LIVE UPDATES
Bota

Çfarë dihet për varret masive të zbuluara në Gazë?

Megjithëse nuk përcaktohet me ligj ndërkombëtar, varri masiv është një varr që përmban shumë trupa, dhe vërtetësia e tij mund të jetë e rëndësishme në vërejtjen e krimeve të mundshme të luftës.

26 Prill 2024, 20:06 Nga M.B
Çfarë dihet për varret masive të zbuluara në
Foto ilustruese

GAZA- Zbulimi i varreve masive në dy spitale në Gazë, të cilat përmbajnë qindra trupa njerëzish sipas autoriteteve palestineze, i kanë nxitur shefin e OKB-së për të drejtat e njeriut dhe të tjerët të bëjnë thirrje për nisjen e një hetimi ndërkombëtar. Megjithëse nuk përcaktohet me ligj ndërkombëtar, varri masiv është një varr që përmban shumë trupa, dhe vërtetësia e tij mund të jetë e rëndësishme në vërejtjen e krimeve të mundshme të luftës. Autoritetet palestineze thanë se një varr i zbuluar në spitalin Nasser, ndërtesën kryesore mjekësore në Gazën qendrore, përmban gati 400 trupa. Ai u zbulua pasi trupat izraelite u tërhoqën nga qyteti Han Junis.

Reporterët e agjencisë së lajmeve Reuters i panë të hënën punëtorët e ekipeve të emergjencës duke i nxjerrë nga dheu trupat në spitalin e rrënuar Nasser. Një tjetër zonë varreze u zbulua nga autoritetet palestineze në spitalin Al Shifa në veri të Gazës, i cili ishte sulmuar nga forcat speciale izraelite. Reutersi i ka verifikuar pamjet e gërmimit të varreze në afërsi të këtij spitali prej nëntorit. Zëdhënësja e Kombeve të Bashkuara, Ravina Shamdasani, tha të martën se nevojitet një hetim për ta vërtetuar numrin e trupave, por shtoi se “është e qartë se janë gjetur shumë trupa atje”.

“Disa prej tyre i kishin duart e lidhura, gjë që, natyrisht, lë të kuptohet se ka shkelje të rënda të ligjit ndërkombëtar për të drejtat e njeriut, dhe këto duhet të hetohen më thellësisht”, tha Shamdasani, duke folur në emër të komisionarit të lartë të OKB-së për të drejtat e njeriut, Volker Turk.

Gjykata Ndërkombëtare Penale në Hagë e ka një hetim aktiv për mizoritë e kryera më 7 tetor nga pjesëtarët e Hamasit, grupit të shpallur organizatë terroriste nga SHBA dhe BE, si dhe për përgjigjen e ushtrisë izraelite. Zyra e prokurorit ka juridiksion në territoret palestineze, por nuk ka bërë komente publike për zbulimin e varreve masive. Shembujt e fundit përfshijnë konfliktet në Sudan dhe në Ukrainë. Kievi thotë se më shumë se 1.400 njerëz u vranë në një qytet në Buça gjatë okupimit të tij nga forcat ruse, pas fillimit të pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska, më 24 shkurt 2022. Më shumë se 175 viktima ishin gjetur në varre masive.

Në shënimin e dyvjetorit të ngjarjeve në Buça, prokurori i përgjithshëm i Ukrainës, Andriy Kostin, tha këtë muaj se vrasjet “bartin shenja të gjenocidit”. Në rajonin perëndimor të Sudanit, Darfur, së paku 1.000 trupa ishin varrosur në varrezën Al Ghabat gjatë masakrave disajavëshe në qytetin El Geneina nga prilli deri në qershor 2023. Sipas Konventës së Gjenevës nga viti 1949, të cilën e ka nënshkruar edhe Izraeli, palët në konflikt duhet t’i ndërmarrin të gjitha masat e mundshme për ta parandaluar “përdhosjen e trupit” të të vdekurit.

Ligji i së drejtës ndërkombëtare humanitare (IH) kërkon që i vdekuri të nderohet, si dhe të parandalohet përdhosja e varreve dhe të sigurohet identifikimi dhe varrosja e mirëfilltë e mbetjeve mortore. IHL e parandalon gjithashtu gjymtimin, përdhosjen dhe llojet e tjera të mungesës së respektit për të vdekurin, ndërsa palëve u kërkon të ndërmarrin masa për t’i mbrojtur varret, përfshirë ato që përmbajnë shumë mbetje mortore. Në vitin 2002, në një rast të vrasjes së palestinezëve në kampin e refugjatëve Xhenin në Bregun Perëndimor, Gjykata Supreme e Izraelit nxori aktvendim se Ministria e Mbrojtjes e Izraelit ishte përgjegjëse, në përputhje me ligjin ndërkombëtar, për “lokalizimin, identifikimin, evakuimin dhe varrosjen e trupave” të palestinezëve të vrarë në luftime.

Gjykatësit thanë se trupat nuk duhet të varrosen në varre masive, por duhet t’u dorëzohen autoriteteve palestineze. Sipas Statutit të Romës të Gjykatës Ndërkombëtare Penale, përdhosja apo gjymtimi i trupave të vdekur është krim lufte dhe është shkelje e ndaluar në bazë të dinjitetit personal. Akuzat nga autoritetet palestineze se Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) i kishin varrosur trupat ishin “të pabaza”, tha IDF-ja.

Dëshmitë nga zhvarrosjet prej varreve masive kanë luajtur rol vendimtar në gjyqet e Gjykatën Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë (ICTY), e cila e shpalli gjenocid vrasjen e 8.000 burrave dhe djemve myslimanë nga forcat serbe të Bosnjës më 1995. Në gjyqin e gjeneralit serb të Bosnjës, Radisllav Kërstiq - i cili ishte njeriu i parë që u dënua për akuzat për gjenocid nga ICTY-ja - gjykatësit gjetën prova nga zhvarrosjet të cilat treguan se qindra viktima ishin varrosur me sy të mbyllur dhe me duart të lidhura pas shpinës. Sipas tyre, kjo ishte dëshmi e mjaftueshme për të ardhur në përfundim se ata nuk ishin vrarë në luftime.

“Varret masive përmbajnë dëshmi vendimtare për ta gjetur të vërtetën rreth ngjarjeve që kanë ndodhur”, tha Komisioni Ndërkombëtar për Persona të Zhdukur të mërkurën, në një komunikatë për Gazën.

Ky Komision, i cili ndihmoi në identifikimin e mijëra viktimave të varrosura në varre masive gjatë lugëtarëve në Ballkan në vitet ’90, tha se në rast se janë kryer krime “këto procese e bëjnë më të lehtë të sillen para drejtësisë kryerësit e tyre”.

Nëse rivarrosja apo hapja e varreve masive ka shkaktuar përdhosje të mbetjeve mortore, mund të ngrihen aktakuza nga Gjykata Ndërkombëtare Penale. Raportimet për përpjekjet për mbulimin e krimeve duke futur njerëz në varre masive mund të përdoren në gjykatë si prova për ta mbështetur qëndrimin se kryerësit e dinin se vrasjet ishin të jashtëligjshme. Rastet e konfirmuara të njerëzve të vrarë me duart të lidhura pas shpine mund të përdoren nga gjykatësit për të konkluduar se të vrarët nuk ishin luftëtarë aktivë. Sipas statutit të Gjykatës Ndërkombëtare Penale, vrasja apo plagosja e një luftëtari në paraburgim është krim lufte./ REL

gaza

Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën