LIVE UPDATES
Bota

Mozaiku i kujtesës: Lufta për të mbajtur gjallë historinë e institucioneve në Durrës

Megjithatë, gëzimin për këtë botim e shoqëron edhe një hije keqardhjeje. Në promovimin e librit munguan drejtuesit aktualë të spitalit.

21 Shtator 2025, 22:59 Nga DOSJA
Mozaiku i kujtesës: Lufta për të mbajtur gjallë
Bashkim Habibi

DURRËS- Mjeku Bashkim Habibi, sot 83 vjeç, vazhdon të mbajë të veshur bluzën e bardhë, ndërsa paralelisht gjen kohë për një tjetër pasion të shkruarit e historisë së shëndetësisë në qytetin e tij.

Gjatë 17 viteve ai ka botuar tre libra, më i fundit me titull: “Historiku i Spitalit të Durrësit”, një vepër që u mirëprit nga kolegët dhe intelektualët e qytetit bregdetar.

Megjithatë, gëzimin për këtë botim e shoqëron edhe një hije keqardhjeje. Në promovimin e librit munguan drejtuesit aktualë të spitalit.

“Shtatë drejtorë kanë ardhur e ikur në gati dy dekada, por askush nuk ka treguar interes për hartimin e historikut të spitalit që ata vetë kanë drejtuar,” tha Habibi për BIRN, duke shtuar se i vetmi mbështetës në këtë udhëtim ka qenë bashkëshortja e tij, Desdemona.

Mungesa e vëmendjes nga spitali nuk është një rast i izoluar. Ndërmarrjeve dhe institucioneve të Durrësit u mungojnë historikët, që pasqyrojnë veprimtarinë e tyre shumëvjeçare.

Librat e pakët që janë hartuar me këtë qëllim, në shumicën e rasteve mbajnë firmën e punonjësve të pasionuar, që kanë dalë në pension, ndërsa drejtuesit e institucioneve nuk dëshmojnë asnjë interes për të kaluarën e ndërmarrjeve që janë ngarkuar të drejtojnë.

Mungesa e vëmendjes për formulimin e historikëve që pasqyrojnë aktivitetin e ndërmarrjeve të qytetit antik ndjehet sidomos në sipërmarrjet e hershme, si fabrika e cigareve STAMLES-I apo Kantieri Detar.

“Dokumentacioni i këtij të fundit humbi pas një zjarri që dogji thuajse gjithçka që lidhej me të kaluarën e ndërmarrjes, ku jo vetëm u riparuan, por për gjashtë dekada edhe u ndërtuan anije të tonazheve të mesme dhe të vogla,” tha për BIRN drejtori i Arkivës Shtetërore Vendore, Lorenc Agalliu.

Ai shtoi se Arkiva e Durrësit është një nga katër arkivat rajonale të vendit, ndërsa shumica e materialeve ndodhen në Drejtorinë e Përgjithshme Kombëtare në Tiranë.

“Në të njëjtën arkivë janë shtuar së fundi edhe dokumentacionet e Ministrisë së Brendshme dhe të Mbrojtjes,” tha Agalliu, i cili vazhdon t’i nxisë të pasionuarit që t’i shfletojnë ato.

“Janë ende të pakët studiuesit nga Durrësi që i vlerësojnë dokumentacionet e arkivës, megjithëse aty gjen material pa fund, sidomos nga fondi pas viteve 1945”, shpjegoi ai.

Në bibliotekën e qytetit, veç historikut të Spitalit, gjen pesë historikë të tjerë, të botuar për disa prej shkollave 8-vjeçare dhe të mesme të qytetit.

Një nga kontribuesit kryesorë të arsimit, dr. Astrit Hoxha i ndjerë, e ka shtuar fondin e librit me dy historikë kushtuar “Shkollës Naim Frashëri” dhe “Sistemit arsimor të rrethit”.

Por edhe në rastet kur historikët e institucioneve dhe ndërmarrjeve botohen, shpërndarja e tyre mbetet e kufizuar.

“Kur një institucion boton një historik, shpesh është një botim i brendshëm, me tirazh shumë të vogël, që nuk shpërndahet gjerësisht, prandaj nuk arrin në bibliotekat publike,” tha për BIRN Teuta Dhima, punonjëse e bibliotekës.

Dhima thekson se institucionet zakonisht përqendrohen te aktiviteti i përditshëm, jo te dokumentimi i trashëgimisë së tyre.

“Shpesh mungon vullneti ose burimi financiar për të financuar një libër të tillë,” shtoi ajo.

Sipas punonjëses së bibliotekës, historia e qyteteve shihet përmes ngjarjeve të mëdha politike ose kulturore, ndërsa historitë e institucioneve (shkolla, shoqata, spitale) mbeten në hije, edhe pse ato janë pjesë thelbësore e mozaikut të jetës urbane.

Në pamundësi për të hartuar një historik, punonjësit në pension kërkojnë nga drejtuesit krijimin e muzeve, siç ndodhi me Flotën Detare Tregtare, por thuajse në asnjë rast nuk ia kanë arritur qëllimit.

Duke iu rikthyer rëndësisë që ka arkiva për të njohur historinë e qytetit apo zonave rurale, Lorenc Agalliu sjell rastin e vendimit të këshillit popullor të fshatit Radë, i cili në vitet 1960 e quajti kooperativën e zonës me emrin “Kina e re”, apo urdhëresat që ndalonin vënien e emrave të përveçëm si Shejtan apo Zhelezno në vitet ’70.

Teuta Dhima ndjehet mirë që këto ditë në bibliotekën e Durrësit do të instalohet sistemi i dixhitalizuar i të dhënave arkivore nga Drejtoria e Përgjithshme.

Më pas ajo ndalet përsëri te libri me 250 faqe nga dr. Bashkim Habibi, që po fiton mbështetjen e lexuesve.

Autori e fillon udhëtimin e këtij historiku me mjekët e Durrësit mesjetar, që nga shekulli i 15-të e më pas shek. i 18-të, dhe numri i të dhënave për rreth 170 mjekë rritet së tepërmi për vitet 1900-2000.

Fotot e shfrytëzuara arrijnë në 1.042, një numër rekord, dhe autori bën kujdes që të botojë mes tyre edhe 99 foto me shënimin: “Punonjës të Spitalit për të cilët nuk është e bërë e mundur gjetja e emrave”.

“Çdo historik i një institucioni është në vetvete një copëz e mozaikut të kujtesës së qytetit,” tha Dhima.

“Kur këto mungojnë, historia mbetet e cunguar,” përfundoi ajo./BIRN

bashkim habibi

Galeria fotografike (
)

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera