LIVE UPDATES
Bota

"Të sjellë jetë dhe jo vdekje, të jetë përfshirëse dhe jo përjashtuese!" Papa dhe Ekonomia, një thirrje për etikë

Nuk është fjala për një sistem të ri ekonomik në sensin klasik të fjalës, por për një qasje të re ndaj zhvillimit – një ekonomi me shpirt, siç e quan ai.

26 Prill 2025, 08:06 Nga M.B
"Të sjellë jetë dhe jo vdekje, të jetë
Papa Françesku

VATIKAN- Mesazhet e Papës Françesku për ekonominë nuk janë thirrje politike apo plane të detajuara për reforma financiare. Ato janë më shumë një ftesë për ndërgjegje: një reflektim i thellë për mënyrën se si sistemi ekonomik global duhet të zhvillohet në shërbim të njeriut dhe jo anasjelltas. Në thelb, ato shprehin bindjen se ekonomia, ashtu si çdo sistem tjetër shoqëror, nuk mund të shkëputet nga parimet themelore të drejtësisë, solidaritetit dhe kujdesit ndaj të pambrojturve.

Në letrën e tij drejtuar të rinjve për ngjarjen “Economy of Francesco”, në mars 2020, Papa shpreh dëshirën për një ekonomi “që sjell jetë dhe jo vdekje, që është përfshirëse dhe jo përjashtuese, që është humane dhe jo çnjerëzore”.

Nuk është fjala për një sistem të ri ekonomik në sensin klasik të fjalës, por për një qasje të re ndaj zhvillimit – një ekonomi me shpirt, siç e quan ai. Kjo qasje, edhe pse mund të konsiderohet e kushtëzuar nga eksperienca e tij latino-amerikane (Papa Argjentinas, i ardhur nga “fundi i botës”, pra nga vendet e varfra) nuk kërkon të përmbysë mekanizmat e tregut apo të zhvillimit teknologjik, por të rikujtojë se përfitimi ekonomik nuk mund të jetë qëllimi i vetëm dhe as matësi i vetëm i suksesit.

Rritja ekonomike që shpërfill ndikimin e saj te mjedisi, punëmarrësit, apo komunitetet më të brishta, është një rritje e paplotë. Në këtë kuptim, pavarësisht këndvështrimeve të ndryshme apo kritikave që vijnë edhe nga zëra me autoritet si “Wall Street Journal”, mesazhi i Papës është një sfidë morale për çdo sistem që humbet kontaktin me realitetin njerëzor.

Ai fton të gjithë, besimtarë dhe jo, të kontribuojnë për një ekonomi që reflekton përgjegjësi ndaj të tjerëve, veçanërisht ndaj atyre që nuk kanë zë. Në një botë ku shpesh flitet për shifra dhe tregues makroekonomikë, mesazhi i Papës është një kujtesë që ekonomia është mbi të gjitha një çështje njerëzore.

Pyetja që shtron është e drejtpërdrejtë: Çfarë lloj zhvillimi duam të ndërtojmë dhe kujt i shërben ai? Për të rinjtë, të cilët Papa i përfshin në qendër të këtij ndryshimi të dëshiruar, kjo është një mundësi – jo thjesht për të marrë pjesë në ekonomi si profesionistë, por për të ndikuar në formën dhe qëllimin e saj. “Ju jeni ata që mbani të ardhmen”, shkruan ai.

“Mos ua lini të tjerëve të jenë protagonistët e ndryshimit”.

Editoriali i Papës nuk është një projekt teknik, por një vizion etik dhe human. Një thirrje që ekonomia të mos matet vetëm me eficiencë dhe produktivitet, por edhe me mënyrën se si i trajton njerëzit, mjedisin dhe të ardhmen. Një thirrje që nuk i përket vetëm një feje apo vendi të caktuar – por të gjithëve. Mesazhi i Papës Françesku për një ekonomi më njerëzore dhe më të drejtë është bërë edhe më i prekshëm në momentin kur ai nuk është më mes nesh.

Trashëgimia që ai la pas flet ende me forcë, sidomos në shoqëri që ndodhen në udhëkryq – siç është edhe Shqipëria sot. Në një kohë kur vendi po përgatitet për zgjedhjet parlamentare, fushatat politike janë të mbushura me premtime të cekëta. Por shumë pak dëgjojmë për zhvillim të qëndrueshëm, për ekonomi me qëllim, për reforma që vendosin dinjitetin e qytetarit dhe barazinë sociale në qendër. Në vend të vizionit, kemi ofertë. Në vend të drejtimit moral, kemi garë për vota.

Këtu mesazhi i Papës merr një aktualitet të jashtëzakonshëm. Shqipëria nuk ka nevojë për më shumë retorikë, por për më shumë përgjegjësi. Për më pak slogane dhe më shumë etikë në vendimmarrje. Për më pak zhvillim të bazuar në konsum afatshkurtër dhe më shumë në investime afatgjata që ruajnë mjedisin, nxisin punësimin cilësor dhe ndërtojnë besim të ndërsjellë midis qytetarit dhe shtetit.

Në këtë klimë, kujtimi i Papës Françesku nuk është vetëm një homazh për veprën e tij, por edhe një ftesë për reflektim, për ndryshim, për ndërtim. Në vend të një tjetër premtimi, ndoshta duhet të fillojmë me një pyetje: çfarë ekonomie po u lëmë brezave që vijnë?/ Monitor

papa françesku

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj