LIVE UPDATES
Bota

FOTO/ E ngjashme me bërthamën e Tokës, shkencëtarët: Hëna ka një shtresë të jashtme të lëngshme dhe një bërthamë të brendshme të ngurtë me densitetin e hekurit!

Bërthama e brendshme ka gjithashtu një densitet prej rreth 7822 kilogramë për metër kub, që është shumë afër densitetit të hekurit.

2 Dhjetor 2024, 12:24 Nga N.F
FOTO/ E ngjashme me bërthamën e Tokës, shkencëtarët:
Foto ilustruese

SHBA- Debati nëse bërthama e brendshme e Hënës është e ngurtë apo e shkrirë ka përfunduar pas një studim që argumenton se bërthama në të vërtetë është një sferë e fortë me një densitet të ngjashëm me atë të hekurit. Hetimi i përbërjes së brendshme të trupave qiellorë realizohet në mënyrë më efektive përmes të dhënave sizmike. Mënyra se si valët e zërit të prodhuara nga tërmetet lëvizin dhe reflektojnë materialin brenda një planeti ose hëne, mund t'i ndihmojë shkencëtarët të krijojnë një hartë të detajuar të brendësisë së tij.


Për Hënën, ka të dhëna sizmike të mbledhura nga misioni Apollo, por rezolucioni është shumë i ulët për të përcaktuar me saktësi gjendjen e bërthamës së brendshme, raporton Science Alert. Ajo që duhet është se ekziston një bërthamë e jashtme e lëngshme megjithëse ajo që përmban bërthama mbetet për debat. Ndërsa modelet e një bërthame të brendshme të ngurtë dhe një lëngu funksionojnë po aq mirë me të dhënat e Apollo, shkruan CNN.

Astronomi Arthur Briaud i Qendrës Kombëtare të Kërkimeve Shkencore të Francës dhe kolegët e tij, për studimin e botuar në revistën Nature, mblodhën të dhëna nga misionet hapësinore dhe eksperimentet me rreze lazer për të përpiluar një profil të veçorive të ndryshme hënore si shkalla e deformimit të Hënës nga gravitacioni, ndërveprimi me Tokën, ndryshimi i distancës së saj nga Toka dhe dendësia e saj. Më pas ata kryen simulime me lloje të ndryshme bërthamash për të gjetur se cilat përshtaten më mirë me të dhënat e vëzhgimit.

FOTO/ E ngjashme me bërthamën e Tokës, shkencëtarët:
Shtresat e hënës

Shkencëtarët kanë zbuluar se bërthama e Hënës është shumë e ngjashme me atë të Tokës me një shtresë të jashtme të lëngshme dhe një bërthamë të brendshme të ngurtë. Sipas modelimit të tyre, bërthama e jashtme ka një rreze prej rreth 362 kilometra dhe bërthama e brendshme ka një rreze prej rreth 258 kilometra rreth 15% e rrezes totale të Hënës. Bërthama e brendshme ka gjithashtu një densitet prej rreth 7822 kilogramë për metër kub, që është shumë afër densitetit të hekurit.

Në vitin 2011, një ekip i udhëhequr nga shkencëtari planetar i NASA-s Marshall Renee ëeber kishte arritur një rezultat të ngjashëm duke përdorur teknikat sizmologjike të disponueshme në atë kohë në të dhënat e Apollo. Ata gjetën prova të një bërthame të brendshme të fortë me një rreze prej rreth 240 kilometrash dhe një densitet prej rreth 8,000 kilogramë për metër kub.

Studimi i ri nga Briaud dhe ekipi i tij konfirmon gjetjet e mëparshme dhe avancon teorinë se bërthama hënore është e ngjashme me atë të Tokës. Dhe kjo ka disa implikime interesante për evolucionin e Hënës. Ne e dimë se menjëherë pas formimit të saj, Hëna kishte një fushë magnetike të fortë, e cila filloi të bjerë rreth 3.2 miliardë vjet më parë. Një fushë e tillë magnetike krijohet nga lëvizja dhe ndërrimi në bërthamë, kështu që ajo nga e cila përbëhet bërthama hënore ka një lidhje të thellë me mënyrën se si dhe pse fusha magnetike u zhduk.

hena toka berthama e henes

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera