LIVE UPDATES
Bota

Nga burgosjet deri te helmimi me agjent nervor/ Kush ishte Alexei Navalny, disidenti rus që u kthye në kërcënim për Putin?

Ndjekësit e tij kanë dëshmuar vazhdimisht burgosjet e tij, ndalimin nga kandidimi për poste politike dhe helmimi nga një agjent nervor i epokës sovjetike në vitin 2020.

16 Shkurt 2024, 12:54 Nga r.ll
Nga burgosjet deri te helmimi me agjent nervor/ Kush ishte Alexei Navalny,
alexei navalny

RUSI- Politikani rus Alexei Navalny, i cili vdiq sot në burgun ku po vuante dënimin, që iu dha nga një gjykatë ruse me 19 vjet burg pasi u shpall fajtor për akuzat për ekstremizëm në lidhje me aktivitetet e Fondacionit të tij Kundër Korrupsionit (FBK). Që kur u bë i njohur si figurë opozitare në fillim të viteve 2000, Navalny është dënuar më parë për akuza të ndryshme si: sfidë ndaj zyrtarëve të qeverisë, përvetësim, mashtrim, shkelje të lirimit me kusht dhe përbuzje të gjykatës.

Fondacioni që ai ngriti në vitin 2011 ka kërkuar vazhdimisht të diskreditojë Putinin dhe bashkëpunëtorët e tij përmes dokumentarëve investigativë të publikuar në internet që pretendojnë se ekspozojnë stilin e tyre të pasur të jetesës. Fushata e tij e vazhdueshme në internet i ka krijuar atij një numër të lartë ndjekësish besnikë si brenda ashtu edhe jashtë Rusisë.

Por ndjekësit e tij kanë dëshmuar vazhdimisht burgosjet e tij, ndalimin nga kandidimi për poste politike dhe helmimi nga një agjent nervor i epokës sovjetike në vitin 2020.

Trashëgimia ukrainase

Alexei Navalny lindi nga pronarë fabrikash në një fshat në perëndim të Moskës të quajtur Butyn në vitin 1976, por u rrit në qytetin Obninsk, rreth 60 milje në jugperëndim të kryeqytetit rus. Ai është ukrainas nga ana e babait dhe kalonte periudhat e verës me gjyshen e tij ukrainase në qytetin afër Çernobilit nga ku është familja e tij.

Navalny, 47 vjeç, kishte përmendur keqtrajtimin e vendasve pas katastrofës bërthamore të vitit 1986 si një nga arsyet që ai fillimisht u përpoq të merrte kundër regjimit të Moskës. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik, Navalny u diplomua me një diplomë juridike nga Universiteti i Miqësisë së Popujve të Moskës në 1998 para se të fitonte një të dytë në ekonomi në 2001.

Pikërisht në këtë kohë Vladimir Putin u ngrit në pushtet i mbështetur nga një rreth oligarkësh që blenë kompani shtetërore dhe sponsorizuan partinë e tij "Rusia e Bashkuar".

Fondacioni kundër korrupsionit

Si fillim, Navalny shprehu pikëpamjet nacionaliste dhe anti-imigruese. Përqendrimi i tij në korrupsionin qeveritar ka mjegulluar kryesisht komentet e mëparshme për myslimanët në Rusi, por në vitin 2021 Amnesty International tërhoqi statusin e tij 'të burgosur të ndërgjegjshëm' pasi ai nuk arriti të distancohej prej tyre. Ai iu bashkua partisë opozitare liberale Yabloko në vitin 2000, por u përjashtua për "veprimtari nacionaliste" në 2007.

Ndërsa punonte si avokat në fillim të viteve 2000, Navalny filloi të bënte blogje, me qëllimin fillestar për të protestuar kundër mbizhvillimit të shfrenuar në Moskë. Ndërsa vitet kalonin dhe kontrolli i Putinit mbi pushtetin u shtrëngua, fushatat e tij u ngritën mbi korrupsionin e organizatave shtetërore si gjigantët e gazit dhe naftës Gazprom dhe Rosneft.

Ai bleu aksione të vogla në kompani së bashku me disa banka shtetërore, në mënyrë që të mund të bënte pyetje investiguese rreth financimit të tyre në AGM. Në vitin 2010 ai themeloi RosPil, një projekt kundër korrupsionit i drejtuar nga avokatë që monitoronte shpenzimet e organizatave shtetërore dhe u mundësoi atyre të sillnin disa raste të shkeljeve të dyshuara në gjykatë.

Një vit më vonë në 2011 ai themeloi Fondacionin e tij kryesor Kundër Korrupsionit, i cili tani ka miliona ndjekës në mbarë botën përmes kanaleve të ndryshme të mediave sociale. Në dhjetor të atij viti, pas raportimeve të përhapura se zgjedhjet parlamentare të Rusisë ishin manipuluar, mijëra persona u mblodhën në Moskë për të kundërshtuar rezultatin. Navalny ishte i pari nga rreth 300 personat që u arrestuan. Ai u burgos për 15 ditë nën akuzën "sfidim ndaj një zyrtari qeveritar". Me Putinin që u rizgjodh dhe Navalny që fitoi famë, akuzat kundër liderit të opozitës filluan të grumbullohen. Një nga të parat në vitin 2012 ishte për përvetësim i kompanisë shtetërore të drurit Kirovles.

Oferta e kryetarit të Moskës

Në vitin 2013 ai kandidoi për të qenë kryebashkiak i Moskës, duke u renditur i dyti me 27% të votave dhe duke marrë rreth 97.3 milionë rubla (2.3 milionë £) në financimin e fushatës. Në një rast të veçantë që përfshin degën ruse të kompanisë franceze të kozmetikës Yves Rocher, Navalny u vendos në arrest shtëpiak dhe iu ndalua përdorimi i internetit në vitin 2014. Ekipi i tij vazhdoi të përditësonte blogun e tij për të. Përfundimisht ai u dënua me tre vjet e gjysmë burg me liri me kusht - por vëllai i tij Oleg u burgos.

Në fund të vitit 2015 u publikua hetimi i parë afatgjatë i FBK-së. Dokumentari në YouTube "Chaika" akuzoi prokurorin e atëhershëm të përgjithshëm rus Yury Chaika për korrupsion dhe lidhje me një grup famëkeq kriminal,  dhe mori 26 milionë shikime. Një vit më vonë, Navalny njoftoi synimin e tij për të kandiduar në zgjedhjet presidenciale të vitit 2018, por përfundimisht iu ndalua të qëndronte mbi rezultatin e rastit të përvetësimit të Kirovles, duke sjellë dënime nga BE dhe komuniteti më i gjerë ndërkombëtar.

Një tjetër dokumentar në YouTube, këtë herë për ish-kryeministrin Dmitry Medvedev dhe perandorinë e tij të supozuar të pallateve, u publikua nga Navalny dhe ekipi i tij në mars 2017, duke grumbulluar shtatë milionë shikime në javën e parë. Ai dokumentar shkaktoi mitingje në të gjithë Rusinë, arrestime të mëvonshme dhe burgosjen e Navalny për organizimin e demonstratave të paautorizuara. Në një protestë, ai u sulmua me dezinfektues nga një grup sulmuesish të panjohur, duke i dëmtuar syrin e djathtë.

Helmimi nga Novichok

Ishte vetëm tre vjet më parë që lufta e Navalny kundër Putinit u bë tituj edhe jashtë kufijve Rusisë. Më 20 gusht 2020, ai po udhëtonte për në Moskë nga qyteti siberian Tomsk, ku kishte qenë duke punuar me aktivistë vendas, kur u sëmur rëndë në avion.

Piloti bëri një ulje emergjente në Omsk aty pranë dhe Navalny mori trajtim urgjent spitalor. Ekipi i tij akuzoi menjëherë Kremlinin për helmimin e tij, të cilin ai e mohoi me forcë, dhe ai u transportua, ende në koma, në Berlin . Pas testeve tëshumta, mjekë gjermanë konfirmuan se ai ishte helmuar me “novichok”, një agjent nervor i epokës sovjetike që përdorej për të helmuar ish-agjentin e KGB-së Sergei Skripal dhe vajzën e tij Yulia në Salisbury në vitin 2018.

Shërimi i tij zgjati pesë muaj, me gruan e tij Yulia, vajzën Dasha dhe djalin Zakhar, pranë shtratit të tij. Megjithë rrezikun e arrestimit, Navalny u kthye në Rusi në janar 2021, ku u ndalua menjëherë për dyshimin se kishte shkelur kushtet e dënimit të tij të pezulluar nga çështja Yves Rocher.

Valë e re e protestave kundër Putinit

Lajmi për arrestimin e tij shkaktoi disa nga protestat më të mëdha në Rusi që nga ardhja e Putinit në pushtet dhe rezultoi në arrestimin e mijëra demonstruesve vetë. Navalny u dënua me dy vjet e gjysmë për shkeljen e lirimit me kusht, por si më parë, ekipi i tij siguroi përditësime për të përmes llogarive të tij në Twitter dhe në rrjetet e tjera sociale.

Midis tyre ishte lajmi për një grevë urie tre-javore, për të cilën Navalny tha se ishte për shkak të mungesës së gjumit dhe refuzimit të trajtimit mjekësor. Në qershor 2021, një gjykatë në Moskë e shpalli të jashtëligjshme fondacionin e tij dhe kreu një seri bastisjesh që synonin mbylljen e rrjetit të tij. Disa anëtarë të ekipit u detyruan të largoheshin nga Rusia. Pas pushtimit të Ukrainës në shkurt 2022, Navalny përdori postimet e tij në mediat sociale dhe paraqitjet në gjykatë për të protestuar kundër luftës. Në një seancë ai e përshkroi atë si "budallaqe" dhe "të ndërtuar mbi gënjeshtra".

Një muaj më vonë, me një njoftim të shkurtër, ai u rikthye në gjykatë dhe iu shtuan nëntë vite të tjera për përvetësim dhe shpërfillje të gjykatës përpara se të transferohej në një burg të sigurisë maksimale në Vladimir, Rusinë perëndimore. Kjo nuk e ka penguar atë dhe ekipin e tij të rinisin lëvizjen kundër korrupsionit dhe të ngrenë padi për trajtimin e tij në burg, për të cilin ai pretendon se e ka detyruar të dëgjojë një nga fjalimet e Putinit të përsëritur për 100 ditë rresht.

Pavarësisht shqetësimeve të ekipit të tij për shëndetin e tij dhe se ai mund të helmohet ngadalë pas hekurave , Navalny deklaronte vazhdimisht se vdekja e tij vetëm sa do të nxiste më tej lëvizjen e protestës. Pavarësisht dënimit të tij të fundit, shumë në Rusi e shihnin atë si një figurë të stilit të Nelson Mandelës, i cili shpresojnë se do të lirohet nga burgu për të marrë postin president kur Putini të bjerë.

Një dokumentar rreth tij, i cili zbulon se ai mashtroi një ekspert të armëve kimike për të rrëfyer në dukje se ka helmuar të brendshmet e tij me Novichok, fitoi një Oskar në fillim të këtij viti.

vdes alexei navalny

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje