LIVE UPDATES
Bota

Samiti i NATO-s në Ankara/ Shpenzimet e mbrojtjes dhe mbështetja për Ukrainën në fokus të diskutimeve

Sipas burimeve diplomatike, qëllimi i Aleancës është që Samiti të japë një mesazh uniteti dhe progresi, pasi disa aleatë i kanë rritur ndjeshëm shpenzimet e tyre të mbrojtjes.

6 Korrik 2026, 07:28 Nga E. D
Samiti i NATO-s në Ankara/ Shpenzimet e mbrojtjes dhe mbështetja
foto ilustruese

ANKARA- Shpenzimet e mbrojtjes të shteteve anëtare, ripozicionimi gradual i forcave ushtarake amerikane në Evropë, mbështetja ushtarake për Ukrainën dhe forcimi i bazës industriale të mbrojtjes së Aleancës pritet të jenë temat kryesore që do diskutohen gjatë Samitit të NATO-s, që do të mbahet në Ankara më 7-8 korrik.

Fokusi është te shpenzimet e mbrojtjes dhe zbatimi i angazhimit prej 5%.

Tema qendrore e diskutimeve do të jetë zbatimi i angazhimit për shpenzime totale të mbrojtjes prej 5% të PBB-së deri në vitin 2035, nga të cilat 3.5% kanë të bëjnë vetëm me shpenzime ushtarake dhe pjesa tjetër me investime që forcojnë mbrojtjen dhe rezistencën. Sipas burimeve diplomatike, qëllimi i Aleancës është që Samiti të japë një mesazh uniteti dhe progresi, pasi disa aleatë i kanë rritur ndjeshëm shpenzimet e tyre të mbrojtjes.

Megjithatë, vendet anëtare nuk kanë rënë ende dakord për kohën se kur duhet të zbatojnë këto angazhime. Greqia e ka arritur tashmë objektivin e ri, ashtu si Polonia dhe vendet nordike e baltike. Ndërsa disa vende të tjera ende nuk kanë paraqitur një plan të qartë se si do ta përmbushin atë.

Fjalimi i presidentit të SHBA-së, Donald Trump, pritet me interes. Ai pritet tu kërkojë edhe një herë vendeve aleate që të zbatojnë sa më shpejt angazhimin për të shpenzuar 5% për mbrojtjen dhe që vendet evropiane të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë dhe mbrojtjen e Evropës. 

Në të njëjtën linjë, ambasadori i SHBA-së në NATO, Matthew Whitaker, theksoi se Uashingtoni pret që të gjithë aleatët të ndjekin një rrugë të besueshme drejt 5%, duke nënvizuar se qëllimi nuk është vetëm rritja e shpenzimeve të mbrojtjes, por transformimi i tyre në aftësi të vërteta ushtarake.

Transformimi i NATO-s dhe një pjesë më e madhe e përgjegjësisë nga evropianët

Debati për shpenzimet e mbrojtjes është i lidhur drejtpërdrejt me transformimin më të gjerë të Aleancës dhe transferimin gradual të më shumë përgjegjësive për mbrojtjen konvencionale të Evropës te Aleatët Evropianë dhe Kanadaja, pa vënë në dyshim angazhimin e SHBA-së ndaj Nenit 5.

Burime diplomatike thonë se bisedimet për ripërshtatjen e pranisë ushtarake të SHBA-së në Evropë tani po ecin në mënyrë konstruktive. Ato theksojnë se Shtetet e Bashkuara e pranojnë se procesi do të duhet të ecë gradualisht, pasi disa aftësi mund të zëvendësohen menjëherë nga Aleatët Evropianë dhe Kanadaja, ndërsa të tjerat do të kërkojnë një periudhë më të gjatë kohore.

Nuk pritet të diskutohen detaje teknike apo numra specifikë forcash në nivelin e udhëheqësve. Diskutimi do të përqendrohet në orientimin e përgjithshëm politik të procesit, ndërsa çështjet operacionale do të vazhdojnë të trajtohen në nivel ushtarak.

Ndihma ushtarake për Ukrainën

Vazhdimi i mbështetjes ushtarake për Ukrainën është gjithashtu një temë kyçe e Samitit. Sipas tekstit të deklaratës së miratuar tashmë nga Përfaqësuesit e Përhershëm të 32 shteteve anëtare në Bruksel, udhëheqësit pritet të angazhohen për të ofruar ndihmë ushtarake prej 70 miliardë eurosh në vitin 2026 dhe për të ruajtur mbështetjen të paktën në nivele të ngjashme në vitin 2027.

Burime diplomatike theksojnë se disa vende që kontribuojnë ndjeshëm në ndihmën ushtarake për Ukrainën donin të vendosnin kuota për vend. Megjithatë, ky propozim nuk mori konsensusin e nevojshëm. Shuma totale e ndihmës për periudhën dyvjeçare pritet të arrijë në 140 miliardë euro, duke mbuluar pajisjet ushtarake, trajnimin dhe mbështetje të tjera ushtarake.

Kjo përfshin 60 miliardë eurot që Bashkimi Evropian ka angazhuar tashmë për ndihmë ushtarake në vitet 2026 dhe 2027, përmes kredisë së re për Ukrainën, që arrin në 90 miliardë euro. Prandaj, shuma shtesë e angazhimeve të reja që aleatët e NATO-s janë të thirrur të ndërmarrin është e kufizuar në 80 miliardë euro në të njëjtën periudhë dyvjeçare.

Kjo shumë përfshin gjithashtu blerjet e sistemeve të specializuara amerikane të armëve, kryesisht mbrojtjen ajrore që vetëm Shtetet e Bashkuara mund t'i vënë në dispozicion, përmes programit të Listës së Kërkesave Prioritare për Ukrainën (PURL).

Ambasadori i SHBA-së në NATO njoftoi gjithashtu lidhur me mbështetjen për Kievin. Ai theksoi se pala evropiane do të duhet të mbajë më shumë përgjegjësi, pasi kjo është një luftë që po zhvillohet në kontinentin evropian, pa vënë në dyshim edhe angazhimin e SHBA-së. Ai sqaroi se një mesazh i qartë duhet t'i dërgohet Rusisë në të njëjtën kohë se lufta duhet të përfundojë.

Industria e mbrojtjes dhe aftësitë operacionale

Theks i veçantë pritet të vihet edhe në forcimin e bazës industriale të mbrojtjes së Aleancës. Forumi Industrial i NATO-s do të mbahet në margjinat e Samitit, me qëllim rritjen e kapacitetit prodhues të industrive aleate të mbrojtjes, përshpejtimin e prokurimit dhe forcimin e bashkëpunimit midis qeverive dhe industrisë së mbrojtjes.

Nevoja për prodhim më të shpejtë të municioneve, sistemeve të mbrojtjes ajrore dhe aseteve të tjera kritike ushtarake është, sipas zyrtarëve të Aleancës, një kusht kyç që shpenzimet e rritura të mbrojtjes të përkthehen në aftësi të vërteta ushtarake.

Në të njëjtën kohë, rëndësi e veçantë i kushtohet përshpejtimit të inovacionit dhe integrimit më të shpejtë të teknologjive të reja në forcat e armatosura të Aleatëve, pasi, siç është vënë re në nivel ushtarak, besueshmëria e parandalimit tani varet jo vetëm nga sasia e shpenzimeve, por edhe nga shpejtësia me të cilën këto shndërrohen në fuqi operacionale.

Sipas burimeve diplomatike, deklarata përfundimtare e Samitit të Ankarasë pritet të jetë shumë e shkurtër, duke ndjekur modelin e Samitit të Hagës. Teksti do të riafirmojë angazhimin e Aleatëve për mbrojtje kolektive sipas Nenit 5 të Traktatit të Uashingtonit, ndërsa mesazhi kryesor politik i Samitit do të përqendrohet në forcimin e aftësive të vërteta ushtarake të Aleancës./Dosja.al

nato

Sondazh

Poll

Nis marshimi nga sheshi “Skënderbej”, drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

Nis marshimi nga sheshi “Skënderbej”, drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“U shkatërrua Shqipëria”/ Qytetarja: Onkologjiku është një ndër arsyet kryesore pse protestojmë

Qytetari: Po protestojmë për të drejtat tona që na i kanë mohuar

Dita e 37-të e protestës/ Qytetari: Edi Rama dhe PS duhet të dorëhiqen!

Nis organizimi i qytetarëve në sheshin “Skënderbej”, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama

Pamje apokaliptike nga autostrada Tiranë-Durrës/ Tymi pushton vendin, era favorizon flakët

Fermerët protestojnë në Prishtinë, derdhin qumësht para Ministrisë së Bujqësisë

Bie zjarr në Koxhas të Shijakut, tymi i zi mbulon autostradën Durrës-Tiranë

Start Up/ Rama: Dyfishuam financimet, ishin mbi 1200 aplikime

Rama me bizneset: Do të kenë mbështetjen tonë në procesin e integrimit në BE

"Manja është skllav i dosjeve të tij"/Berisha: Ramës ia bënë urimin më të mirë të rinjtë në protestë

"SPAK-un e drejton vetëm Edi Rama"/ Berisha: Pse e fsheh Dumani emrin e zyrtarit që ishte në Aruba?

Berisha: 130 mln euro u zhdukën nga djegësi i Tiranës, asnjë zyrtar i lartë nuk është prangosur

Berisha paraqitet në SPAK, zbaton masën ‘detyrim paraqitje’, pritet nga mbështetësit

U arrestua për dhunën te Kuvendi, Niko Qarkaj: 12 mijë qytetar si burgos dot në Surrel!

U lirua pas 4 ditësh i arrestuar, Albion Nikolli: Policët janë me ne, ndjehen të shtypur nga sistemi

Protesta jehonë në gjithë mediat e botës”/ Aktivistja: SHBA dhe BE po reagojnë

Zjarri masiv në zonën e Levanit, Policia: evakuohen 11 familje

Pjesëmarrje e jashtëzakonshme e Diasporës! Protestuesit mbërrijnë te komisariati 3: Lironi çunat!

Mijëra qytetarë vijojnë marshimin rrugëve të Kryeqytetit

"Uniformë burgu, brisk e miell"! Protestuesi ‘mbulon’ Ramën me dhurata: Sapunin ndaje me Veliajn

Tubimi madhështor kundër Ramës, protestuesit marshojnë në kryeqytet! Pjesëmarrje rekord

Diaspora i fut "ethet" Edi Ramës, blindohen dyert e kryeministrisë

‘Diktatori i fundit’, studentët rrëzojnë ‘statujën’ e Edi Ramës

PAMJE MAHNITËSE/ Protestuesi 'veshin' Piramidën kuq e zi, shpalosin flamurin dhe banderolën gjigante

Protestuesit para kryeministrisë urojnë 250-vjetorin e Pavarësisë së Amerikës

Qytetarët mblidhen këtë të shtunë në Tiranë në kuadër të protestës kombëtare

Pamjet me dron/ Tiranë e mbushur nga diaspora, mijëra kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Rama

"Flamingot" derdhen në Bulevard! 35 ditë revoltë qytetare për largimin e Edi Ramës

“Det” protestuesish para Kryeministrisë, qytetarët dalin masivisht në shesh për largimin e Edi Ramës

Protestuesit sjellin arkëmort para kryeministrisë: Arkivoli politik i Edi Ramës

Protestuesit i ndezin qirinjtë kryeministrit për ditëlindjen: Rama jepe dorëheqjen

“Edhe 100 vite…në burg”- ‘Urimi’ i protestuesve për ditëlindjen e kryeministrit Rama!

Pamje mbresëlënëse nga protesta/ Bulevardi gumëzhin nga protestuesit

Tirana “vishet” kuq e zi/ Protestuesit nisin marshimin nga sheshi “Skënderbej”

"O Rama çfarë po hanë fëmijët e tu"? E reja shpërthen në lot para kryeministrisë

Me makina e flamuj kuq e zi, diaspora shkon tek Komisariati Nr.3, thirrje në kor: Lironi çunat

Berisha: Kryekërkesa e protestës është dhe kërkesa kryesore e PD

Protesta/ Berisha: Sot është dita e kombit shqiptar. Rama ka falangat e policisë

Berisha: Kërkoj lirimin e menjëhershëm të protestuesve

Berisha: PPE mbështeti plotësisht protestën rinore qytetare për shkak të kauzës të saj të drejtë

Zjarret

Protestuesit kundër qeverisë dhe klasës politike: Rama në burg, Berisha në burg

Mijëra qytetarë "pushtojnë" rrugët drejt Komisariatit nr. 3, protestuesit në kor: Lironi çunat

"Flamingot" derdhen në Bulevard! 34-t ditë revoltë qytetare për largimin e Edi Ramës

“Protestoj për një Shqipëri të lirë”/ Vogëlushja thirrje kryeministrit: Liroi çunat

Sot protesta e 34-t radhazi, qytetarët të vendosur për largimin e Edi Ramës

34 ditë revoltë qytetare, emigrantja thirrje Berishës: Sali mos i fut spiunat me përça tubimin

Dita e 34 e protestës për largimin e Ramës, qytetarët një zëri: Shqipëria kërkon Revolucion

Dalin pamjet nga arrestimi i ‘bosit’ të call center-ave, Granit Pepnika teksa fshihej në Dhërmi