LIVE UPDATES
Bota

Mediat amerikane: NASA pritet të vendosë reaktor bërthamor në Hënë deri në vitin 2030

Ideja e ndërtimit të një reaktori bërthamor si burim energjie në Hënë nuk është e re. Në vitin 2022, NASA lëshoi tre kontrata me vlerë 5 milionë dollarë për kompanitë për të projektuar një reaktor. Dhe në maj të këtij viti, Kina dhe Rusia njoftuan se planifikojnë të ndërtojnë një central bërthamor të automatizuar në Hënë deri në vitin 2035.

5 Gusht 2025, 16:39 Nga r.ll
Mediat amerikane: NASA pritet të vendosë reaktor bërthamor
Një imazh konceptual i Projektit të Energjisë Sipërfaqësore të Fisionit të NASA-s

SHBA- Agjencia hapësinore amerikane, NASA, do të përshpejtojë planet për të ndërtuar një reaktor bërthamor në Hënë deri në vitin 2030, sipas mediave amerikane. Është pjesë e ambicieve të SHBA-së për të ndërtuar një bazë të përhershme për njerëzit që të jetojnë në sipërfaqen hënore.

Sipas Politico, kreu në detyrë i NASA-s iu referua planeve të ngjashme nga Kina dhe Rusia dhe tha se këto dy vende "mund të shpallin potencialisht një zonë ndalimi" në Hënë. Por mbeten pikëpyetje se sa realistë janë qëllimi dhe afati kohor, duke pasur parasysh shkurtimet e fundit dhe të mëdha të buxhetit të NASA-s, dhe disa shkencëtarë janë të shqetësuar se planet drejtohen nga qëllime gjeopolitike. Kombe duke përfshirë SHBA-në, Kinën, Rusinë, Indinë dhe Japoninë po nxitojnë të eksplorojnë sipërfaqen e Hënës, me disa që planifikojnë vendbanime të përhershme njerëzore.

“Për të avancuar siç duhet këtë teknologji kritike, në mënyrë që të jetë në gjendje të mbështesë një ekonomi hënore në të ardhmen, gjenerimin e energjisë me fuqi të lartë në Mars dhe për të forcuar sigurinë tonë kombëtare në hapësirë, është e domosdoshme që agjencia të veprojë shpejt”, i shkroi NASA-s sekretari amerikan i transportit, Sean Duffy, i cili u emërua drejtor i përkohshëm i NASA-s nga Presidenti Donald Trump, sipas New York Times. Duffy kërkoi propozime nga kompanitë komerciale për të ndërtuar një reaktor që mund të gjenerojë të paktën 100 kilovat energji.

Ideja e ndërtimit të një reaktori bërthamor si burim energjie në Hënë nuk është e re. Në vitin 2022, NASA lëshoi tre kontrata me vlerë 5 milionë dollarë për kompanitë për të projektuar një reaktor. Dhe në maj të këtij viti, Kina dhe Rusia njoftuan se planifikojnë të ndërtojnë një central bërthamor të automatizuar në Hënë deri në vitin 2035.

Shumë shkencëtarë pajtohen se kjo do të ishte mënyra më e mirë ose ndoshta e vetmja mënyrë për të siguruar energji të vazhdueshme në sipërfaqen hënore. Një ditë hënore është ekuivalente me katër javë në Tokë, e përbërë nga dy javë me diell të vazhdueshëm dhe dy javë errësirë. Kjo e bën shumë sfiduese mbështetjen në energjinë diellore.

Direktiva e Duffy erdhi si një surprizë pas trazirave të fundit në NASA, pasi administrata e Trump njoftoi shkurtime prej 24% në buxhetet e NASA-s në vitin 2026. Kjo përfshin shkurtime në një numër të konsiderueshëm programesh shkencore, siç është Mars Sample Return që synon të kthejë mostra nga sipërfaqja e planetit në Tokë. Shkencëtarët janë gjithashtu të shqetësuar se ky njoftim është një veprim i motivuar politikisht në garën e re ndërkombëtare për në Hënë.

Komentet e Duffy rreth potencialit që Kina dhe Rusia të “shpallin një zonë ndalimi” në Hënë duket se i referohen një marrëveshjeje të quajtur marrëveshjet e Artemisit. Në vitin 2020, shtatë vende nënshkruan marrëveshjen për të vendosur parime se si vendet duhet të bashkëpunojnë në sipërfaqen e Hënës. Marrëveshjet përfshijnë të ashtuquajturat zona sigurie që do të krijohen rreth operacioneve dhe aseteve që qarqet ndërtojnë në Hënë. Anija kozmike Artemis 3 e NASA-s synon të dërgojë njerëz në sipërfaqen hënore në vitin 2027, por është përballur me një sërë pengesash dhe pasigurie rreth financimit.

nasa reaktor berthamor ne hene

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera