LIVE UPDATES
Bota

Moldavi nesër zhvillon zgjedhjet parlamentare/ Analiza e DW: Një zgjedhje midis BE-së dhe Rusisë

Midis atyre që postojnë gjëra të tilla në TikTok pothuajse çdo ditë është ish-Presidenti moldav Igor Dodon, një ndjekës besnik i diktatorit rus Vladimir Putin.Dodon është udhëheqësi i Partisë Moldave të Socialistëve (PSRM) dhe udhëheqësi i aleancës zgjedhore Blloku i Patriotëve.

27 Shtator 2025, 12:48 Nga E. D
Moldavi nesër zhvillon zgjedhjet parlamentare/ Analiza e DW: Një
foto ilustruese

MOLDAVI- Nëse duhen besuar pretendimet në video të shumta në TikTok, atëherë Republika e Moldavisë aktualisht sundohet nga një regjim i tmerrshëm. "Diktatura" e Presidentes pro-evropiane Maia Sandu dhe Partisë liberal-konservatore të Veprimit dhe Solidaritetit (PAS) në pushtet.

Një "regjim kukull" që i është shitur BE-së, NATO-s dhe miliarderit amerikan George Soros - me qëllim shkatërrimin e bujqësisë moldave, "instalimin e ideologjisë LGBTQ" dhe udhëheqjen e vendit në luftë kundër Federatës Ruse.

Midis atyre që postojnë gjëra të tilla në TikTok pothuajse çdo ditë është ish-Presidenti moldav Igor Dodon, një ndjekës besnik i diktatorit rus Vladimir Putin.Dodon është udhëheqësi i Partisë Moldave të Socialistëve (PSRM) dhe udhëheqësi i aleancës zgjedhore Blloku i Patriotëve.

Logoja e aleancës përmban një yll të bardhë dhe të kuq me një zemër brenda, dhe brenda saj është "ngulitur" simboli sovjetik i drapërit dhe çekanit. Dodon e përshkruan veten si një politikan i krahut të djathtë, i përkushtuar ndaj "vlerave tradicionale", që pëlqen t'i përfundojë videot e tij me përshëndetjen ortodokse të krishterë "Zoti e ndihmoftë!".

Kjo përzierje e urrejtjes ndaj Evropës dhe Perëndimit, nostalgjisë sovjetike, besnikërisë ndaj Kremlinit, devotshmërisë kristiano-ortodokse dhe populizmit të krahut të djathtë gjen miratim midis një pjese të konsiderueshme të shoqërisë moldave - ndoshta edhe duke pasur parasysh situatën e pasigurt social-ekonomike të shumë njerëzve në vend, veçanërisht pensionistëve.

Kjo tendencë ishte i dukshëm një vit më parë. Në atë kohë, Presidentja moldave Maia Sandu fitoi ngushtë zgjedhjet për mandatin e saj të dytë. Referendumi i njëkohshëm për BE-në rezultoi me një shumicë të ngushtë prej disa mijëra votash në favor të perspektivës evropiane të Republikës së Moldavisë.

Pothuajse gjysma janë të pavendosur

Por tani situata politike në vend mund të përmbyset. Zgjedhjet e rregullta parlamentare do të mbahen të dielën (28 shtator 2025) - të parat që kur Republika e Moldavisë, së bashku me Ukrainën, fituan statusin e kandidatit të BE-së në vitin 2022. Për muaj të tërë, zgjedhjet janë quajtur "vendimtare" - që do ta lëvizin vendin drejt BE-së ose do ta kthejnë drejt Rusisë.

Sondazhet konsiderohen shumë të pabesueshme. Pothuajse gjysma e votuesve me sa duket janë ende të pavendosur dhe nuk e dinë për kë do të votojnë. Por partia liberal-konservatore, pro-evropiane kundër korrupsionit dhe pro-të drejtave civile, PAS, mund të humbasë shumicën absolute që fitoi në vitin 2021 - megjithëse ka të ngjarë të mbetet partia më e fortë.

Dy koalicione të tjera zgjedhore që, sipas sondazheve, do të përfaqësohen në Parlamentin e ri janë qartësisht pro-ruse. Së bashku me "Bllokun e Patriotëve", ekziston edhe "Blloku Alternativ Zgjedhor" i Kryetarit të Bashkisë së Kishinaut, Ion Ceban.

Kërcënimi cinik i ambasadorit rus

"Partia Jonë" (PN) e biznesmenit Renat Usatii, i cili dikur bëri pasuri në Rusi - një aventurier politik dhe populist që është i vështirë për t'u përcaktuar programatikisht dhe politikisht, ka po ashtu një shans për të hyrë në parlamentin e ri. Ai mund të bëhet një faktor vendimtar pas zgjedhjeve dhe të përcaktojë nëse vendi do të mbajë një qeveri pro-evropiane apo do të marrë një pro-ruse.

Duke pasur parasysh këtë konstelacion, Presidentja Maia Sandu i shpalli zgjedhjet më të rëndësishmet që nga pavarësia e vendit në vitin 1991 dhe paralajmëroi për një "disfatë të mundshme të demokracisë". Pastaj "Rusia do të na destabilizojë dhe do të na shkëpusë nga Evropa", tha Sandu.

Spektri pro-rus nuk shqetësohet me këtë. Dodoni dhe Blloku i tij Patriotik mbështesin hapur ndërprerjen e kursit pro-evropian dhe kthimin në strukturat ruse të CIS (Bashkësisë së Shteteve të Pavarura) dhe Bashkimit Euroaziatik.

Disa ditë më parë, ambasadori rus në kryeqytetin moldav Kishinau, Oleg Oserov, lëshoi ​​një kërcënim cinik: Rusia është e përkushtuar për të ruajtur integritetin territorial dhe neutralitetin e Republikës së Moldavisë, tha ai. Shembulli i Ukrainës tregon se çfarë do të ndodhte nëse ajo do të braktiste statusin e saj neutral, shtoi Oserov.

Poshtërime për Rusinë

Ekonomikisht, Rusia nuk ka nevojë për Republikën e vogël, kryesisht agrare të Moldavisë me 2.4 milionë banorët e saj. Por mentaliteti perandorak rus çoi në faktin që lufta e parë pas-sovjetike filloi pikërisht aty, në pranverën e vitit 1992.

Rreth 1,500 ushtarë rusë dhe një arsenal i madh armësh janë aktualisht të stacionuar në Transnistri, e cila në atë kohë ishte skenë e përplasjeve të mëdha, dhe sot është ende një rajon separatist.

Nga viti 2022, vlera strategjike e Republikës së Moldavisë është rritur sepse, duke pushtuar atë vend të vogël që praktikisht nuk mund të mbrohet ushtarakisht, Moska mund të zhvillonte një luftë në dy fronte kundër Ukrainës.

Poshtërimet e pësuara atje nuk duhen nënvlerësuar kur bëhet fjalë për marrëdhënien e Rusisë me Moldavinë e vogël - për shembull, kur një grua, e pakorruptueshmja dhe modeste Maia Sandu arriti ta çlironte vendin e saj nga përqafimi rus dhe ta udhëhiqte atë në rrugën e saj drejt Evropës.

Rrjeti i blerjes së votave

Në këtë kontekst, nuk është për t'u habitur që Rusia po bën gjithçka që mundet për të "kthyer" zgjedhjet në favorin e saj. Një nga mjetet që ka përdorur është blerja e votave duke paguar para përmes një aplikacioni. Deri në 300,000 votues ishin regjistruar tashmë për këtë vitin e kaluar. Në atë kohë, qeveria foli për një "sulm hibrid të paparë" ndaj Republikës së Moldavisë.

Blerja e votave koordinohet nga një rrjet i udhëhequr nga biznesmeni moldavo-izraelit Ilan Sor, klientët e të cilit janë në agjencitë e inteligjencës ruse dhe në fund të fundit në Kremlin. Sor është organizatori kryesor i së ashtuquajturës "vjedhje miliarda dollarësh" nga viti 2012 deri në vitin 2014 dhe përfundimisht u dënua për këtë në Republikën e Moldavisë. Ai iku në vitin 2019, së pari në Izrael dhe më vonë në Rusi. Disa parti që ai themeloi posaçërisht për zgjedhjet e ardhshme janë ndaluar.

Për muaj të tërë, policia moldave i ka paralajmëruar qytetarët për pasojat e mundshme të blerjes së votave. Natyrisht, kjo nuk ka qenë shumë e suksesshme. Aktualisht, po kryhen pothuajse çdo ditë bastisje në të gjithë vendin kundër mashtruesve të ndryshëm të zgjedhjeve, dhe koordinatorët që organizojnë blerjen e votave në terren po arrestohen.

Lajme të rreme dhe narrativa tipike pro-ruse

Një metodë tjetër është vërshimi në rrjetet sociale, veçanërisht në TikTok, i mijëra videove, që përhapin lajme të rreme. Kjo është ka efekt, sepse shumica dërrmuese e qytetarëve moldavë e marrin informacionin e tyre kryesisht nga rrjetet sociale. Përveç narrativave tipike pro-ruse, në shumë video aktualisht pretendohet se "regjimi" i Maia Sandu është mishërimi i korrupsionit dhe se PAS në pushtet po shtyn qindra mijëra njerëz në varfëri.

Megjithatë, ishte Sandu dhe PAS, të cilën ajo e themeloi, që për herë të parë që kur Republika e Moldavisë fitoi pavarësinë, udhëhoqën një luftë vendimtare kundër korrupsionit.

Lufta e Rusisë kundër Ukrainës e ka zhytur Moldavinë në një krizë të rëndë ekonomike, kryesisht për shkak të një rritjeje drastike të çmimeve të energjisë dhe pezullimit të furnizimeve me gaz rus nga fillimi i vitit 2025.

Ish-presidentit Igor Dodon, i cili vetë dyshohet për korrupsion në disa raste, as që nuk i bëjnë përshtypje këto fakte. Sa i përket ngjyrës së verdhë të partisë PAS, slogani kryesor i fushatës së saj është: "Murtaja e verdhë duhet të zhduket!"/DW

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje