LIVE UPDATES
Bota

Kampi në firmën bjelloruse ku dyshohet se Rusia torturonte ukrainasit

Ndërtesa e kontrolluar nga Qeveria bjelloruse në qytezën Naroulia, afër kufijve me Ukrainën dhe Rusinë në juglindje të vendit, ishte njëra prej shumë ndërtesave ku Rusia i kontrolloi civilët pasi e nisi pushtimin e plotë të Ukrainës në shkurt 2022.

28 Nëntor 2024, 22:28 Nga N.F
Kampi në firmën bjelloruse ku dyshohet se Rusia torturonte ukrainasit
Foto ilustruese

RUSI- Një ndërtesë shtetërore në Bjellorusi u përdor nga ushtria ruse për udhëheqjen e një kampi “filtrimi”, ku shumë burime thonë se ushtarët dhe civilë ukrainas u torturuan dhe abuzuan, ka gjetur një hulumtim i Radios Evropa e Lirë (REL). Ndërtesa e kontrolluar nga Qeveria bjelloruse në qytezën Naroulia, afër kufijve me Ukrainën dhe Rusinë në juglindje të vendit, ishte njëra prej shumë ndërtesave ku Rusia i kontrolloi civilët pasi e nisi pushtimin e plotë të Ukrainës në shkurt 2022.

Dëshmitë e dëshmitarëve dhe analizat nga pamjet satelitore të Planet Labs dhe pamje të tjera nga televizioni rus, ia mundësuan REL-it dhe partnerëve të tij të zbulojë për herë të parë publikisht se forcat ruse vepruan në Naroulia në ndërtesën e një kompanie të kontrolluar nga Këshilli i Ministrave i presidentit autoritar, Alyaksandr Lukashenka.

Derisa Lukashenka, i cili është aleat i presidentit rus Vladimir Putin, e ka lejuar Moskën ta përdorë tokën bjelloruse për kalimin e forcave transit dhe për nisjen e sulmeve vdekjeprurëse në Ukrainë, ai nuk e ka pranuar publikisht rolin e Qeverisë së tij në luftën agresore të Rusisë.

Por, Yulia Polekhina, avokate nga grupi ukrainas për të drejtat e njeriut, Sich, tha se Lukashenka mban përgjegjësi për abuzimet që janë kryer në ndërtesën e përdorur nga Rusia në Bjellorusi.

“Këto kampe filtrimi nuk mund të krijohen pa zyrtarë të autorizuar qeveritarë, të cilët duhet ta japin pëlqimin e tyre për këtë”, tha Polekhina. “Është krim lufte kur njerëzit rrihen, torturohen dhe u mohohet kujdesi mjekësor. Dhe, kjo nuk mund të ndodhë pa pëlqimin e autoriteteve”.

Aktivistët për të drejtat e njeriut kanë dokumentuar raste të shumta të torturës dhe transferimeve të detyruara në Rusi të ukrainasve që kanë kaluar nëpër këto kampe, të cilat Rusia i ngriti si në territoret e pushtuara ukrainase, ashtu edhe në Bjellorusi.

Abuzime të tilla u kryen gjithashtu në kampin e Naroulias, sipas ukrainasve që u dërguan atje dhe përfaqësuesve të tyre.

“Civilët rriheshin atje. Dua të them, ne dëgjonim ulërima të vazhdueshme”, tha Bohdan Lysenko, ushtar ukrainas që u dërgua në Naroulia ishte kapur në mars të vitit 2022.

Lukashenka nuk iu përgjigj pyetjeve të dërguara përmes zëdhënësit të tij në lidhje me kampin në Naroulia. Në fund të marsit të vitit 2022, rreth një muaj pasi Putini e nisi pushtimin e plotë të Ukrainës, dy djemtë e Larysa Yahodynskas u kapën nga ushtria ruse dhe u dërguan në Bjellorusi.

Yahodynska dhe familja e saj janë banorë të fshatit ukrainas Orane, rreth 45 kilometra nga kufiri me Bjellorusinë. Në kohën kur djemtë e saj u morën, fshati, si pjesë të tjera në veri të Kievit, ishte nën pushtimin rus.

“Ata thanë se [djemtë e mi] ishin sabotatorë dhe i morën”, tha Yahodynska për grupin ukrainas të gazetarisë hulumtuese, Slidstvo.Info, pak pas ndalimit të tyre.

Djali i saj më i vogël, Vladyslav, ishte i mitur kur u mor, por ai arriti të kthehej në shtëpi pasi u vendos në një jetimore në Bjellorusi. Besohet se vëllai i tij i madh është dërguar në Rusi. Sipas Yahodynskas, Vladyslav ishte rrahur keq gjatë kohës sa mbahej nga forcat ruse, ndërsa vëllai i tij i madh kishte brinjët e thyera nga rrahjet me një shkop bejsbolli. Vladyslavi tregoi se ushtarët rusë e futën atë dhe vëllain e tij në një furgon dhe i çuan në Bjellorusi.

“Atje kishte roje kufitare, dhe unë i pyeta [se ku ndodheshim]. Ata thanë: ‘Bjellorusi, Naroulia’”, kujtoi Vladyslavi.

Vladyslav tha se vendi ku u mbajt pas mbërriti në Bjellorusi i ngjante një ferme kolektive të braktisur të epokës sovjetike. Ky përshkrim përputhej me atë të dhënë nga një ushtar ukrainas i kapur nga forcat ruse afërsisht në të njëjtën kohë me Vladyslavin dhe vëllain e tij, por që më vonë u kthye në shtëpi falë një shkëmbimi të burgosurish.

“Na i mbyllën sytë. Na transportuan me furgon policor. Dhe, një shok tjetër me të cilin ishim tha se atij i dukej sikur dëgjoi emrin ‘Naroulia’”, tha ushtari, i cili kërkoi të mbetet anonim.

Ai shtoi se ata u vendosën në "një fermë të madhe kolektive", ku “kishte shumë pajisje”, përfshirë tanke dhe armë kundërajrore sovjetike. Duke përdorur të dhënat nga Vladyslavi dhe ushtari ukrainas, gazetarët përdorën pamje satelitore të Planet Labs për të kërkuar kampin në Narouli, në të cilin mund të jenë mbajtur dy burrat.

Detyra u ndërlikua për shkak të pranisë së grumbujve të pajisjeve ushtarake të shpërndara në të gjithë qytetin. Por, regjistrimet kadastrale të analizuara nga gazetarët tregojnë se zonat në Naroulia ku ushtria ruse ruante pajisjet e saj dhe kishte ngritur operacione – përfshirë një spital fushor – ishin regjistruar në emër të ndërmarrjeve shtetërore bjelloruse.

Kampi i filtrimit ku u dërguan Vladyslavi dhe ukrainasit e tjerë mund të ketë qenë ngritur në cilëndo nga këto lokacione. Por, vendndodhja e kampit u gjet falë një burimi të papritur: televizioni rus. Më 22 mars të vitit 2022, rrjeti i televizioneve ruse, NTV, besnik ndaj Kremlinit, e transmetoi një reportazh për ushtarët ukrainas që ishin kapur. Reportazhi përshkroi një portret human të forcave pushtuese ruse, duke shfaqur ushtarët ukrainas duke pranuar trajtim mjekësor dhe procese rutinë.

Në reportazh nuk u përmend vendi ku po mbaheshin ushtarët. Por, gazetarët arritën ta gjurmojnë njërin nga ukrainasit e kapur që u shfaq në reportazh, Lysenko, i cili tha se ishte dërguar në Naroulia dhe se kishte dëgjuar “ulërima të vazhdueshme” nga civilët që ai tha se po rriheshin atje. Ai e përshkroi reportazhin e NTV-së si “pamje propagandistike”.

“Ata nuk e treguan se si po intervistoheshin civilët atje”, tha Lysenko.

Sikurse Vladyslavi dhe ushtari ukrainas që kërkuan të mbeteshin anonim, Lysenko e përshkroi vendin ku u mbajt në Naroulia si “ndoshta një ish-fermë kolektive ose një bazë traktorësh”. Gazetarët ua dërguan reportazhin e NTV-së Vladyslavit dhe ushtarit ukrainas. Ata konfirmuan se ushtarët e kapur ishin shfaqur në të njëjtën "fermë kolektive" ku ata ishin mbajtur.

Falë pjesërisht një ndërtese unike me çati të shkatërruar që u shfaq në reportazhin e NTV-së, si dhe tenda ushtarake që u panë në disa video, gazetarët që analizuan pamjet satelitore nga Planet Labs arritën të përcaktonin se reportazhi ishte filmuar në rrugën “Kamsamolskaya” në Naroulia, në një territor që në atë kohë ishte në pronësi të një kompanie të quajtur “Pripyat Alliance”.

Pronari përfundimtar i kompanisë shtetërore është Bashkimi Republikan Bjellorus i Shoqatave të Konsumatorëve (Belkoopsoyuz), i cili mbikëqyret nga Këshilli i Ministrave të Lukashenkas. Pasi gazetarët e kontaktuan me telefon dhe i bënë pyetje në lidhje me kampin e filtrimit, drejtoresha e “Pripyat Alliance”, Zinaida Mirutenka, i referoi pyetjet te kreu i komitetit ekzekutiv të rrethit të Naroulias, Uladzimir Antonenka, një ish-oficer ushtarak që kishte punuar në shërbimet e sigurisë të Lukashenkas.

Kur Antonenka u kontaktua me telefon dhe u pyet për kampin e filtrimit, ai u përgjigj: “Keni numrin e gabuar” dhe e mbylli telefonatën. Polekhina, avokatja për të drejtat e njeriut nga organizata Sich, tha se një nga klientët e saj është një djalë 24-vjeçar që u ndalua së bashku me babanë e tij nga forcat ruse pranë Kievit në mars të vitit 2022 dhe u “dërgua me forcë” në Naroulia, ku të dy burrat u “mbajtën në një kamp filtrimi”.

“Babai dëshmon se ata u torturuan atje”, tha Polekhina.

Këto dëbime të detyruara mund të përbëjnë shkelje të Konventave të Gjenevës, sipas The Reckoning Project, një organizatë ukrainase-amerikane që dokumenton abuzimet me të drejtat e njeriut gjatë luftës së Rusisë në Ukrainë.

Raportimet për tortura dhe abuzime nga forcat ruse në Naroulia filluan të dalin në sipërfaqe pak muaj pasi Rusia e nisi pushtimin e Ukrainës në shkurt 2022. Iryna Badanova, eksperte nga grupi i koordinues i ushtrisë ukrainase për lirimin e të burgosurve, tha në një intervistë të korrikut 2022 se Naroulia ishte vendi i “një kampi filtrimi ku ndodhin abuzimet më të mëdha ndaj pengjeve civile”.

“Jam e sigurt se edhe Bjellorusia do të mbajë përgjegjësi”, tha Badanova për median ukrainase Suspilne Dnipro.

Ndërkohë, Yahodynska thotë se mori lajme nga dikush që kishte kaluar më shumë se një vit në burg me djalin e saj të madh në Rusi, dhe se ai nuk ishte akuzuar për asnjë krim.

“Ai tha se [djali im] po trajtohej si dëshmitar”, tha Yahodynska.

Më shumë se dy vjet pas ndalimit dhe dëbimit të detyruar të djalit të saj në Rusi përmes Naroulias, Yahodynska thotë se nuk ka asnjë informacion tjetër për gjendjen e tij apo vendndodhjen e tij./REL

lufta ukraine-rusi tortura

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje