qeverisin vendet aleate.

31 Mars 2025, 14:56 Nga E. D
Analiza: Si do ta marrë Donald Trump Grenlandën?
Donald Trump

SHBA- Presidenti amrikan Donald Trump ka shkaktuar trazira në marrëdhëniet ndërkombëtare, pikërisht një ditë pas marrjes së presidencës amerikane. Tarifat jashtëzakonisht të larta që ai përdor si një armë tregtare për të detyruar shtetet e tjera t'i binden diktateve të saj janë vetëm një pjesë e vogël e politikës së tij të jashtme ekspansioniste.

Nga Kanali i Panamasë, kontrolli i të cilit SHBA-ja ka kërcënuar të rimarrë për të parandaluar depërtimin e mëtejshëm kinez në kontinentin amerikan, në Kanada, të cilës ai zyrtarisht po i kërkon të bëhet shteti i 51-të i SHBA-së, Trump duket i papenguar nga parimet tradicionale që qeverisin vendet aleate. Kështu, ai e ka bërë të qartë se Grenlanda duhet me çdo kusht të bëhet territor amerikan, duke krijuar tensione të reja me Danimarkën dhe Bashkimin Evropian.

Veç kësaj, vizita e zëvendëspresidentit J.D.Vance dhe vizita e gruas së tij në ishull, e cila nxiti menjëherë reagime politike, e intensifikon edhe më shumë tensionin, pasi duke folur me ushtarët në bazën amerikane, ai shprehu besimin se Grenlanda do të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara. 

Por si do të ishte ishulli më i madh në planet nëse do të bëhej një shtet amerikan?

Rëndësia strategjike e Grenlandës për SHBA-në daton që nga Lufta e Dytë Botërore, kur SHBA fitoi një prani ushtarake në ishull me krijimin e bazës Thule (tani Baza Hapësinore Pituffik). Kjo nuk është hera e parë që një administratë amerikane shqyrton idenë e blerjes së Grenlandës Qysh në vitin 1867, administrata e Andrew Johnson kishte menduar të blinte Grenlandën, pas Marrëveshjes së Alaskës. Përpjekja më serioze erdhi në vitin 1946, kur Presidenti Harry Truman propozoi blerjen e ishullit për 100 milionë dollarë në ar një propozim që Kopenhagen e refuzoi. Megjithatë, ekspertët theksojnë se kushtet e së drejtës ndërkombëtare kanë ndryshuar.

"Ofertat e mëparshme u bënë në një kontekst tjetër ligjor, kur marrëveshjet koloniale shpërfillnin vetë popullsinë e rajoneve," vëren Profesorja e së Drejtës së Rajoneve Polare Rachel Lorna Johnston.

Nga ana tjetër, analistë ligjorë dhe ekspertë të sigurisë, si William Banks dhe Romain Chuffart, i karakterizojnë skenarët e integrimit si shumë të pamundur, duke theksuar se çdo lëvizje e tillë do të duhej të rezultojë nga vullneti demokratik i grenlandezëve dhe negociatat me Danimarkën. Sipas ekspertëve, mundësia që Grenlanda të bëhet pjesë e SHBA-së nuk është thjesht e pamundur është pothuajse e pamundur sipas ligjit ndërkombëtar dhe kushtetutës daneze.

Profesori William C. Banks nga Universiteti i Sirakuzës në SHBA e përshkroi idenë si një ëndërr. Grenlanda do të duhet të aplikojë për tu bërë një shtet në SHBA, gjë që konsiderohet shumë e pamundur. Romain Chuffart, president i Institutit Arktik, vuri në dukje se çdo vendim për të ndryshuar sovranitetin ose statusin varet vetëm nga proceset demokratike brenda Grenlandës dhe Danimarkës.

Një sondazh i kompanisë Verian në emër të gazetave Berlingske dhe Sermitsiaq tregoi se 85% e grenlandezëve refuzojnë idenë e aneksimit në SHBA. Edhe pse shumica e banorëve mbështesin pavarësinë nga Danimarka, nuk ka asnjë tregues të dëshirës për t'u bashkuar me Shtetet e Bashkuara. Profesor Ulrik Pram Gad i Institutit Danez për Studime Ndërkombëtare tha se në thelb të gjitha forcat politike në Grenlandë, si dhe shoqëria civile, e kundërshtojnë plotësisht mundësinë e bashkimit me Shtetet e Bashkuara.

Edhe pse mesazhet e Trump janë fokusuar kryesisht në marrjen e Grenlandës, ai nuk e ka përjashtuar përdorimin e veprimeve ushtarake. Analisti Barry Scott Zellen tha se një okupim ushtarak i Grenlandës do të ishte i shpejtë dhe kryesisht pa gjak.  Por të tjerët ishin më pak të bindur, me Ulrik Pram Gad që e quajti idenë e një kontrolli ushtarak qesharak. Ai tha për Newsweek se Grenlanda nuk është një rajon që i jepet pushtimit ushtarak. 

"është një bllok i madh akulli i rrethuar nga një brez shkëmbor toke i mbushur me male të mprehta dhe gryka të thella, të mbushura me akull. Nuk ka dy vendbanime të lidhura me një rrugë, pasi të zbarkojnë, pushtuesit nuk do të shkojnë askund. Një grusht marinsash amerikanë do të marrin përsipër detyrat e policisë në çdo fshat me 20-200 banorë? Barkat me armë amerikane për të parandaluar anijet me kontejnerë që të sjellin mallra konsumi nga Danimarka? Një agjent i CIA-s që detyron kryeministrin të nënshkruajë një deklaratë besnikërie ndaj Presidentit Trump me armë?" tha Gand.

Ndikimet globale

Mundësia e një përpjekjeje amerikane për integrim po shkakton tashmë trazira gjeopolitike. Ish-zëvendës sekretari amerikan i Mbrojtjes për Evropën, Jim Townsend, paralajmëroi se një skenar i tillë do të ishte katastrofik për NATO-n: "Do të shkaktonte një krizë të madhe në marrëdhëniet SHBA-Europiane dhe do të ishte një dhuratë për Rusinë dhe Kinën".

Vladimir Putin, duke folur në një forum në Arktik, tha se retorika e Trump nuk është thjesht fantazi, duke theksuar se Rusia po monitoron situatën dhe po forcon praninë e saj ushtarake në rajon./Newsweek /

donald trump shba groenlande

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj