LIVE UPDATES
Bota

Financial Times: Serbia mbyll sytë përballë faktit se armatimi i saj rreth 800 mln euro po përfundon në Ukrainë

Serbia nuk është as anëtare e NATO-s dhe as e BE-së, dhe populli i saj prej kohësh ka pasur një lidhje të afërta me Rusinë, ndërkohë që është inatosur me perëndimin pas fushatës së bombardimeve të NATO-s mbi vendin e tyre në vitin 1999.

22 Qershor 2024, 16:11 Nga r.ll
Financial Times: Serbia mbyll sytë përballë faktit se armatimi i
foto ilustruese

BEOGRAD- Serbia ka rritur në mënyrë diskrete shitjet e municioneve drejt perëndimit, të cilat më pas përfundojnë duke forcuar mbrojtjen e Ukrainës. Kjo realizohet edhe pse Serbia është një nga dy vendet e vetme evropiane që nuk i bashkohet sanksioneve perëndimore kundër Rusisë.

Sipas “Financial Times” eksportet e municioneve të Serbisë që kanë shkuar në Ukrainë nëpërmjet palëve të treta shkojnë në rreth 800 milionë euro, një shumë që presidenti Aleksandër Vuçiç tregoi se ishte gjerësisht e saktë, që nga nisja e pushtimit të plotë të Rusisë në Ukrainë në 2022. Ai e paraqiti situatën si një mundësi biznesi, duke këmbëngulur se ai nuk do të mbante asnjë anë në luftë.

“Kjo është një pjesë e ringjalljes sonë ekonomike dhe e rëndësishme për ne. Po, ne e eksportojmë municionin tonë”, tha ai në një intervistë. “Ne nuk mund të eksportojmë në Ukrainë apo në Rusi…por ne kemi pasur shumë kontrata me amerikanë, spanjollë, çekë e të tjerë. Ajo që ata bëjnë me këtë në fund është puna e tyre”.

“Edhe nëse e di [ku përfundon municioni], kjo nuk është puna ime. Detyra ime është të siguroj faktin që ne merremi legalisht me municionet tona, që ne t’i shesim ato…Unë duhet të kujdesem për njerëzit e mi, dhe kaq. Kjo është gjithçka që mund të them. Ne kemi miq në Kiev dhe në Moskë. Këta janë vëllezërit tanë sllavë”.

I pyetur nëse shifra prej 800 milionë euro ishte “e saktë”, ai tha jo gjatë një viti, por “ndoshta pas dy apo tre vjetësh, ashtu diçka”.

Serbia nuk është as anëtare e NATO-s dhe as e BE-së, dhe populli i saj prej kohësh ka pasur një lidhje të afërta me Rusinë, ndërkohë që është inatosur me perëndimin pas fushatës së bombardimeve të NATO-s mbi vendin e tyre në vitin 1999. Beogradi gjithashtu mbështet Moskën që të bllokojë njohjen ndërkombëtare të Kosovës, e cila njihet nga shumica e shteteve perëndimore, por është bllokuar nga anëtarësimi në OKB nga Rusia dhe Kina.

Vuçiç i ka rezistuar presionit perëndimor për të miratuar regjimin e sanksioneve ndaj Rusisë dhe ka lejuar që fluturimet ruse të vazhdojnë, edhe pse ai thotë se është i përkushtuar që vendi i tij të bëhet anëtar i BE-së. Ai gjithashtu ka kërkuar të mbrojë bastet e tij dhe të mbajë një distancë midis tij dhe presidentit rus Vladimir Putin.

“Evropa dhe ShBA-ja kanë punuar me vite për të distancuar Vuçiç nga Putini”, tha një diplomat perëndimor, duke shtuar se një lojtar vendimtar ishte ambasadori i SHBA-së Christopher Hill, i cili mbërriti në Beograd një muaj pas pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës. 

“Të gjithë prisnin që [Hill] të luftonte me Vuçiç, por agjenda e tij e vetme ka qenë distancimi i Beogradit nga Moska”, tha diplomati. “Ai ia ka dalë. Vuçiç nuk e ka takuar, madje as nuk e ka telefonuar Putinin prej vitesh. Dhe sigurisht që është çështja e dërgesave të armëve që përfundojnë në Ukrainë”.

Për perëndimin, kërkimi i mbështetjes për Ukrainën është bërë më i rëndësishëm sesa shtytja e liderit nacionalist të Serbisë për reforma demokratike, thanë analistët.

“Vuçiç e fsheh nën qilim se ka mbështetje, ndonëse jo drejtpërdrejt për Ukrainën”, tha Ivan Vejvoda, një bashkëpunëtor në Institutin për Shkenca Humane në Vjenë. “Ai flet në mënyrë të paqartë. Është e qartë se ai nuk dëshiron ta pranojë këtë – ai dëshiron të mbajë të lumtur të djathtën e tij ekstreme – ndërsa në fakt Serbia i ka [ofruar] ndihmë masive Ukrainës kundër Rusisë”.

Serbia kishte një industri të zhvillimit të armëve gjatë Luftës së Ftohtë, kur ishte pjesë e Jugosllavisë, dhe është një prodhues i kalibrave të municioneve të standardit sovjetik që ende përdoret gjerësisht në forcat e armatosura të Ukrainës. Ajo po i bashkohet gjithashtu një tendence globale për të rritur shitjet e armëve në një kohë kur Rusia ka nisur një ekonomi lufte që ka rritur prodhimin më shpejt se aleatët perëndimorë të Ukrainës.

Vuçiç tha se Serbia ka një mundësi të artë pasi armët e saj ishin më të lira se në perëndim, duke shtuar se shkalla e eksportit të përgjithshëm të municioneve të Serbisë mund të rritet.

“Rusët bënë një punë të madhe për rinovimin dhe ringjalljen e prodhimit të tyre të armatimit. Ata e bëjnë atë me shpejtësi, por kur duhet të fitosh ekonomikisht, atëherë nuk është e lehtë”, tha ai.

“Në Shtetet e Bashkuara dhe Gjermani, nuk mund të thuash tani se do të prodhosh një tank tjetër pa fituar para… Dhe ne jemi mirë sepse njerëzit tani e shohin [që jemi më të lirë]”.

Pjesëmarrja e Serbisë në fluksin e municioneve në Ukrainë është mjaft e fshehur sa të dhënat zyrtare nuk e pasqyrojnë atë, sipas diplomatëve dhe analistëve. Instituti i Kielit për Ekonominë Botërore, i cili monitoron mbështetjen për Ukrainën, nuk ka gjurmuar drejtpërdrejt aktivitetet serbe dhe nuk ka hasur në prova sistematike të kontributeve serbe, tha Christoph Trebesch, i cili kryeson nismën.

serbia lufta ne ukraine

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje