LIVE UPDATES
Bota

Si 'Murtaja e Zezë' la shenjën e saj gjenetike në brezat e ardhshëm

Kur Murtaja e Zezë goditi Evropën në vitin 1348, infeksioni bakterial vrau pjesë të mëdha njerëzish në të gjithë kontinentin, duke nxitur pulsin më të fortë të seleksionimit natyror ende të matur te njerëzit, zbuloi studimi i ri.

24 Tetor 2022, 22:55 Nga I.A
Si 'Murtaja e Zezë' la shenjën e saj gjenetike në
Foto ilustruese

Shumë evropianë mbartin mutacione gjenetike që mbronin paraardhësit e tyre nga murtaja bubonike. Kur Murtaja e Zezë goditi Evropën në vitin 1348, infeksioni bakterial vrau pjesë të mëdha njerëzish në të gjithë kontinentin, duke nxitur pulsin më të fortë të seleksionimit natyror ende të matur te njerëzit, zbuloi studimi i ri.

Rezulton se disa variante gjenetike i bënë njerëzit shumë më të prirur për të mbijetuar nga murtaja. Por kjo mbrojtje erdhi me një çmim: njerëzit që trashëgojnë mutacionet rezistente ndaj murtajës kanë një rrezik më të lartë të çrregullimeve imune siç është sëmundja e Crohn.

"Këto janë efektet anësore fatkeqe të përzgjedhjes afatgjatë për mbrojtje," tha Hendrik Poinar, një gjenetist në Universitetin McMaster në Kanada dhe një autor i studimit të ri.

Murtaja bubonike shkaktohet nga Yersinia pestis, një lloj bakteri që përhapet nga pleshtat. Megjithëse murtaja ka infektuar njerëzit për mijëra vjet, ajo goditi Evropën mesjetare me egërsi intensive që i shtyu shkencëtarët të pyesin nëse Vdekja e Zezë kishte ndryshuar përbërjen gjenetike të Evropës.

"Ne do të presim të shohim një ndryshim të madh," tha Dr. Poinar.

Ideja ka kuptim themelor evolucionar: Kur shumë organizma vdesin, të mbijetuarit do të transmetojnë mutacione që i mbronin ata nga vdekja. Gjatë Revolucionit Industrial, për shembull, mola me speca ndryshuan nga një ngjyrosje me pika të lehta në të errët. Ajo zhvendosje u nxit nga tymi i qymyrit që nxinte pemët ku pushonin tenjat. Tenjat e errëta ishin më në gjendje të fshiheshin nga zogjtë dhe mbijetuan për të transmetuar gjenet e tyre.

Kur goditi Murtaja e Zezë, nuk kishte biologë evolucionarë për të dokumentuar ndikimin e saj. Në vitet 1990, disa shkencëtarë kërkuan të dhëna duke studiuar ADN-në e evropianëve të gjallë. Një mutacion në një gjen, i quajtur CCR5, është i pranishëm në 10 përqind të evropianëve, por i rrallë në mesin e njerëzve të tjerë. Në vitin 1998, studiuesit propozuan se gjeni mund të kishte ofruar mbrojtje gjatë Vdekjes së Zezë.

Por hulumtimet e mëvonshme treguan se ishte e pamundur të përjashtohej që mutacioni CCR5 u përhap si përgjigje ndaj një sëmundjeje tjetër në një kohë tjetër të historisë. "Është diçka për të cilën shumë njerëz flasin, por është shumë e vështirë për t'u demonstruar," tha Luis Barreiro, një gjenetist i popullsisë në Universitetin e Çikagos dhe një autor i studimit të ri.

murtaja e zeze

Sondazh

Poll

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri