LIVE UPDATES
Bota

Dënoi nazistët për krime lufte, ndërron jetë në moshën 103-vjeçare prokurori i fundit i gjyqeve të Nurembergut

Ferencz lindi në Transilvani - pjesë e Rumanisë - në vitin 1920, por familja e tij emigroi në SHBA kur ai ishte i ri për t'i shpëtuar antisemitizmit, duke u vendosur më vonë në Nju Jork.

9 Prill 2023, 11:26 Nga a.l
Dënoi nazistët për krime lufte, ndërron jetë në
Benjamin Ferencz

Prokurori i fundit i mbijetuar nga gjyqet e Nurembergut të pas Luftës së Dytë Botërore ka ndërruar jetë në moshën 103-vjeçare. Ben Ferencz ishte vetëm 27 vjeç kur siguroi dënimet e 22 oficerëve nazistë për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Më vonë ai mbrojti krijimin e një gjykate ndërkombëtare për të ndjekur penalisht krimet e luftës, një qëllim i realizuar në vitin 2002. Ferencz vdiq i qetë në gjumë të premten në mbrëmje në Boynton Beach, Florida. Duke konfirmuar vdekjen e tij, Muzeu i Holokaustit i SHBA tha se bota kishte humbur një lider në kërkimin e drejtësisë për viktimat e gjenocidit.

Ferencz lindi në Transilvani - pjesë e Rumanisë - në vitin 1920, por familja e tij emigroi në SHBA kur ai ishte i ri për t'i shpëtuar antisemitizmit, duke u vendosur më vonë në Nju Jork.

Pas diplomimit në Shkollën Juridike të Harvardit në 1943, ai u regjistrua në Ushtrinë Amerikane dhe mori pjesë në zbarkimet e aleatëve në Normandi dhe në Betejën e Bulge. Ai u ngrit në gradën e Rreshterit dhe përfundimisht iu bashkua një ekipi të ngarkuar me hetimin dhe mbledhjen e provave të krimeve të luftës naziste.

Ekipi ishte i vendosur me ushtrinë në Gjermani dhe do të hynte në kampet e përqendrimit ndërsa ata çliroheshin, duke mbajtur shënime për kushtet në secilin dhe duke intervistuar të mbijetuarit. Ai e përshkroi Buchenwald, një nga kampet më të mëdha brenda Gjermanisë, si një shtëpi me tmerre të papërshkrueshme.

“Nuk ka dyshim se jam traumatizuar në mënyrë të pashlyeshme nga përvojat e mia si hetues i krimeve të luftës në qendrat e shfarosjes naziste. Unë ende përpiqem të mos flas apo të mendoj për detajet”, ka shkruar ai. 

Duke kujtuar Nuremberg 75 vjet më vonë

Pas luftës, ai u kthye në Nju Jork për të praktikuar ligjin, por pak më vonë u rekrutua për të ndihmuar në ndjekjen penale të nazistëve në gjyqet e Nurembergut, pavarësisht se nuk kishte përvojë paraprake në gjyq.

Ai u emërua kryeprokuror në gjyqin e anëtarëve të Einsatzgruppen, skuadrat e lëvizshme të vdekjes SS që vepronin në Evropën Lindore të pushtuar nga nazistët dhe vlerësohet se kanë vrarë më shumë se një milion njerëz, shkruan CNN. 

Nga 22 burrat në gjyq, të gjithë u dënuan, 13 prej tyre morën dënime me vdekje dhe katër u ekzekutuan përfundimisht.
Pas përfundimit të gjyqeve, Ferencz - i cili fliste rrjedhshëm gjashtë gjuhë, duke përfshirë gjermanishten - mbeti në Gjermaninë Perëndimore dhe ndihmoi grupet hebreje të merrnin një zgjidhje për dëmshpërblimet nga qeveria e re.

Në vitet e tij të mëvonshme, ai u bë profesor i së drejtës ndërkombëtare dhe bëri fushatë për një gjykatë ndërkombëtare që mund të ndiqte penalisht liderët e qeverive që u zbuluan se kishin kryer krime lufte, duke shkruar disa libra mbi këtë temë.
Në vitin 2002, Gjykata Ndërkombëtare Penale u krijua në Hagë, Holandë, megjithëse efektiviteti i saj është kufizuar nga refuzimi i disa vendeve të mëdha, përfshirë SHBA-në, për të marrë pjesë. Ferencz la pas një djalë dhe tre vajza. Gruaja e tij - e dashura e fëmijërisë Gertrude Fried - vdiq në vitin 2019.

benjamin ferencz

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera