LIVE UPDATES
Bota

Dayli Mail: Si mund ta kuptojnë prindërit nëse fëmija i tyre është viktimë e bullizmit në internet?

Një raport i fundit paralajmëroi se tani është një formë dominuese e dhunës së bashkëmoshatarëve mes të rinjve dhe mund të lërë plagë të thella emocionale.

20 Prill 2025, 12:27 Nga E. D
Dayli Mail: Si mund ta kuptojnë prindërit nëse fëmija i tyre
foto ilustruese

SHBA- Në ditët e sotme, ngacmimi kibernetik është një problem i madh. Praktika përfshin dërgimin, postimin ose ndarjen e përmbajtjes negative, të dëmshme, të rreme ose të keqe për dikë tjetër. Ky është një koncept kyç në serialin Adolescence, i cili pasoi historinë e një djali 13-vjeçar të akuzuar për vrasjen e një bashkëmoshatareje femër.

Një raport i fundit paralajmëroi se tani është një formë dominuese e dhunës së bashkëmoshatarëve mes të rinjve dhe mund të lërë plagë të thella emocionale. Por si mund ta kuptojnë prindërit nëse fëmija i tyre është viktimë e bullizmit në internet?

Sipas ekspertit të edukimit dhe sjelljes së fëmijëve, David Smith, tha se ekziston një mënyrë delikate që prindërit mund të mbajnë nën kontrroll situatën e fëmijëve të tyre.

Dhe kjo nuk përfshin pushtimin e privatësisë së fëmijës duke lëvizur nëpër bisedat e tyre private. Smith, CEO i Shkollës së Lartë të Silicon Valley një institucion online që ofron mësim të mbështetur nga AI po u kërkon prindërve t'i kushtojnë vëmendje një veçorie të anashkaluar, sugjerimet e tastierës së fëmijës së tyre.

Duke kontrolluar sugjerimet parashikuese të tekstit ose historikun e tastierës në pajisjen e një fëmije, prindërit mund të marrin një paraqitje të shkurtër të bisedave të tyre të fundit pa pasur nevojë të hapin asnjë mesazh.

Ky është një tregues dhe që nuk kërkon aftësi teknike apo përgjimje. Shumica e telefonave inteligjentë dhe tabletëve tani vijnë me tekst parashikues dhe mjete korrigjimi automatik që mundësohen nga fjalët që përdorim më së shumti.

Me kalimin e kohës, tastiera juaj 'mëson' frazat tuaja të zakonshme dhe i sugjeron ato automatikisht ndërsa shkruani. Nëse një fëmijë shkruan shpesh ose u përgjigjet mesazheve të ngarkuara emocionalisht, ato fjalë, qofshin të mira apo mizore, mund të fillojnë të shfaqen në plotësimin e tyre automatik.

Smith këshillon prindërit që kur kanë në dorë telefonin e fëmijës së tyre të shohin se çfarë teksti parashikues del kur fillojnë të shtypin. Për shembull, mund të jetë shkak për shqetësim nëse fjala parashikuese 'më fal' shfaqet kur shtypet shkronja 's', ose nëse fjala 'humbëse' shfaqet në panelin e tekstit parashikues kur shtypet shkronja 'l'.

"Prindërit nuk janë gjithmonë të sigurt se si të fillojnë një bisedë për sigurinë në internet pa u dukur ndërhyrës. Kjo teknikë u lejon atyre të vëzhgojnë në mënyrë pasive tendencat emocionale pa lexuar mesazhe private. Ai ofron një mënyrë për të vënë re flamujt e kuq herët pa kaluar kufijtë personalë," tha zoti Smith.

Ky lloj kontrolli delikat mund të jetë veçanërisht i dobishëm gjatë adoleshencës, kur fëmijët kanë më pak gjasa të zbulojnë përvoja shqetësuese si ngacmimi në internet. Disa fjalë kyçe që mund të tregojnë ekspozim të përsëritur ndaj ndërveprimeve të dëmshme ose shqetësuese në internet përfshijnë 'humbës', 'të urrej', 'ndalo', 'ik'. 'më fal' ose 'më lër të qetë'.

Ndërsa asnjë fjalë e vetme nuk është provë e ngacmimit, modelet e përsëritura mund të justifikojnë një bisedë të butë. Ai tha se ka tre mënyra se si prindërit mund të hapin një dialog pa e vënë fëmijën e tyre në mbrojtje.

Kjo përfshin drejtimin me kuriozitet, jo me akuza për shembull të pyesësh: 'Hej, vura re disa fjalë që shfaqen në tekstin tënd parashikues  a je mirë?'

Ai gjithashtu sugjeron të bëni pyetje të hapura si 'A ju shqetëson ndonjë gjë në internet kohët e fundit' dhe për të siguruar fëmijët se nuk do të kenë vështirësi për të qenë të sinqertë. 

Të dhënat nga Qendra Kërkimore për Ngacmimin Kibernetik zbulojnë se rreth 30 për qind e adoleshentëve kanë përjetuar bullizëm kibernetik gjatë jetës së tyre, me 13 për qind që thonë se ka ndodhur vetëm në 30 ditët e fundit. Ndoshta më alarmante, rreth 15 për qind pranojnë se kanë ngacmuar dikë tjetër në internet.

Zakonet e vogla dixhitale mund të hapin biseda të mëdha”, tha zoti Smith.

Adoleshentët që i shohin prindërit e tyre si të dashur dhe mbështetës kanë më pak gjasa të jenë ngacmues kibernetikë. 

"Diçka aq e thjeshtë sa kontrollimi i sugjerimeve të tastierës së fëmijës suaj mund të duket i parëndësishëm, por mund të zbulojë modele që ia vlen t'u kushtohet vëmendje. Është një mënyrë për të mbështetur qetësisht mirëqenien e fëmijës suaj, veçanërisht nëse ai nuk është ende gati të hapet.

Sa më herët të dallojmë shenjat e stresit emocional ose bullizmit, aq më e lehtë është të ndërhyjmë përpara se të bëhet dëmi. Ajo që ka më shumë rëndësi është se fëmija juaj e di që ju jeni aty jo për të gjykuar, por për të dëgjuar. Krijimi i asaj hapësire për dialog, edhe me hapa të vegjël si ky, mund të bëjë një ndryshim të madh," tha Smith./ Dayli Mail/

ngacmimi kibernetik

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj