LIVE UPDATES
Bota

"Dezinformimi keqdashës sfidë për shoqërinë"/ Analiza: Ligjet për krimet kibernetike rrezikojnë “kriminalizimin gradual” të gazetarëve!

Gazetarët dhe shoqëria civile protestuan kundër këtyre amendamenteve, duke thënë se akuzat do t’u mundësojnë autoriteteve të përndjekin penalisht ata të cilët nuk mendojnë njejtë si qeveria.

27 Shkurt 2025, 20:40 Nga B.Z
"Dezinformimi keqdashës sfidë për shoqërinë"/
Foto ilustruese

UASHINGTON – Ndërkohë që shtohet numri i shteteve që miratojnë ligje për krimet kibernetike, analistët paralajmërojnë se përpjekjet për t’u përballur me shqetësimet e vërteta ka gjasa t’u mundësojnë autoriteteve të vendosin në shënjestër kritikët e tyre.

Analistët paralajmërojnë se amendamentet e miratuara së fundmi në Pakistan dhe Mianmar mund të përkeqësojnë shtypjen e lirisë së shprehjes në këto vende.

Disa veçojnë rastin e Nigerisë si provë. Që kur u miratua ligji për krimet kibernetike në vitin 2015, organizatat për të drejtat e njeriut kanë dokumentuar 29 raste padish ndaj gazetarëve.

“Po shohim kriminalizim gradual të gazetarëve nëpër botë dhe kjo prirje paraqet një kërcënim të madh për lirinë e shtypit”, thotë Jonathan Rozen, hulumtues pranë Komitetit për Mbrojtjen e Gazetarëve (CPJ).

Në Pakistan, qeveria në muajin janar ndryshoi Ligjin për Parandalimin e Krimeve Elektronike, të miratuar në vitin 2016. Autoritetet thanë se ndryshimet sznojny të godasin krimet kibernetike, ngacmimet përmes internetit dhe shpërndarjen e përmbajtjeve me gjuhë urrejtjeje që mund të nxisë dhunë.

Ministri për Informim i Pakistanit, Attaullah Tarar, tha se ligji duhej “për të rregulluar (me ligj) rrjetet sociale”.

“Shtetet në mbarë botën kanë disa kode apo standarde në bazë të të cilave funksionojnë rrjetet sociale, por vendi ynë nuk ka asnjërën”, u tha ai gazetarëve muajin e kaluar.

Gazetarët dhe shoqëria civile protestuan kundër këtyre amendamenteve, duke thënë se akuzat do t’u mundësojnë autoriteteve të përndjekin penalisht ata të cilët nuk mendojnë njejtë si qeveria.

Analistët sjellin si shembull terma të tillë, të përgjithshëm në ligj, si përmbajtje “e jashtëligjshme”, apo “persona”, kjo e fundit që nënkupton tani institucione shtetërore dhe korporata.

Një amendament tjetër i propozuar është krijimi i Autoritetit për Mbrojtjen e të Drejtave Digjitale, që mund të heqë përmbajtjen nga platformat e rrjeteve sociale.

Kritikët dhe grupet për të drejtat e mediave shprehin shqetësimin se kjo masë i hap rrugën kufizimeve të shtuara ndaj gazetarëve dhe përdoruesve të rrjeteve sociale dhe veprimeve ligjore ndaj tyre, duke kufizuar zërat kritikë dhe duke i mundësuar udhëheqjes së fuqishme ushtarake të vendit që të vërë në shënjestër njerëz të zakonshëm.

Organizatat për të drejtat e mediave kanë dokumentuar mbi 200 raste të gazetarëve nën hetim që nga miratimi i ligjit për Parandalimin e Krimeve Elektronike, i njohur si PECA.

Joshua Kurlantzick, analist i Këshillit për Marrëdhënie me Jashtë, tha se ndryshimet në ligjin e Pakistanit për krimet kibernetike do ta “përkeqësonin edhe më shumë atmosferën e shtypjes që tashmë ekziston në internet”.

Sipas tij, ushtria e Pakistanit ka “ashpërsuar goditjen” ndaj kritikëve gjatë vitit të fundit.

“Kanë bërë çmos që të vendosin në shënjestër individë, aktivistë të të drejtave të njeriut, gazetarë, si dhe t’i përdorin ligjet për të përndjekur persona dhe shpesh për t’i çuar ata në burg”, tha ai.

Ministria pakistaneze e Informimit nuk iu përgjigj kërkesës së Zërit të Amerikës për koment.

Shqetësime të ngjashme janë shprehur edhe në Mianmar, ku junta në muajin korrik miratoi një ligj gjithpërfshirës mbi krimet kibernetike. Ligji vë në shënjestër rrjetet private virtuale, të njohura si VPN, që u mundësojnë përdoruesve të internetit të hapin faqet e bllokuara të internetit, apo ato që janë të cenzuruara.

Junta tha se ligji i ri nevojitej për t’u mbrojtur nga sulmet dhe krimet kibernetike që mund të kërcënojnë stabilitetin e shtetit.

Që kur mori pushtetin përmes grusht shtetit në shkurt të vitit 2021, ushtria e Mianmarit ka pezulluar lejet e transmetimit, ka bllokuar qasjen në faqe të caktuara interneti dhe ka burgosur gazetarët. Ky shtet, ku 35 gazetarë po mbahen në burg, mban vendin e tretë në listën e shteteve me numrin më të madh të gazetarëve të burgosur, sipas të dhënave më të reja të Komitetit për Mbrojtjen e Gazetarëve.

Një ekspert nga grupi Projekti për Internet në Mianmar, që mbron të drejtat digjitale, i tha Zërit të Amerikës se ligji është më i përqëndruar tek shtypja e të drejtave se tek mbrojtja e publikut.

“Të gjitha nenet e ligjit synojnë të shtypin dhe jo të mbrojnë publikun”, deklaroi eksperti, i cili u identifikua vetëm si U Han. “Ne besojmë që junta do ta shfrytëzojë këtë ligj si një armë të përgatitur për këtë qëllim”.

Megjithatë, analisti Kurlantzick beson se ushtria do ta ketë vështirë të kufizojnë hapësirën në internet.

“Ushtria e Mianmarit nuk ka më fuqi që të kufizojë kritikën në internet, meqë 70 për qind e vendit tani kontrollohet nga grupet opozitare”, tha ai. “Qeveria, e cila nuk mund të sigurojë furnizim me energji elektrike, ujë apo të ofrojë shërbime tjera as për qytetet e mëdha, nuk e ka aftësinë që të bllokojë internetin tani”.

Në Nigeri, Ligji për Krime Kibernetike, i miratuar në vitin 2015, është përdorur për padi kundër gazetarëve të cilët hetojnë korrupsionin. Por qeveria ka bërë disa reforma bazuar me rekomandim të shoqërisë civile dhe organizatave që mbrojnë lirinë e shtypit.

Dy pjesë të ligjit për krime kibernetike kanë nxitur shqetësime në veçanti, për shkak të “gjuhës shumë të paqartë” që ka mundësuar arrestimin e gazetarëve për ato që u cilësuan si mesazhe “shpifëse”, sipas zotit Rozen nga Komiteti për Mbrojtjen e Gazetarëve.

Në vitin 2024 u bën disa ndryshime në këtë ligj, për ta bërë gjuhën më të qartë.

“Me ndryshimet e fundit, autoritetet mund t’i arrestojnë gazetarët vetëm nëse ata dërgojnë me vetdije mesazhet të rreme, apo nëse mesazhet bëhen shkas për trazira, apo përbëjnë kërcënim për jetën”, tha zoti Rozen, duke shtuar se disa pjesë të ligjit vazhdojnë të mbesin “shumë të gjëra dhe mund të keqpërdoren”.

Këto pjesë të ligjit, u mundësojnë forcave të rendit të kenë qasje në informacion përmes ofruesit të shërbimit të telefonit ose internetit pa një urdhër të gjykatës.

Policia e Nigerisë e ka shfrytëzuar këtë nen të ligjit për të siguruar qasje në të dhënat e gazetarëve, thotë zoti Rozen, duke theksuar se katër gazetarë aktualisht po përballen me ndjekje penale sipas ligjit për krime kibernetike.

Zoti Rozen pajtohet se “dezinformimi dhe informimi keqdashës përbëjnë sfidë për shoqërinë, por ajo që po shohim”, thotë ai, “është një kriminalizim i gazetarëve me akuza se po shpërndajnë informacion të pavërtetë dhe në shumë raste, ky përdoret si shkas për t’i heshtur apo për t’i shtypur” zërat kritikë.

Me faktin që raportimet dhe shkrimet gjithnjë e më shumë po bëhen në internet, mjetet që disa qeveri po përdorin për të shtypur gazetarët po i përshtaten modernizimit të industrisë, thotë zoti Rozen./VOA

gazetari dezinformim

Sondazh

Poll

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi