10 Qershor 2026, 14:41
Nga E. D

BRUKSEL- Një grup shtetesh anëtare të Bashkimit Evropian (BE) kanë propozuar që anëtarët e ardhshëm të bllokut, gjatë një periudhe kalimtare pas pranimit në bllok, të kenë të drejta të kufizuara. Në mesin e kufizimeve kyç është propozimi që anëtarët e rinj të kenë të drejtë të kufizuar vote.
“BE-ja duhet të zhvillojë një diskutim të detajuar mbi mundësinë e kufizimeve të përkohshme, kalimtare të së drejtës së votës për shtetet e reja anëtare, veçanërisht në fushat e acquis-së së BE-së ku kërkohet unanimitet [për shembull zgjerimi, politika e përbashkët e jashtme dhe e sigurisë, korniza shumëvjeçare financiare], duke marrë parasysh ndjeshmërinë juridike dhe politike”, thuhet në të ashtuquajturin non-paper të nënshkruar nga Gjermania, Franca dhe shtetet e Beneluksit (Holanda, Belgjika dhe Luksemburgu).
Radio Evropa e Lirë ka pasur qasje në këtë dokument jozyrtar. REL i është drejtuar Qeverisë në detyrë të Kosovës për të marrë një qëndrim për këtë propozim dhe është në pritje të përgjigjes.
Non-paper është dokument joformal që përdoret në qarqet diplomatike evropiane për paraqitjen e ideve të reja, testimin e qëndrimeve ose propozimin e zgjidhjeve, pa e detyruar palën që e paraqet atë të marrë qëndrim formal. Për momentin, i vetmi shtet me gjasa reale për anëtarësim të ardhshëm në BE është Mali i Zi, pasi Bashkimi Evropian ka marrë vendim për formimin e një grupi ad hoc që do të punojë në hartimin e draft-marrëveshjes së anëtarësimit.
Kjo është hera e parë pas 17 vjetësh që BE-ja nis punën për tekstin e një marrëveshjeje anëtarësimi, pas vitit 2009, kur i njëjti proces filloi për Kroacinë. Kroacia është anëtare me të drejta të plota e BE-së që nga viti 2013, gjë që përbën periudhën më të gjatë në historinë e bllokut evropian pa zgjerim, përkatësisht pranim të anëtarëve të rinj.
Vendet e rajonit të Ballkanit Perëndimor janë në faza të ndryshme në rrugën e tyre drejt anëtarësimit. Vetëm Kosova është më prapa, pasi është i vetmi shtet që nuk ka ende statusin e vendit kandidat, ndërkaq aplikimi për anëtarësim që Prishtina e ka dorëzuar në dhjetorin e vitit 2022, Brukseli ende nuk e ka trajtuar.
Në dokumentin e nënshkruar nga Gjermania, Franca dhe shtetet e Beneluksit theksohet se situata gjeopolitike ka ndryshuar ndjeshëm që nga hyrja e Kroacisë në BE dhe se, siç thuhet, zgjerimi nuk shihet më vetëm si një proces teknik i bazuar në merita, por si një investim strategjik në paqen, sigurinë, stabilitetin dhe prosperitetin e Evropës.
Autorët e dokumentit konsiderojnë se nevojitet një model i përgjithshëm për marrëveshjet e ardhshme të anëtarësimit dhe një katalog opsionesh që mund të përshtatet me veçoritë e secilit shtet kandidat. Aty propozohet po ashtu hartimi i një kornize standarde për marrëveshjet e ardhshme të anëtarësimit, me mundësinë e përshtatjes për kandidatët individualë dhe sfidat që anëtarësimi i tyre mund t’i sjellë BE-së.
Këto pesë shtete anëtare të BE-së propozojnë forcimin dhe zgjatjen e vlefshmërisë së klauzolave mbrojtëse, të cilat do të zbatoheshin për çështje që lidhen me sigurinë e brendshme të BE-së, sigurinë ekonomike dhe qëndrueshmërinë ndaj ndërhyrjeve të huaja.
Vëmendje e veçantë në forcimin e sundimit të ligjit
Sipas dokumentit, sundimi i ligjit është fusha më e rëndësishme në të cilën do të zbatoheshin klauzolat mbrojtëse. Pesë shtetet anëtare të BE-së propozojnë të ashtuquajturën klauzolë për parandalimin e prapakthimit në raport me vlerat evropiane dhe sundimin e ligjit. Shkelja e këtij obligimi, siç thuhet në dokument, mund të aktivizojë automatikisht sanksione financiare, procedura për shkeljes ose mekanizma të rinj mbrojtës.
Po ashtu, propozohet që institucionet e BE-së të kenë mundësinë të reagojnë ndaj cenimit serioz të sundimit të ligjit, parimeve demokratike dhe lirisë së mediave.
Ndër të tjera, propozohet që masat e mundshme të përfshijnë edhe pezullimin e formave të caktuara të bashkëpunimit me shtetin e ri anëtar që bën këto shkelje.
Po ashtu, konsiderohet se pjesëmarrja në Zyrën e Prokurorit Publik Evropian duhet të jetë një parakusht politik për anëtarësimin e shteteve të reja. Kjo shihet si një instrument i rëndësishëm për mbrojtjen e sundimit të ligjit dhe luftimin e keqpërdorimit të fondeve evropiane.
Parandalimi i bllokadave të mundshme dhe mungesës së bashkëpunimit
Në dokument propozohet futja e një klauzole të veçantë që do t’u kujtonte anëtarëve të rinj detyrimin për bashkëpunim besnik me Bashkimin Evropian.
“Sjellja që minon unitetin, besimin e ndërsjellë dhe procesin e vendimmarrjes në BE i shkakton dëm serioz gjithë bllokut evropianë”, vlerësojnë autorët e dokumentit.
Për këtë arsye, ata konsiderojnë se marrëveshjet e anëtarësimit duhet të përmbajnë mekanizma për reagim ndaj një sjelljeje të tillë./REL
bashkimit evropian
Bota
10 Qershor 2026, 10:17
E. D
Peter Magyar
HUNGARI- Kryeministri i ri i Hungarisë, Peter Magyar, ka deklaruar në një intervistë për revistën gjermane&...
Bota
10 Qershor 2026, 08:20
E. D
pamjet
IRLANDË- Skena dhune dhe zjarrvënie të qëllimshme ndodhën në Belfast dhe pjesë të tjera t&eu...
Bota
10 Qershor 2026, 07:31
E. D
foto ilustruese
SHBA- Përballja midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit po hyn në një fazë të re dhe veçanërisht t...
Bota
9 Qershor 2026, 23:00
E.d
Ndërtesa e Departamentit amerikan të Shtetit
SHBA- Shtetet e Bashkuara të Amerikës thanë se do t’i monitorojnë me kujde...
Bota
9 Qershor 2026, 22:25
D.S
SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, është zotuar të hakmerret pasi akuzoi Iranin për rrëzimin e një helikopteri ...
Bota
9 Qershor 2026, 17:51
E.d
Foto ilustruse
KONGO- Autoritetet kanë deklaruar se numri i vdekjeve të konfirmuara të lidhura me shpërthimin e Ebolës në Rep...
Bota
9 Qershor 2026, 14:59
E.d
Foto ilustruse
LIBAN- Ushtria izraelite nisi sulme të reja në Liban këtë mëngjes, një ditë pasi Irani paralajmëroi ...
Bota
9 Qershor 2026, 12:46
G.M
Foto ilustruese
MBRETËRIA E BASHKUAR- Emigrantët që po shkonin drejt Mbretërisë së Bashkuar ver&...
Bota
9 Qershor 2026, 11:12
G.M
Donald trump dhe Netanyahun
SHBA- Presidenti Donald Trump gjatë një interviste të shkurtër telefonike të dielën në ...
Bota
9 Qershor 2026, 10:23
G.M
Nënpresidenti amerikan J.D. Vance
SHBA- Nënpresidenti amerikan J.D. Vance në një intervistë të realizuar ditëve të ...