LIVE UPDATES
Bota

Konflikti Iran-Izrael/ Si ka nisur lufta nën hije prej dekadash?

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ishte zotuar se vendi i tij do të përgjigjej pasi Irani goditi me dronë dhe raketa në Izrael më 13 prill.

19 Prill 2024, 08:26 Nga M.B

 

Konflikti Iran-Izrael/ Si ka nisur lufta nën hije prej dekadash?
Një sistem antiraketë funksionon pasi Irani lëshoi ​​drone dhe raketa drejt Izraelit, siç shihet nga Ashkelon, Izrael, 14 prill 2024.

 

LINDJE E MESME- Izraeli nisi një sulm në tokën iraniane të premten, një luftë e gjatë kjo, por e mbetur në hije e që ka shpërthyer tani "në shesh". Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ishte zotuar se vendi i tij do të përgjigjej pasi Irani goditi me dronë dhe raketa në Izrael më 13 prill. Veprimi i Teheranit ishte një hakmarrje për një sulm të dyshuar ajror izraelit në kompleksin e ambasadës së Teheranit në Damask më 1 prill.

Shkëmbimet janë pjesë e një përshkallëzimi më të gjerë që nga fillimi i luftës në Gaza vitin e kaluar, por armiqësia e dy kombeve shtrihet pas dekadash, përmes një historie luftërash në hije dhe sulmeve klandestine nga toka, deti, ajri dhe hapësira kibernetike.

1979- Udhëheqësi properëndimor i Iranit Mohammed Reza Shah, i cili e konsideronte Izraelin si aleat, u rrëzua nga pushteti në një Revolucioni Islamik që instalon një regjim të ri teokratik me kundërshtimin ndaj Izraelit.

1982- Ndërsa Izraeli pushton Libanin, Garda Revolucionare e Iranit punon me kolegët myslimanë shiitë atje për të ngritur Hezbollahun. Izraeli përfundimisht do ta shohë grupin e armatosur si kundërshtarin më të rrezikshëm në kufijtë e tij.

1983- Hezbollahu i mbështetur nga Irani përdor bomba vetëvrasëse për të dëbuar forcat perëndimore dhe izraelite nga Libani. Në nëntor, një makinë e mbushur me eksploziv hyn në selinë e ushtrisë izraelite. Izraeli më vonë tërhiqet nga pjesa më e madhe e Libanit.

1992-94- Argjentina dhe Izraeli akuzojnë Iranin dhe Hezbollahun se qëndrojnë pas sulmeve vetëvrasëse në ambasadën e Izraelit në Buenos Aires në 1992 dhe një qendër hebraike në qytet në 1994, secila prej të cilave vrau dhjetëra njerëz. Irani dhe Hezbollahu mohojnë përgjegjësinë.

2002- Zbulimi se Irani ka një program sekret të pasurimit të uraniumit ngjall shqetësimin se po përpiqet të ndërtojë një armë bërthamore, të cilën ai e mohon. Izraeli kërkon veprime të ashpra kundër Teheranit.

2006- Izraeli lufton Hezbollahun në një luftë njëmujore në Liban, por nuk është në gjendje të shtypë grupin e armatosur rëndë.

2009- Në një fjalim, Udhëheqësi Suprem i Iranit Ayatollah Ali Khamenei e quan Izraelin "një kancer të rrezikshëm dhe fatal".

2010- Stuxnet, një virus kompjuterik me qëllim të keq që besohet gjerësisht se është zhvilluar nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, u përdor për të sulmuar një objekt të pasurimit të uraniumit në vendin bërthamor Natanz të Iranit. Ishte sulmi i parë kibernetik i njohur publikisht ndaj makinerive industriale.

2012- Shkencëtari iranian bërthamor Mostafa Ahmadi-Roshan u vra nga një bombë e vendosur në makinën e tij nga një motoçiklist në Teheran. Një zyrtar i qytetit fajësoi Izraelin për sulmin.

2018- Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu përshëndet tërheqjen e presidentit amerikan Donald Trump nga marrëveshja bërthamore e Iranit me fuqitë botërore pas vitesh lobimi kundër, duke e quajtur vendimin e Trump "një lëvizje historike". Në maj, Izraeli thotë se kishte goditur infrastrukturën ushtarake iraniane në Siri, ku Teherani po mbështeste Presidentin Bashar al-Assad në luftën civile, pasi forcat iraniane atje hodhën raketa në Lartësitë Golan të pushtuara nga Izraeli.

2020- Izraeli mirëpret vrasjen e gjeneralit Qassem Soleimani, komandant i krahut të jashtëm të Gardës Revolucionare të Iranit, në një sulm me dron amerikan në Bagdad. Irani kundërpërgjigjet me sulme raketore në bazat irakiane që strehojnë trupat amerikane. Rreth 100 personel ushtarak amerikan u plagosën.

2021- Irani fajëson Izraelin për vrasjen e Mohsen Fakhrizadeh, i parë nga shërbimet e inteligjencës perëndimore si truri i një programi të fshehtë iranian për të zhvilluar aftësinë e armëve bërthamore. Teherani ka mohuar prej kohësh çdo ambicie të tillë.

2022- Presidenti i SHBA Joe Biden dhe kryeministri izraelit Yair Lapid nënshkruajnë një premtim të përbashkët për të mohuar armët bërthamore të Iranit në një shfaqje uniteti nga aleatët e ndarë për një kohë të gjatë rreth diplomacisë me Teheranin. Ndërmarrja, pjesë e një "Deklarate të Jerusalemit" që kurorëzon vizitën e parë të Biden në Izrael si president, erdhi një ditë pasi ai i tha një stacioni televiziv lokal se ishte i hapur për përdorimin e forcës "mënyrën e fundit" kundër Iranit, një lëvizje e dukshme drejt akomodimit të thirrjeve të Izraelit për një “kërcënim të besueshëm ushtarak” nga fuqitë botërore.

2024- Një sulm ajror i dyshuar izraelit në kompleksin e ambasadës iraniane në Damask vret shtatë oficerë të Gardës Revolucionare Islamike, duke përfshirë dy komandantë të lartë. Izraeli as e konfirmoi dhe as nuk e mohoi përgjegjësinë. Irani përgjigjet me një breshëri dronësh dhe raketash në një sulm të paprecedentë të drejtpërdrejtë në territorin izraelit më 13 prill. Kjo e shtyu Izraelin të nisë një sulm në tokën iraniane më 19 prill, thanë burime të njohura me këtë çështje./ Reuters

lufta ne lindjen e mesme

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera