LIVE UPDATES
Bota

Shkencëtarët paralajmërojnë: Gripi i shpendëve H5N1 po përhapet ngadalë

Shumë prej tyre kanë monitoruar nëntipin e ri të gripit të shpendëve H5N1 tek zogjtë shtegtarë që nga viti 2020.

1 Korrik 2024, 21:10 Nga E. D

 

Shkencëtarët paralajmërojnë: Gripi i shpendëve H5N1 po
foto ilustruese

SHBA- Shkencëtarët që gjurmojnë përhapjen e gripit të shpendëve janë gjithnjë e më të shqetësuar se mungesa e vëmendjes nga autoritetet mund t’i gjejë papritur sërish prapa një pandemie të re. Shumë prej tyre kanë monitoruar nëntipin e ri të gripit të shpendëve H5N1 tek zogjtë shtegtarë që nga viti 2020. Por përhapja e virusit në 129 tufa në 12 shtete të SHBA-së ka dhënë një sinjal të ri se viusi mund të jetë i transmetueshëm nga shpendët tek njerëzit. Kjo pasi, përveç shpendëve, i njëjti virus është gjetur edhe në gjitarët e tjerë, nga alpaka një lloj deveje e vogël deri te macet e shtëpisë.

“Duket pothuajse si një pandemi që po shpaloset me lëvizje të ngadaltë. Për momentin, kërcënimi është shumë i ulët… por kjo mund të ndryshojë në një sekondë," tha Scott Hensley, një profesor i mikrobiologjisë në Universitetin e Pensilvanisë.

Sa më herët të bëhet paralajmërimi i një kërcimi te njerëzit, aq më shpejt zyrtarët globalë të shëndetësisë mund të ndërmarrin hapa për të mbrojtur njerëzit duke nisur zhvillimin e vaksinave, testimin në shkallë të gjerë dhe masat e kontrollit. Autoritetet që mbikëqyrin lopët qumështore në SHBA janë përqendruar në testimin e tufave përpara se ato të kalojnë kufijtë shtetërorë. Megjithatë testimi i njerëzve të ekspozuar ndaj bagëtive të sëmura është i pakët, thanë për Reuters zyrtarët qeveritarë të shëndetësisë dhe ekspertët e gripit pandemik.

“Duhet të zbulohen se cilat ferma janë prekur, sa nga lopët janë pozitive, sa mirë përhapet virusi, sa kohë qëndrojnë këto lopë infektive, rrugën e saktë të transmetimit”, tha virologu holandez i gripit Ron Fouchier i Qendrës Mjekësore Erasmus në Roterdam.

Ndërsa Dr. Jeanne Marrazzo, drejtoreshë e Institutit Kombëtar të Alergjive dhe Sëmundjeve Infektive të SHBA-së, tha se mbikëqyrja e njerëzve është shumë, shumë e kufizuar. Gjithashtu departamenti Amerikan i Bujqësisë tha se është më proaktiv në testimin e lopëve, por nuk bën publike se cilat ferma janë prekur. Disa ekspertë thanë se qasjet e ndryshme nga agjencitë e shëndetit të kafshëve dhe njerëzve mund të pengojnë një përgjigje më të shpejtë. Disa pandemi, përfshirë COVID-19, mbërrijnë me pak paralajmërim.

Në pandeminë e fundit të gripit, të shkaktuar nga H1N1 në 2009, virusi dhe paraardhësit e tij ishin përhapur fillimisht midis kafshëve për disa vite, por më shumë mbikëqyrje do t’i kishte ndihmuar autoritetet shëndetësore të përgatiteshin. Ndërkohë tre persona në SHBA kanë rezultuar pozitivë me gripin e shpendëve H5N1 që nga fundi i marsit pas kontaktit me lopët e prekura, duke përjetuar simptoma të lehta. Një person në Meksikë u infektua me një lloj të veçantë H5 që nuk ishte parë më parë te njerëzit dhe pa pasur asnjë ekspozim ndaj kafshëve.

Raste të tjera u raportuan në Indi, Kinë dhe Australi, të shkaktuara nga lloje të ndryshme. Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se rreziku i H5N1 për njerëzit është i ulët, sepse nuk ka dëshmi të transmetimit nga kafshët tek njerëzit. Disa barna janë të disponueshme, duke përfshirë sasi të kufizuara të vaksinës ekzistuese H5N1 dhe medikamente antivirale si Tamiflu. Ka mekanizma për të nisur prodhimin në shkallë më të gjerë të testeve, trajtimeve dhe vaksinave, nëse është e nevojshme, tha kreu i Agjencisë së Kombeve të Bashkuara për gripin, Wenqing Zhang.

Disa vende po ndërmarrin hapa për të mbrojtur njerëzit kundër H5N1. Shtetet e Bashkuara dhe Evropa po sigurojnë doza të vaksinës së gripit para pandemisë që mund të përdoret për grupet me rrezik të lartë, duke përfshirë punonjësit e fermave apo laboratorëve. Finlanda pritet të bëhet vendi i parë që do të vaksinojë punëtorët e fermave të gëzofit dhe shpendëve, si dhe punonjësit e shëndetit të kafshëve.

Meqenëse shumica e vaksinave të gripit bëhen duke përdorur virusin e rritur në vezë, mund të duhen deri në 5 muaj për të prodhuar vaksina pandemike. SHBA është në bisedime me Moderna për të përdorur teknologjinë e tyre më të shpejtë mRNA për vaksinat e gripit pandemik. Të gjithë ekspertët pranuan nevojën për të balancuar veprimin e shpejtë për të shmangur një kërcënim ndaj reagimit të nxituar.

"Ne duam të bëjmë një shënim të kujdesshëm," tha Wendy Barclay, një virologe në Kolegjin Universitar të Londrës që hulumton gripin e shpendëve për Agjencinë e Sigurisë Shëndetësore në Mbretërinë e Bashkuar, pa thënë se bota do të përfundojë.

shba fripi i shpendeve h5n1

Sondazh

Poll
Bota 1 Korrik 2024, 17:41 E. D

Hungaria merr kryesimin e BE-së

Victor Orban HUNGARI- Hungaria, nga e hëna, mori drejtimin për 6 muajt e ardhshëm të Presidencës së Bashkimit Evropian. Prej ...

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj