LIVE UPDATES
Bota

Katër arsyet pse Parisi njihet ndyshe si 'Qyteti i Dritës'

Ky pseudonim i ka rrënjët në historinë e pasur të Parisit, e cila është formuar nga roli i tij si një qendër për arsimin, ndjekjet intelektuale dhe përparimet teknologjike.

7 Maj 2024, 21:36 Nga B.Z

Katër arsyet pse Parisi njihet ndyshe si 'Qyteti i Dritës'

FRANCË - Parisi, kryeqyteti i Francës, është i njohur për arkitekturën e tij mahnitëse, thesaret artistike dhe ambientin romantik. Megjithatë, pak e dinë se ky qytet magjepsës ka një emër tjetër, “Qyteti i Dritës”. Ky pseudonim i ka rrënjët në historinë e pasur të Parisit, e cila është formuar nga roli i tij si një qendër për arsimin, ndjekjet intelektuale dhe përparimet teknologjike. Në këtë artikull, tregohet çfarë fshihet pas pseudonimit të Parisit dhe ngjarjet që e kanë bërë atë sinonim të iluminizmit dhe përparimit.

Epoka e Iluminizmit

Gjatë shekujve 17 dhe 18, Parisi u shfaq si epiqendra e Iluminizmit, një lëvizje që revolucionarizoi filozofinë dhe kulturën perëndimore. Qyteti u bë një magnet për mendjet iluministe, duke përfshirë Volterin, Diderot, Montesquieu dhe Rousseau, të cilët u bashkuan për të ndarë idetë dhe për të sfiduar mençurinë konvencionale. Theksi i Iluminizmit mbi arsyen, shkencën dhe lirinë individuale rezonoi te populli francez, duke nxitur një frymë kurioziteti intelektual dhe të menduarit kritik. Reputacioni i Parisit si qendër e të mësuarit dhe e ndjekjeve intelektuale i dha atij pseudonimin “Qyteti i Dritës”, duke simbolizuar ndriçimin e dijes dhe të kuptuarit.

Ndriçimi i rrugëve

Në 1667, Mbreti Louis XIV emëroi Gabriel Nicolas de la Reynie si Gjeneral Lejtnant i Policisë, i cili zbatoi një iniciativë novatore – ndriçimin e rrugëve. Deri në vitin 1668, rreth 3000 fenerë me qirinj u instaluan në të gjithë qytetin, duke e bërë Parisin një nga qytetet e para të ndriçuara mirë në Evropë. Kjo risi jo vetëm që përmirësoi sigurinë, por gjithashtu transformoi peizazhin urban, duke krijuar një ndjenjë komuniteti dhe duke nxitur tubimet shoqërore. Me rritjen e popullsisë së qytetit, u rrit nevoja për zgjidhje më efikase të ndriçimit, duke çuar në adoptimin e ndriçimit me gaz dhe përfundimisht dritës elektrike. Angazhimi i Parisit për ndriçimin publik ka vazhduar të evoluojë, me instalime moderne si dritat vezulluese të Kullës Eifel, duke forcuar reputacionin e tij si një fener përparimi.

Avancimet teknologjike dhe modernizimi

Parisi ka përqafuar vazhdimisht inovacionet teknologjike, nga Revolucioni Industrial në epokën dixhitale. Sektori i prodhimit të qytetit, veçanërisht në çelik dhe tekstile, nxiti rritjen dhe modernizimin në shekullin e 19-të. Prezantimi i kinemasë, radios dhe televizionit e forcoi më tej statusin e Parisit si një qendër për shprehje dhe komunikim krijues. Në shekullin e 20-të, hapësirat publike të qytetit u transformuan me ndriçim elektrik dhe dritat neoni u bënë të njohura në vitet 1930, duke reklamuar pika ikonë të jetës së natës si Moulin Rouge. Kjo përzierje e traditës dhe inovacionit e ka bërë Parisin një magnet për turistët, sipërmarrësit dhe artistët.

Lëvizjet Kulturore dhe Artistike

Parisi ka qenë vendlindja dhe frymëzimi i lëvizjeve të shumta artistike dhe intelektuale, duke ndikuar në zhvillimin e artit, letërsisë dhe kulturës në mbarë botën. Nga impresionistët te kubistët, muzetë, galeritë dhe sallonet e qytetit kanë ushqyer disa nga artistët më me ndikim në histori. Belle Époque, një periudhë e lulëzimit kulturor dhe artistik, pa ngritjen e kabareteve ikonike, teatrove dhe qarqeve letrare, duke forcuar reputacionin e Parisit si një qytet i krijimtarisë dhe kuriozitetit intelektual./Pariszigzag.fr

 

paris qyteti i drites

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera