LIVE UPDATES
Bota

Konflikti Iran-Izrael/ Si ka nisur lufta nën hije prej dekadash?

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ishte zotuar se vendi i tij do të përgjigjej pasi Irani goditi me dronë dhe raketa në Izrael më 13 prill.

19 Prill 2024, 08:26 Nga M.B

 

Konflikti Iran-Izrael/ Si ka nisur lufta nën hije prej dekadash?
Një sistem antiraketë funksionon pasi Irani lëshoi ​​drone dhe raketa drejt Izraelit, siç shihet nga Ashkelon, Izrael, 14 prill 2024.

 

LINDJE E MESME- Izraeli nisi një sulm në tokën iraniane të premten, një luftë e gjatë kjo, por e mbetur në hije e që ka shpërthyer tani "në shesh". Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ishte zotuar se vendi i tij do të përgjigjej pasi Irani goditi me dronë dhe raketa në Izrael më 13 prill. Veprimi i Teheranit ishte një hakmarrje për një sulm të dyshuar ajror izraelit në kompleksin e ambasadës së Teheranit në Damask më 1 prill.

Shkëmbimet janë pjesë e një përshkallëzimi më të gjerë që nga fillimi i luftës në Gaza vitin e kaluar, por armiqësia e dy kombeve shtrihet pas dekadash, përmes një historie luftërash në hije dhe sulmeve klandestine nga toka, deti, ajri dhe hapësira kibernetike.

1979- Udhëheqësi properëndimor i Iranit Mohammed Reza Shah, i cili e konsideronte Izraelin si aleat, u rrëzua nga pushteti në një Revolucioni Islamik që instalon një regjim të ri teokratik me kundërshtimin ndaj Izraelit.

1982- Ndërsa Izraeli pushton Libanin, Garda Revolucionare e Iranit punon me kolegët myslimanë shiitë atje për të ngritur Hezbollahun. Izraeli përfundimisht do ta shohë grupin e armatosur si kundërshtarin më të rrezikshëm në kufijtë e tij.

1983- Hezbollahu i mbështetur nga Irani përdor bomba vetëvrasëse për të dëbuar forcat perëndimore dhe izraelite nga Libani. Në nëntor, një makinë e mbushur me eksploziv hyn në selinë e ushtrisë izraelite. Izraeli më vonë tërhiqet nga pjesa më e madhe e Libanit.

1992-94- Argjentina dhe Izraeli akuzojnë Iranin dhe Hezbollahun se qëndrojnë pas sulmeve vetëvrasëse në ambasadën e Izraelit në Buenos Aires në 1992 dhe një qendër hebraike në qytet në 1994, secila prej të cilave vrau dhjetëra njerëz. Irani dhe Hezbollahu mohojnë përgjegjësinë.

2002- Zbulimi se Irani ka një program sekret të pasurimit të uraniumit ngjall shqetësimin se po përpiqet të ndërtojë një armë bërthamore, të cilën ai e mohon. Izraeli kërkon veprime të ashpra kundër Teheranit.

2006- Izraeli lufton Hezbollahun në një luftë njëmujore në Liban, por nuk është në gjendje të shtypë grupin e armatosur rëndë.

2009- Në një fjalim, Udhëheqësi Suprem i Iranit Ayatollah Ali Khamenei e quan Izraelin "një kancer të rrezikshëm dhe fatal".

2010- Stuxnet, një virus kompjuterik me qëllim të keq që besohet gjerësisht se është zhvilluar nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, u përdor për të sulmuar një objekt të pasurimit të uraniumit në vendin bërthamor Natanz të Iranit. Ishte sulmi i parë kibernetik i njohur publikisht ndaj makinerive industriale.

2012- Shkencëtari iranian bërthamor Mostafa Ahmadi-Roshan u vra nga një bombë e vendosur në makinën e tij nga një motoçiklist në Teheran. Një zyrtar i qytetit fajësoi Izraelin për sulmin.

2018- Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu përshëndet tërheqjen e presidentit amerikan Donald Trump nga marrëveshja bërthamore e Iranit me fuqitë botërore pas vitesh lobimi kundër, duke e quajtur vendimin e Trump "një lëvizje historike". Në maj, Izraeli thotë se kishte goditur infrastrukturën ushtarake iraniane në Siri, ku Teherani po mbështeste Presidentin Bashar al-Assad në luftën civile, pasi forcat iraniane atje hodhën raketa në Lartësitë Golan të pushtuara nga Izraeli.

2020- Izraeli mirëpret vrasjen e gjeneralit Qassem Soleimani, komandant i krahut të jashtëm të Gardës Revolucionare të Iranit, në një sulm me dron amerikan në Bagdad. Irani kundërpërgjigjet me sulme raketore në bazat irakiane që strehojnë trupat amerikane. Rreth 100 personel ushtarak amerikan u plagosën.

2021- Irani fajëson Izraelin për vrasjen e Mohsen Fakhrizadeh, i parë nga shërbimet e inteligjencës perëndimore si truri i një programi të fshehtë iranian për të zhvilluar aftësinë e armëve bërthamore. Teherani ka mohuar prej kohësh çdo ambicie të tillë.

2022- Presidenti i SHBA Joe Biden dhe kryeministri izraelit Yair Lapid nënshkruajnë një premtim të përbashkët për të mohuar armët bërthamore të Iranit në një shfaqje uniteti nga aleatët e ndarë për një kohë të gjatë rreth diplomacisë me Teheranin. Ndërmarrja, pjesë e një "Deklarate të Jerusalemit" që kurorëzon vizitën e parë të Biden në Izrael si president, erdhi një ditë pasi ai i tha një stacioni televiziv lokal se ishte i hapur për përdorimin e forcës "mënyrën e fundit" kundër Iranit, një lëvizje e dukshme drejt akomodimit të thirrjeve të Izraelit për një “kërcënim të besueshëm ushtarak” nga fuqitë botërore.

2024- Një sulm ajror i dyshuar izraelit në kompleksin e ambasadës iraniane në Damask vret shtatë oficerë të Gardës Revolucionare Islamike, duke përfshirë dy komandantë të lartë. Izraeli as e konfirmoi dhe as nuk e mohoi përgjegjësinë. Irani përgjigjet me një breshëri dronësh dhe raketash në një sulm të paprecedentë të drejtpërdrejtë në territorin izraelit më 13 prill. Kjo e shtyu Izraelin të nisë një sulm në tokën iraniane më 19 prill, thanë burime të njohura me këtë çështje./ Reuters

lufta ne lindjen e mesme

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion