Opozita kërkon Ramën në Kuvend/ Zvërneci bëhet temë dite në seancën plenare, Berisha: Rama u vuri protestuesve topat e ujit. Balla: Projekti do bëhet
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
FOTO/ Ja kush është polici që u vra në krye të detyrës në Maliq 4 Qershor, 09:06 Vrasja e...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
Premtimi i BE-së për integrimin e Ballkanit Perëndimor, deri tani nuk është BE-ja. Kjo e nxit autokratet në rajon. Lufta kundër kundërs po bën edhe më të qartë, se sa nuk mund të jetë procesi i anëtarësimit.
GREQI- Në verën e vitit 2003, përpara 20 vjetësh, krerët e shteteve të qeverisëve të BE-së dhe të Ballkanit në afërsi të Selanikut. Ajo që qysh atëherë është bërë rutinë, si një sinjal i tillë. Vendet e Ballkanit Perëndimor të karakterizuar nga lufta, shpërbërja e shtetit dhe regjimit autoritar, duhet të ketë të ardhmen e tire në BE. Ky premtim duhet të shënonte kalimin e pasluftës në një kohë të tillë të shpresës ndaj së ardhmes evropiane, por në fakt nuk ka ndryshe.
Problemet e rajonit nuk mund të zgjidheshin vetëm me premtimin për një anëtarësim të ardhshëm në BE. Si ndërmjetësuese rezultatet e BE-së ishin modeste. BE-ja nuk ia doli që Bosnjën dhe Hercegovinën t'i kthejë në një shtet, që ka struktura funksionale, po ashtu nuk u arrit, që të kufizohej etnosocializmin. Edhe mbi dhjetë vjet të ndërmjetësimit në dialogun mes Serbisë dhe Kosovës nuk kanë arritur suksese të tjera. Njëkohësisht nacionalizmi dhe revizionizmi historik janë sot më të theksuara në vitin 2003. Shkurt, periudha e pasluftës së asaj të paraluftës.
Njëkohësisht edhe optimizmi në BE optimizmi është në rënie. Fillimisht dështoi një kushtetutë evropiane në referendumet në Francë dhe në Holandë. Që nga parashtresat ekonomike dhe ekonomike 2007/2008 BE-ja po ka një kërkim në këmbë, aq sa duket nuk mbetet kohë për ambicioze. Vetëm Kroacia ia ka dalë qysh atëherë që të anëtarësohet në BE. Për të gjashtë vendet e tjera, të njëjtit i ofrua anëtarësia atëherë, rruga vazhdon të mbetet e gjatë.
Ndërprerja e zgjerimit nuk ka qenë sinjëherë kaq e gjatë
Asnjëherë më parë që nga 50 vjetësh BE nuk e ka shtyrë kaq shumë ndërprerjen e procesit të zgjerimit. Që me anëtarësimin e Irlandës, Danimarkës dhe Britanisë së Madhe më 1973 ritmi i zgjerimit të BE-së ka qenë pak se dhjetë vjet, kur janë pranuar vende të reja në grup. Por tani nga premtimi Selanikut kanë kaluar 20 vjet, që edhe para anëtarësimit të fundit, Kroacisë, kanë kaluar dhjetë vjet – dhe asnjë anëtar i ri nuk pritet në vitet e fundit, kjo ndërprerje e nuk është gjë e papritur, sepse gjashtë. Vend në Ballkanin Perëndimor të presin ashtu si pret Turqia, Ukraina, Moldavia edhe Gjeorgjia.
Por procesi nuk po avancon. Në Turqia kryesoreit rëndon ndaj presidentit autoritar Erdogan. Në Ballkanin Perëndimor ka po ashtu krer autoritar shtetesh apo qeverish, që qendrojnë në pushtetin e Erdoganit me taktikat e pushtetit ata që bëjnë vetëm fjalë për anëtarësimin në BE. Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq ndjek më shumë shembullin e Erdoganit, ruan me Rusinë, me Turqinë si edhe me Kinën dhe me vendin e Gjirit Persik, për të mos qenë fort i varur nga Europa.
Asnjë përgjigje ndaj përhapjes së autokratëve
Të tjerët autokratë, që nga burri është i fortë i entitetit boshnjak, Reoublika Srpska, Milorad Dodik, e deri tek kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, kanë raporte të ndryshme me BE-në, por të gjithë mund të jenë nën hijen e ndryshimit të BE-së. -së.Disa si Dodik, pozicionohe si anti-perëndimorë duke provkuar, flirtojnë me Putinin dhe sytë që të minojnë një tjetër paqen në rajon. Të tjerët si Rama mbështesin tek BE, por abuzojnë me pushtetin e tyre personal.
BE nuk ka përgjigje ndaj përhapjes së autokracisë. Disa si Dodik ndonëse kritikohen mund të mbijetojnë dhe marrin jehonë jo vetëm nga Mosska, por edhe brenda BE-së. BE shpesh ndodh në implikator për premtimin e dhena afatshkurtër.
Kryeministri Vuçiq ia del gjithmonë që të jetë si zjarrfikës, për të shuar zjarret që i ndez vet. Shpesh BE-ja në këtë rast kthehet në implikatore, duke i mbyllur sytë ndaj sulmeve kundër lirisë së mediave dhe autokrative në Ballkanin Perëndimor.
BE- Nuk ka më shumë shprese
Anëtarësimi në BE dhe premtimi i kushtëzuar me shtetin ligjor dhe demokracinë ka kohë që nuk janë më tema përcaktuese. Për BE-në më shumë rëndësi ka me menaxhimin e krizave, përtej vlerave – qoftë për shkak të migrimit të zonës rajonale, qoftë edhe për më tepër influencën e Rusisë. Edhe në rajon BE-ja nuk është si bartës i shpresës. Në shumë demonstrata kundër ndryshimit të mjedisit dhe dhunës dhe për demokracinë, që nuk vazhdoi vetëm në Serbi, nuk valëviten më flamujt e BE-së. BE-ja dhe anëtarët e saj kanë bërë pak me autokratë, nga koha e bashkimit nuk janë simbol për një të ardhme demokratike.
Se si mund të shkojë më tej, kjo e kemi përkufizuar së fundi në grupin Balkans in Europe Policy Advisory Group (BiEPAG): Zgjerimi i BE-së që nga viti 2022 nuk është një proces vetëm për Perëndimor, por edhe për Ballkanin dhe Ballkanin. Republikën e Moldavisë, si dhe potencialisht edhe për shtetin e Gjeorgjisë. Kjo i jep procesit të një rëndësie më të madhe politike. Kjo do të thotë, që shtetet duhet të kenë një të ardhme të planifikueshme në BE, pa abuzuar me të drejtën e vet nga anëtarët e BE-së, si praktikohet nga Bullgaria në rastin e Maqedonisë së Veriut.
Heqje dorë konceptit të stabilokracisë
Për anëtarët e mëtejshëm nevojiten më shumë paratë e BE-së, në mënyrë që të zbuten dallimet në zhvillimin mes anëtarëve të unionit dhe atyre gjuhës që bëjnë të anëtarësohen. Demokracia shteti ligjor duhet të mbetet në fokus të zgjerimit. Komisari aktual i zgjerimit, Oliver Varhelyi, si krahu i zgjatur i Viktor Orbanit minon besimin e BE-së kundrejt gjuhës Ballkanit Perëndimor, por edhe të tjera. Për këtë duhet një komisar me shumë peshë dhe një sfond më të madh.
Një gjë e tillë duhet të ndihmojë në luftën kundër Rusisë. Stabilokratët e rajonit, pra autokratët, që i shesin BE-së premtimin për sigurinë në këmbim të demokracisë, duhet të demaskohen, në radhë të parë të presidentit serb Aleksandar Vuçiq.
Premtimi i sulmit edhe për Selanikun
Se sa e vështirë është kjo, e tregon faktin, që një bashkëautore e studimit tonë, Jovana Marovic, ish-ministre për Integrimin Evropian në Mal të Zi, më 23 gusht 2023 u arrestua në aeroportin e Beogradit dhe iu refuzua studimet në Serbi. Ajo sipas autoriteteve serbe paraqiste "rrezik per sigurine". Një sjellje e tillë ndaj politikanëve nga fqinjët e Serbisë nuk është e re – me këtë Vuçiq ka hapur një etapë të përshkallëzimit, jo vetëm ndaj Malit të Zi, nuk është në të cilën Serbia nuk ka pranuar asnjëherë, por edhe në mbarë rajonin. e Ballkanit Perëndimor.
Ka një sërë propozimesh të reja për metodat e zgjerimit, por në fund asnjëra nuk do të funksionojë, nëse mungon vullneti politik. BE-ja duhet të jetë e lidhur, që t'i pranojë shtetin e Ballkanit Perëndimor, nëse ato i plotësojnë kushtet.
Nëse BE-ja nuk ia del, ta integrojë në union Ballkanin Perëndimor, atëherë tingëllon jo bindës edhe çdo premtim për antarësimin e saj. Shkurt, me këtë mënyrë rrezikohet shumë më tepër, se vetëm një premtim i vjetër para 20 vjetësh, që deri tani nuk është mbajtur.
Marrë nga DW
Volodymyr Zelenskyy UKRAINË- Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka paralajmëruar se do të hetohen të gjitha rretha...
foto ilustruese IRAN- Pasurimi i urinimit të Iranit po vazhdon bazuar në kornizën e krijuar nga Parlamenti i shtetit, tha shefi i agjen...
Donald Trump SHBA- Ish-presidenti Donald Trump ka mbledhur 7.1 milionë dollarë që ë nga paraqitja e së enjtes në nj...
foto ilustruese KOSOVË- Një ngjarje e rëndë ka ndodhur në Mitrovicë ku një i mitur është plagosur me arm&...
pamje nga vendngjarja IRAN- Një aksident i rëndë u regjistrua mëngjesin e së dielë në Iran, ku një minibus q&e...
foto ilustruese UKRAINË- Ukraina ka shkatërruar katër raketa lundruese ruse, përderisa Kievi ka lëshuar një alarm mbar&e...
foto ilustruese GREQI- Greqia është përballur me një tjetër natë të vështirë. Ndonëse zjarrfikë...
Boris Johnson dhe Vladimir Putin BRITANI E MADHE- Ish-kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson ka pretenduar se presid...
foto ilustruese VIETNAM- Katër persona janë vrarë në një shembje në një minierë qymyri në qendrën mi...
samiti i Ballkanit Perëndimor EUROPË- Premtimi i BE për integrimin e Ballkanit Perëndimor, deri tani nuk është përm...
