LIVE UPDATES
Bota

I biri i një roje bregdetare dhe shitës limonadash/ PROFIL-Si Erdogan u bë njeriu më i pushtetshëm në Turqi!

Ai e ka polarizuar vendin e tij, por presidenti Erdogan është një fitues i dëshmuar i zgjedhjeve. Mbështetësit e tij e quajnë reis - "shef".

29 Maj 2023, 07:14 Nga a.l
I biri i një roje bregdetare dhe shitës limonadash/ PROFIL-Si Erdogan
Rexhep Taip Erdogan

TURQI-  Nga fillimet modeste, Rexhep Tajip Erdogan është rritur në një gjigant politik, duke udhëhequr Turqinë për 20 vjet dhe duke riformuar vendin e tij më shumë se çdo lider që nga Mustafa Kemal Ataturku, babai i nderuar i republikës moderne.

Pavarësisht se u godit nga një seri krizash, ai përsëri doli në krye në raundin e parë dhe të dytë të garës presidenciale të vitit 2023. 

Kundërshtarët e tij ishin të bindur se mund ta mposhtnin. Kritikët fajësuan politikat e tij ekonomike joortodokse për përkeqësimin e krizës së kostos së jetesës në Turqi. Pasi i mbijetoi një përpjekjeje për grusht shteti në vitin 2016, ai e ktheu presidencën e tij në një rol ekzekutiv gjithnjë e më të fuqishëm dhe goditi kundërshtarët dhe mospajtimin e tij.

Fillimisht si kryeministër nga viti 2003 dhe më pas si president i zgjedhur drejtpërdrejt që nga viti 2014, Rexhep Tajip ka mbrojtur kauzat islamike dhe ka qenë i shpejtë për të manovruar opozitën politike.

Edhe pse ai është kreu i një vendi të NATO-s, ai e ka pozicionuar veten si ndërmjetës në luftën e Rusisë në Ukrainë dhe e ka mbajtur Suedinë në pritje në përpjekjen e saj për t'u bashkuar me aleancën mbrojtëse perëndimore. Diplomacia e tij ka ngacmuar aleatët në Evropë dhe më gjerë.

Ai e ka polarizuar vendin e tij, por presidenti Erdogan është një fitues i dëshmuar i zgjedhjeve. Mbështetësit e tij e quajnë reis - "shef".

Ngritja në pushtet

I lindur në shkurt 1954, Rexhep Tajip Erdogan u rrit i biri i një roje bregdetare, në bregun e Detit të Zi të Turqisë. Kur ishte 13 vjeç, babai i tij vendosi të transferohej në Stamboll, me shpresën që t'u jepte pesë fëmijëve një edukim më të mirë.

Erdogan shiti simite me limonadë dhe susam për të fituar para shtesë. Ai ndoqi një shkollë islame dhe më vonë u diplomua në menaxhim nga Universiteti Marmara i Stambollit.

Në vitet 1970 dhe 80, ai ishte aktiv në qarqet islamike, duke iu bashkuar Partisë Pro-Islamike të Mirëqenies së Necmettin Erbakan. Ndërsa partia u rrit në popullaritet në vitet 1990, Erdogan u zgjodh si kandidati i saj për kryetar bashkie të Stambollit në 1994 dhe drejtoi qytetin për katër vitet e ardhshme.

Por mandati i tij mori fund kur u dënua për nxitje të urrejtjes racore për leximin publik të një poezie nacionaliste që përfshinte vargjet: "Xhamitë janë kazermat tona, kupolat janë helmetat tona, minaret bajonetat tona dhe besimtarët ushtarët tanë".

Pasi kreu katër muaj burg, ai u kthye në politikë. Por partia e tij ishte ndaluar për shkeljen e parimeve strikte laike të shtetit modern turk. Në gusht 2001, ai themeloi një parti të re me rrënjë islamike me aleatin Abdullah Gul. Në vitin 2002, AKP fitoi shumicën në zgjedhjet parlamentare dhe vitin e ardhshëm Erdogan u emërua kryeministër. Ai mbetet kryetar i AKP-së ose Partisë për Drejtësi dhe Zhvillim edhe sot e kësaj dite.

Dekada e parë në pushtet

Nga viti 2003, ai kaloi tre mandate si kryeministër, duke kryesuar në një periudhë të rritjes ekonomike dhe duke fituar vlerësime ndërkombëtare si reformator. Klasa e mesme u zgjerua dhe miliona njerëz dolën nga varfëria, pasi Erdogan u dha përparësi projekteve gjigante të infrastrukturës për të modernizuar Turqinë. Por kritikët paralajmëruan se ai po bëhej gjithnjë e më autokratik.

Erdogan kishte plane të mëdha për reformimin e postit, krijimin e një kushtetute të re që do të përfitonte të gjithë turqit dhe do ta vendoste vendin e tyre në mesin e 10 ekonomive më të mira të botës. Por në fillim të presidencës së tij, ai u përball me dy goditje në pushtetin e tij. Partia e tij humbi shumicën e saj në parlament për disa muaj në një votim të vitit 2015, dhe më pas muaj më vonë, në 2016, Turqia dëshmoi tentativën e parë të dhunshme të grushtit të shtetit për dekada.

Në orët e para të 16 korrikut, ai doli triumfues në aeroportin Ataturk të Stambollit, nën brohoritjet e mbështetësve. Pothuajse 300 civilë u vranë pasi ata bllokuan avancimin e puçistëve. Presidenti u shfaq në televizionin kombëtar dhe mblodhi mbështetësit në Stamboll, duke deklaruar se ai ishte "komandanti kryesor"

Në vitin 2017 ai fitoi referendum, duke i dhënë atij kompetenca gjithëpërfshirëse presidenciale, duke përfshirë të drejtën për të vendosur një gjendje të jashtëzakonshme dhe për të emëruar zyrtarë të lartë publikë, si dhe për të ndërhyrë në sistemin ligjor. Një vit më vonë, ai siguroi fitoren e plotë në raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale.

Vota e tij kryesore qëndron në qytetet e vogla të Anadollit dhe zonat rurale, konservatore. Në vitin 2019, partia e tij humbi në tre qytetet më të mëdha - Stambollin; kryeqyteti, Ankara; dhe Izmirit. Humbja e kryebashkiakut të Stambollit nga Ekrem Imamoglu i partisë kryesore opozitare, Partia Popullore Republikane (CHP) ishte një goditje e hidhur për Erdogan, i cili ishte kryebashkiak i qytetit në vitet 1990. Ai kurrë nuk e pranoi rezultatin. Imamoglu ishte përpara presidentit në sondazhet e opinionit para se t'i ndalohej të kandidonte në zgjedhjet e majit. Presidenti dhe aleatët e tij u akuzuan për përdorimin e gjykatave për të skualifikuar kryebashkiakun popullor nga votimi.

Ashtu si udhëheqësit e mëparshëm turq, presidenti Erdogan ka goditur ashpër Partinë e jashtëligjshme të Punëtorëve të Kurdistanit (PKK). Edhe pse Turqia ka pranuar më shumë se 3.5 milionë refugjatë që ikin nga lufta civile siriane, Ankaraja ka nisur gjithashtu operacione kundër milicive kurde përtej kufijve, duke i larguar kurdët në Turqi. Erdogan ka mbajtur prej kohësh lidhje të ngushta me Vladimir Putinin e Rusisë dhe ka kërkuar një rol kyç si ndërmjetës në konfliktin në Ukrainë.

Pavarësisht se ishte lider i një shteti të NATO-s, ai bleu një sistem rus të mbrojtjes kundër raketave dhe zgjodhi Rusinë për të ndërtuar reaktorin e parë bërthamor të Turqisë. Përpara zgjedhjeve të vitit 2023, ai u përpoq të forconte kredencialet e tij me votuesit nacionalistë dhe konservatorë duke akuzuar Perëndimin se po lëvizte kundër tij.

"Kombi im do ta prishë këtë komplot," pohoi ai, duke e përshkruar atë si një lloj pikë thyerjeje.
Ai e përfundoi fushatën e tij presidenciale 2023 me një vizitë në mauzoleumin e Adnan Menderes, kryeministrit të parë të zgjedhur në mënyrë demokratike të Turqisë, i cili u ekzekutua në vitin 1961 pas një grusht shteti ushtarak.
Mesazhi i tij: “Epoka e grushteve të shtetit dhe juntave ka përfunduar”.

Marrë dhe përshtatur nga BBC. 

rexhep taip erdogan

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion