LIVE UPDATES
Bota

Raporti i inteligjencës amerikane: Sabotimin e tubacioneve nënujore Nord Stream mund ta ketë kryer një grup pro-ukrainas

Raporti i ri i inteligjencës është i pari që tregon se kush ishte përgjegjës për sulmin në tubacionet Nord Stream që transportonte gaz natyror nga Rusia në Evropë.

7 Mars 2023, 17:31 Nga F.M
Raporti i inteligjencës amerikane: Sabotimin e tubacioneve nënujore
Nord Stream

UASHINGTON- Raporti i inteligjencës, i shkruar nga zyrtarët amerikanë sugjeron se një grup pro-ukrainas kreu sulmin në tubacionet Nord Stream vitin e kaluar dhe ky është një hap drejt përcaktimit të përgjegjësve për një akt sabotimi që ka ngritur në këmbë hetuesit në të dy anët e Atlantikut për muaj të tërë. NYT shkruan se zyrtarët amerikanë janë shprehur se nuk kishin prova që Presidenti Volodymyr Zelenskyy i Ukrainës ose togerët e tij kryesorë ishin të përfshirë në operacion, apo nëse autorët po vepronin nën drejtimin e ndonjë zyrtari të qeverisë ukrainase.

Sulmi në tubacionet e gazit natyror, që lidh Rusinë me Evropën Perëndimore, nxiti spekulime përsa i përket fajtorit, nga Moska në Kiev, nga Londra në Uashington, dhe ka mbetur një nga misteret më të pazgjidhura. Ukraina dhe aleatët e saj janë parë nga disa zyrtarë se kanë motivin më logjik të mundshëm për të sulmuar tubacionet, pasi ata e kanë kundërshtuar projektin prej vitesh, duke e quajtur atë një kërcënim për sigurinë kombëtare, sepse do të lejonte Rusinë të shesë gaz më lehtë në Evropë. Zyrtarët e inteligjencës ushtarake dhe të qeverisë ukrainase thonë se ata nuk kanë pasur asnjë rol në sulm dhe nuk e dinë se kush e kreu atë.

Zyrtarët amerikanë thanë se kishin shumë dyshime mbi faktin që ata nuk dinin për autorët dhe lidhjet e tyre. Rishikimi i provave të mbledhura sugjeronte se ata ishin kundërshtarë të Presidentit Vladimir Putin të Rusisë, por nuk specifikonte anëtarët e grupit, ose kush e drejtoi apo pagoi operacionin. Zyrtarët amerikanë kanë lënë të hapur mundësinë që operacioni të jetë kryer nga një forcë me lidhje me qeverinë ukrainase ose shërbimet e saj të sigurisë.

Disa spekulime fillestare amerikane dhe evropiane u përqëndruan të fajësonin Rusinë, veçanërisht duke pasur parasysh aftësinë e saj në operacionet nënujore, megjithëse është e paqartë se çfarë motivimi do të kishte Kremlini në sabotimin e tubacioneve duke qenë se ato kanë qenë një burim i rëndësishëm të ardhurash dhe një mjet për Moskën duke bërë që ata të ushtrojnë ndikim mbi Evropën. Një vlerësim tregon se kostoja e riparimit të tubacioneve fillon nga rreth 500 milionë dollarë . Zyrtarët amerikanë thonë se nuk kanë gjetur asnjë provë për përfshirjen e qeverisë ruse në sulm.

Zyrtarët që kanë shkruar mbi raportin thanë fillimisht se besonin se sabotatorët ishin shtetas ukrainas ose rusë, ose ndonjë kombinim i të dyjave, por që asnjë shtetas amerikan apo britanik nuk ishte i përfshirë.

Tubacionet u shkatërruan nga shpërthimet në det në shtator, akt që zyrtarët amerikanë e përshkruan atë kohë si një akt sabotimi. Zyrtarët evropianë kanë thënë publikisht se besojnë se operacioni që synoi Nord Stream ishte ndoshta i sponsorizuar nga shteti, ndoshta për shkak të sofistikimit me të cilin autorët vendosën dhe shpërthyen eksplozivët në Detin Baltik. Zyrtarët amerikanë nuk kanë deklaruar publikisht se besojnë se operacioni është sponsorizuar nga një shtet.

Eksplozivët me shumë gjasa janë vendosur me ndihmën e zhytësve me përvojë, të cilët nuk duket se punonin për shërbime ushtarake apo inteligjente, thanë zyrtarët amerikanë.

Zyrtarët thanë se kishte ende boshllëqe të mëdha në atë që agjencitë e spiunazhit të SHBA dhe partnerët e tyre evropianë dinin për atë që ndodhi. Por zyrtarët thanë se kjo mund të përbëjë rezultatin e parë të rëndësishëm që do të dalë nga disa hetime, përfundimet e të cilave mund të kenë implikime të thella për koalicionin që mbështet Ukrainën. Çdo sugjerim i përfshirjes së Ukrainës, qoftë i drejtpërdrejtë apo i tërthortë, mund të prishë marrëdhëniet delikate midis Ukrainës dhe Gjermanisë, duke dobësuar mbështetjen e një publiku gjerman që ka pranuar çmimet e larta të energjisë në emër të solidaritetit.

Zyrtarët amerikanë janë të ndarë në lidhje me peshën që duhet t'i kushtohet informacionit të ri. Të gjithë ata folën në kushte anonimiteti për të diskutuar mbi raportin e klasifikuar.

Zyrtarët amerikanë thanë se raporti i ri i inteligjencës ka rritur optimizmin e tyre se agjencitë amerikane të spiunazhit dhe partnerët e tyre në Evropë mund të gjejnë më shumë informacion, gjë që mund t'i lejojë ata të arrijnë një përfundim të sigurt për autorët. Është e paqartë se sa do të zgjasë ky proces. Zyrtarët amerikanë së fundmi diskutuan inteligjencën me homologët e tyre evropianë, të cilët kanë marrë drejtimin në hetimin e sulmit.

Një zëdhënëse e CIA-s nuk pranoi të komentojë. Një zëdhënës i Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë i referoi pyetjet në lidhje me tubacionet tek autoritetet evropiane, të cilat kanë kryer hetimet e tyre.

Nord Stream 1 dhe Nord Stream 2, siç njihen dy tubacionet, shtrihen 760 milje nga bregu veriperëndimor i Rusisë deri në Lubmin në Gjermaninë verilindore. Ndërtimi i parë kushtoi më shumë se 12 miliardë dollarë dhe u përfundua në vitin 2011.

Nord Stream 2 kushtoi pak më pak se gazsjellësi i parë dhe përfundoi në vitin 2021, për shkak të kundërshtimeve nga zyrtarët në Shtetet e Bashkuara, Britaninë, Poloninë dhe Ukrainën, ndër të tjera, të cilët paralajmëruan se do të rriste varësinë gjermane nga gazi rus. Gjatë një krize të ardhshme diplomatike midis Perëndimit dhe Rusisë, argumentuan këta zyrtarë, Moska mund të shantazhojë Berlinin duke kërcënuar se do të kufizojë furnizimet me gaz, nga e cila gjermanët ishin varur shumë, veçanërisht gjatë muajve të dimrit. (Gjermania e ka hequr veten nga varësia nga gazi rus gjatë vitit të kaluar.)

Në fillim të vitit të kaluar, Presidenti Biden, pas takimit me kancelarin Olaf Scholz të Gjermanisë në Shtëpinë e Bardhë, tha se vendimi Putin për të sulmuar ose jo Ukrainën do të përcaktonte fatin e Nord Stream 2. “Nëse Rusia pushton, kjo do të thotë se tanket dhe trupat kalojnë sërish kufirin e Ukrainës, atëherë nuk do të ketë më Nord Stream 2”, tha Biden. "Ne do t'i japim fund."

Kur u pyet saktësisht se si do të realizohej kjo, Biden tha: Unë ju premtoj se do të jemi në gjendje ta bëjmë.

Disa javë më vonë, Scholz njoftoi se qeveria e tij do të bllokonte tubacionin Nord Stream 2. Dy ditë pas kësaj, Rusia nisi pushtimin. Që nga shpërthimet përgjatë tubacioneve në shtator, ka pasur spekulime të shfrenuara për atë që ndodhi në det pranë ishullit danez të Bornholm.

Polonia dhe Ukraina akuzuan menjëherë Rusinë për vendosjen e eksplozivëve, por ata nuk kishin prova.

Rusia, nga ana tjetër, akuzoi Britaninë për kryerjen e operacionit, gjithashtu pa prova. Rusia dhe Britania kanë mohuar çdo përfshirje në shpërthime.

Muajin e kaluar, gazetari investigativ Seymour Hersh botoi një artikull në platformën e buletinit Substack duke dale në përfundimin se Shtetet e Bashkuara e kryen operacionin nën drejtimin e Biden. Në shkrimin e tij, Hersh përmendi kërcënimin e presidentit për t’i dhënë fund Nord Stream 2, dhe deklarata të ngjashme nga zyrtarë të tjerë të lartë amerikanë.

Zyrtarët amerikanë thonë se Biden dhe ndihmësit e tij të lartë nuk autorizuan një mision për të shkatërruar tubacionet Nord Stream dhe ata thonë se nuk ka pasur përfshirje të SHBA-së. Çdo gjetje që fajëson Kievin ose përfaqësuesit ukrainas mund të shkaktojë një reagim të ashpër në Evropë dhe ta bëjë më të vështirë për Perëndimin që të mbajë një front të bashkuar në mbështetje të Ukrainës. Zyrtarët amerikanë dhe agjencitë e inteligjencës pranojnë se ata kanë dukshmëri të kufizuar në vendimmarrjen ukrainase.

Pavarësisht nga varësia e thellë e Ukrainës nga Shtetet e Bashkuara për mbështetje ushtarake, inteligjente dhe diplomatike, zyrtarët ukrainas nuk janë gjithmonë transparentë me homologët e tyre amerikanë në lidhje me operacionet e tyre ushtarake, veçanërisht ato kundër objektivave ruse pas linjave të armikut. Këto operacione kanë frustruar zyrtarët amerikanë, të cilët besojnë se nuk e kanë përmirësuar në mënyrë të matshme pozicionin e Ukrainës në fushën e betejës, por kanë rrezikuar të largojnë aleatët evropianë dhe të zgjerojnë luftën.

Operacionet që kanë nervozuar Shtetet e Bashkuara përfshijnë një sulm në fillim të gushtit në bazën ajrore ruse Saki në bregun perëndimor të Krimesë, një bombë me kamion në tetor që shkatërroi një pjesë të urës së ngushticës Kerç, e cila lidh Rusinë me Krimenë, dhe sulme me dronë në Dhjetor që synonte bazat ushtarake ruse në Ryazan dhe Engels, rreth 300 milje përtej kufirit ukrainas.

Por ka pasur akte të tjera sabotimi dhe dhune me origjinë më të paqartë që agjencitë e inteligjencës amerikane e kanë pasur më të vështirë t'ua atribuojnë shërbimeve të sigurisë ukrainase.

Një prej tyre ishte një makinë bombë afër Moskës në gusht që vrau Daria Dugina, vajzën e një nacionalisti të shquar rus.

Kievi mohoi çdo përfshirje, por agjencitë e inteligjencës amerikane përfundimisht arritën të besonin se vrasja ishte eliminuar nga ata që zyrtarët i quanin "elementë" të qeverisë ukrainase. Në përgjigje të zbulimit, administrata Biden qortoi privatisht ukrainasit dhe i paralajmëroi ata që të mos ndërmarrin veprime të ngjashme. Shpërthimet që çanë tubacionet Nord Stream ndodhën pesë javë pas vrasjes së Duginës. Pas operacionit Nord Stream, pati spekulime të heshtura dhe shqetësim në Uashington se pjesë të qeverisë ukrainase mund të ishin përfshirë gjithashtu në atë operacion.

Inteligjenca e re nuk ka dhënë asnjë provë deri më tani për bashkëpunimin e qeverisë ukrainase në sulmin ndaj tubacioneve dhe zyrtarët amerikanë thonë se niveli i besimit të administratës Biden tek Zelenskyy dhe ekipi i tij i lartë i sigurisë kombëtare është rritur në mënyrë të vazhdueshme.

Ditë pas shpërthimit, Danimarka, Suedia dhe Gjermania filluan hetimet e tyre të veçanta mbi operacionin Nord Stream.

Inteligjenca dhe agjencitë e zbatimit të ligjit në të dy anët e Atlantikut kanë pasur vështirësi në marrjen e provave konkrete për atë që ndodhi në fund të detit në orët, ditët dhe javët e para pas shpërthimit.

Vetë tubacionet nuk u monitoruan nga afër, as nga sensorë komercialë dhe as nga qeveria. Për më tepër, gjetja e anijes apo mjeteve lundruese të përfshira është komplikuar nga fakti se shpërthimet ndodhën në një zonë shumë të trafikuar.

Thënë kështu, hetuesit kanë shumë pista për të ndjekur.

Sipas një ligjvënësi evropian të informuar në fund të vitit të kaluar nga shërbimi kryesor i inteligjencës së jashtme të vendit të tij, hetuesit kanë mbledhur informacion për rreth 45 anije fantazmë.

Ligjvënësi tha gjithashtu se më shumë se 1000 paund eksploziv "të shkallës ushtarake" ishin përdorur nga autorët. Zëdhënësit e qeverisë daneze nuk kishin asnjë koment të menjëhershëm. Zëdhënësit e qeverisë gjermane nuk pranuan të komentojnë. Mats Ljungqvist, një prokuror i lartë që drejton hetimin e Suedisë, i tha New York Times në fund të muajit të kaluar se hetimi i vendit të tij për autorët po vazhdonte.

“Është detyra ime të gjej ata që hodhën në erë Nord Stream. Për të më ndihmuar, kam Shërbimin e Sigurisë së vendit tonë,” tha z. Ljungqvist. “A mendoj se ishte Rusia që hodhi në erë Nord Stream? Nuk e kam menduar kurrë. Nuk është logjike. Por si në rastin e një vrasjeje, duhet të jesh i hapur ndaj të gjitha mundësive.”

shperthimi i nord stream

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje